Na području severnog Banata, u koje spada i opština Novi Bečej, počev od 1973. godine postojala je organizaciona radna jedinica pri Vodoprivrednoj organizaciji „Gornji Banat” u Kikindi, koja se bavila problematikom vezanom za Osnovnu kanalsku mrežu (OKM).
Od 1978. godine, u okviru Vodoprivredne radne organizacije Hidrosistema DTD, za održavanje i eksploataciju OKM-a, formirana je Vodoprivredna organizacija „Osnovna kanalska mreža” sa sedištem u Novom Bečeju. Ona je nastala od dela vodoprivredne organizacije koja je pokrivala deonicu OKM-a u okviru melioracionog područja, a to je bila Vodoprivredna organizacija „Gornji Banat” Kikinda.
Novi OKM zastupao je koncept jedinstvenog funkcionisanja i održavanja iz prihoda ostvarenih putem naknade koju plaćaju korisnici. Ukupan prihod i dohodak OKM-a ostvarivao se iz izvršenih radova na redovnom održavanju, remontu i pogonu objekata OKM-a.
U radnim jedinicama na terenu izvršavaju se planski i operativni tekući zadaci, dok se u službi OKM-a obavljaju zadaci koji, po granama i specijalnostima, pokrivaju potrebe svih radnih jedinica. Rad se odvija pod izuzetno složenim uslovima, jer radne jedinice i stručne službe pokrivaju OKM na velikom prostoru (Banat i Bačka). Osnovna delatnost OKM-a je od posebnog društvenog interesa, pa u njenom radu učestvuju i predstavnici društvene zajednice. Zbog značaja objekata lociranih na OKM-u, koji su mahom od opšteg interesa, izvršene su značajne pripreme za njihovo obezbeđenje, u zavisnosti od njihovog značaja.
Tokom svog postojanja, između ostalog, Osnovna kanalska mreža stalno je prolazila kroz faze uvođenja i provere efikasnosti njenog funkcionisanja. U skladu sa potrebama, složenošću i zadacima pred kojima se nalazi, vršeno je organizaciono i kadrovsko jačanje, kao i opremanje odgovarajućom mehanizacijom.
Prisutan je i naučnoistraživački rad, koji je usmeren na podsticanje većeg korišćenja OKM-a, efikasnijeg upravljanja vodnim režimom i racionalnijeg održavanja.
Glavni radovi na redovnom održavanju kanala obuhvataju čišćenje korita od nanosa, osiguranje obala i uklanjanje podvodne vegetacije. Postoji znatno zamuljenje kanala na ušćima i trianglima, gde se kanali susreću. Na tim mestima kanali imaju umanjenu funkcionalnost zbog smanjenog proticajnog profila. Problem predstavljaju i podlokavanje i rušenje kosina kanala, što je znatno izraženije od očekivanog, naročito u Banatu. Bujanje podvodne vegetacije takođe predstavlja ozbiljan problem za normalno funkcionisanje OKM-a.
Glavni radovi na održavanju objekata OKM-a su: tekuće, redovno i investiciono održavanje, remont opreme u većem obimu i održavanje građevinskog dela i zelenih površina u manjem obimu. Redovno održavanje objekata suočava se s nizom teškoća, kao što je korišćenje uvozne opreme, ali i domaće opreme koja se više ne proizvodi. Zamena delova često je povezana sa rekonstrukcijom, izradom delova po narudžbini i slično. Remont se vrši u nedovoljnom obimu, u skladu sa raspoloživim sredstvima, i to samo na objektima koji su zbog lošeg stanja i dotrajalosti u kritičnom stanju.
Opšta je ocena da se na održavanju OKM-a moglo više raditi, ali i ono što je urađeno čini sistem funkcionalnim.
Sa korišćenjem pojedinih delova OKM-a otpočelo se još 1965. godine, znači još tokom izgradnje, i to na završenim deonicama kanala i u granicama u kojima su to uslovi i stepen izgrađenosti dozvoljavali. Od 1977. godine, OKM Hidrosistema Dunav–Tisa–Dunav je kao celina u eksploataciji, jer su radovi na njenoj izgradnji završeni.
Eksploatacijom u proteklom periodu – tokom i posle izgradnje, kao i na sadašnjem nivou korišćenja – kanalska mreža daje doprinos razvoju cele zemlje, a posebno razvoju poljoprivrede i prehrambene industrije Vojvodine.
Osnovne funkcije Osnovne kanalske mreže ostvaruju se u takvom stepenu da se može reći da su se uložena sredstva u izgradnju u nekim delovima već isplatila, a upravo za te funkcije je i bio uložen najveći deo investicija. Za ostvarivanje ostalih funkcija OKM-a, naročito za navodnjavanje, predstoje aktivnosti na nivou cele privrede Srbije i Jugoslavije, kako bi se u okviru Hidromelioracionog sistema Dunav–Tisa–Dunav realizovala poljoprivredna proizvodnja i izvoz hrane.
U poslednjih nekoliko godina, ukupno održavanje Osnovne kanalske mreže svedeno je na neznatan obim, tj. samo na kritičnim deonicama kanala i objektima – iz poznatih razloga.
Tokom 1995. godine, Vodoprivredna organizacija „Osnovna kanalska mreža” ulazi u sastav Javnog vodoprivrednog preduzeća „Dunav”, kao Vodoprivredni centar „OKM – DTD” u Novom Sadu, sa postojećim radnim jedinicama na terenu.
Komentari