Prihvatanje upotrebljenih – zagađenih voda iz naselja i industrije predstavlja najveći nerešen problem u Hidrosistemu Dunav–Tisa–Dunav, pa i u osnovnoj kanalskoj mreži.
Projektom OKM-a računalo se da će veliki kanali, kao i reke, biti kolektori otpadnih voda, ali u prečišćenom stanju, tako da ih drugi korisnici mogu upotrebljavati bez štetnih posledica.
Sadašnje stanje OKM-a je takvo da se u kanale upuštaju ogromne količine neprečišćene ili delimično prečišćene vode. Najviše ih upuštaju prehrambena, tekstilna, kožarska i druga industrija. Pored industrijskih i komunalnih zagađenih voda, prihvataju se i vode sa poljoprivrednih zemljišta u cilju odvodnjavanja, koje u sebi sadrže mineralna đubriva i pesticide, i negativno utiču na kvalitet vode u kanalima. Postoje i drugi manji zagađivači, kao što je plovni transport i slično.
Zagađenja otpadnih voda pretežno su organskog karaktera, sa ostacima biljnog i životinjskog porekla.
Pored zagađenja koja potiču od domaćih zagađivača, prihvataju se i zagađene vode koje dolaze iz drugih zemalja. One se uvode preko reka koje su presečene državnom granicom, a to su pre svega Dunav, Tisa, u Banatu Zlatica, Begej, Tamiš i drugi manji vodotoci. Naravno, nisu sve reke zagađene podjednako i u isto vreme — neke donose jače zagađenje, a neke su zagađene u manjoj meri.
Uticaj zagađivanja ogleda se kroz promene fizičkih osobina i hemijskog sastava vode, što smanjuje stepen upotrebljivosti vode.
Najugroženije deonice kanala su: Vrbas–Bečej, Kikindski kanal nizvodno od Kikinde, Begej u celom toku i neki drugi industrijski centri.
Kvalitet kanalske vode utvrđuje se uzorkovanjem na određenim mestima, a zatim se laboratorijski ispituju hemijske, biološke i bakteriološke karakteristike. Dugogodišnja ispitivanja pokazuju tendenciju pogoršanja kvaliteta voda na OKM-u.
Za saniranje postojećeg stanja na zagađenim deonicama propuštaju se povećane količine vode iz Dunava i Tise, radi razblaženja, a time i smanjenja koncentracije otpadnih voda. Drugim rečima, iz Dunava i Tise, radi smanjenja zagađenja, zahvataju se relativno čiste vode koje se upućuju prema ugroženim deonicama. Postignuti rezultati nisu zanemarljivi jer se postižu zadovoljavajući efekti. Ipak, ovakvo razblaženje otpadnih voda ne bi smelo da se prihvati kao trajno rešenje.
Pravo rešenje za eliminisanje uticaja otpadnih voda nalazi se u izgradnji uređaja za prečišćavanje otpadnih voda. Neki veliki zagađivači vrše pripreme za izgradnju takvih uređaja, ali za rešavanje ovog značajnog problema moraju se angažovati i ostali zainteresovani.
Glavni razlog što je stanje kvaliteta voda na kanalima OKM-a nezadovoljavajuće jeste taj što privreda nije u dovoljnoj meri pratila razvoj zaštite voda. U narednom periodu, sa razvojem privrede, posebno industrije, kvalitet voda će se još više pogoršati. Primena zakonskih propisa kod izgradnje novih privrednih objekata koji ispuštaju otpadne vode u izvesnoj meri je zaustavila pogoršanje kvaliteta, ali bez tendencije poboljšanja, pa je stanje voda na pojedinim deonicama kritično.
Navešćemo neke aktivnosti za prevazilaženje nastalih problema u zaštiti voda:
- koordinisati sve aktivnosti i programe koji se odnose na izgradnju uređaja za prečišćavanje na OKM-u,
- povećati sredstva za rešavanje ovih problema, imajući u vidu da će se privreda sve više vezivati za vodu,
- sprovesti potrebne intervencije, u vidu akcija, gde je to neophodno.
Zato problem zaštite voda mora biti stalno prisutan u svim sferama privrede.
Komentari