Navodnjavanje
Navodnjavanje predstavlja jednu od najvažnijih funkcija osnovne kanalske mreže, jer omogućava dovođenje voda iz Tise u središnje delove Banata. Prema projektu, osnovna kanalska mreža treba da obezbedi vodu za navodnjavanje površine od oko 300.000 ha. Zahvatanje tiske vode u Banatu vrši se gravitaciono.
Realizacija sistema za navodnjavanje napreduje sporo, pa se trenutno koristi samo mali deo projektovanih kapaciteta. Poljoprivreda još nije u potpunosti spremna za široku primenu navodnjavanja i zahteva dodatnu podršku iz sredstava privrede Srbije i nekadašnje Jugoslavije.
U poslednjim godinama, posebno nakon nekoliko sušnih sezona, interesovanje za navodnjavanje raste: postojeći sistemi se intenzivnije koriste, uvode se novi, a naručuju se i projekti za buduće sisteme. Tokom 1994. godine donet je Program razvoja navodnjavanja na vodnom području „Dunav“, koji obuhvata i severni Banat.
Ipak, izgrađenost zalivnih sistema duž osnovne kanalske mreže ostala je skromna. Broj postojećih sistema je mali, obuhvataju male površine, a utrošak vode je zanemarljiv. U severnom Banatu, posebno oko Kikinde, postoje značajniji sistemi za navodnjavanje. Na području opštine Novi Bečej navodnjava se veoma malo: oko 600 ha u Novom Miloševu i tek oko 100 ha u Novom Bečeju. Navodnjavanje privatnih poseda je gotovo nepostojeće, uprkos simboličnim naknadama.
Ribarstvo
Razvoj ribarstva na području osnovne kanalske mreže ogleda se kroz sportski i privredni ribolov, kao i kroz ribarstvo ribnjaka.
Sportski ribolov se odvija veoma aktivno, preko udruženja sportskih ribolovaca. Međutim, privredni ribolov je znatno slabiji. Ribnjaci smešteni duž osnovne kanalske mreže koriste kanalsku vodu za punjenje, osvežavanje i ispuštanje tokom pražnjenja.
Zagađenje voda na pojedinim deonicama sve je izraženiji problem i negativno utiče na ribarstvo. Na području opštine Novi Bečej, duž osnovne kanalske mreže ne postoji nijedan ribnjak, ali je sportski ribolov veoma prisutan. Na Kikindskom kanalu, nizvodno od Kikinde, usled pogoršanja kvaliteta vode opada broj ribolovaca.
U Novom Bečeju postoji jedan manji eksperimentalni ribnjak, koji proizvodi konzumne šarane u mrežastim kavezima, ali sa skromnim kapacitetima.
Snabdevanje industrije vodom
Duž osnovne kanalske mreže nalazi se veliki broj naselja, ali nijedno od njih ne koristi kanalsku vodu za industrijske potrebe. Većina prerađivačke industrije koristi pijaću vodu. Ipak, pojedine šećerane koriste vodu iz kanala — na primer, šećerana u Novoj Crnji već godinama zahvata vodu iz Kikindskog kanala i koristi je u svojoj tehnologiji.
Upuštanje upotrebljenih voda i kvalitet voda osnovne kanalske mreže
Planom je predviđeno da se prečišćene upotrebljene vode iz naselja i industrije upuštaju u osnovnu kanalsku mrežu. Međutim, vode koje dolaze iz domaćih upuštača i vodotoka koji dolaze iz susednih država često su veoma zagađene, pa ugrožavaju kvalitet vode u kanalima.
Kao višenamenski sistem, osnovna kanalska mreža je izložena brojnim uticajima koji utiču na kvalitet voda:
– kvalitet vode Tise na mestu zahvatanja,
– opšta hidrološka situacija,
– stepen zagađenosti vode u graničnim vodotocima,
– kvalitet upuštenih upotrebljenih voda i suvišnih unutrašnjih voda.
Industrijski centri i vodotoci presečeni državnom granicom najviše utiču na pogoršanje kvaliteta. Veliki deo upuštenih voda je neprečišćen ili nedovoljno prečišćen. Banatski vodotok Zlatica, koji je od 1980. godine više puta doživljavao pogoršanja kvaliteta, danas je trajno zagađen.
Radi ublažavanja zagađenja, u osnovnu kanalsku mrežu se često pušta veća količina vode iz Tise nego što je potrebno korisnicima, kako bi se razblažila koncentracija zagađivača. Ipak, trajno rešenje je jedino izgradnja sistema za prečišćavanje upotrebljenih voda.
Prema važećoj uredbi o kategorizaciji, većina kanala osnovne kanalske mreže svrstana je u II klasu, mada kvalitet često odstupa zbog navedenih faktora. Kikindski kanal prima zagađene vode Zlatice i otpadne vode Kikinde, a trend kvaliteta pokazuje pogoršanje kiseoničnog bilansa i povećanje amonijaka.
Odvođenje upotrebljenih voda tako postaje jedan od ključnih problema u eksploataciji i održavanju kanalske mreže.
Privreda Novog Bečeja prečišćava svoje otpadne vode, a postojeća gradska kanalizacija zbrinjava sanitarne fekalne vode. Sve prečišćene i zagađene vode pumpama se upuštaju u Magistralni kanal i dalje odvode prema Tisi i Dunavu.
Komentari