Šandor Kiš spada u red retkih fudbalskih pregalaca. Kao izuzetno vredan i borben half, ostavio je dubok trag u ekipi Turula, a nakon Drugog svetskog rata nastupao je i za Zvezdu.
Virtualna Arhiva Novi Bečej - Online vas vodi na putovanje kroz vreme, otkrivajući bogatu istoriju i kulturu našeg grada. Istražite arhivske fotografije, dokumente i članke koji oživljavaju značajne trenutke i ličnosti.
Podelite stranicu na društvenim mrežama
Zašto vranjevčani nisu želeli da se Vranjevo i Novi Bečej spoje tridesetih godina dvadesetog veka?
Između dva svetska rata Vranjevo i Novi Bečej bili su dve posebne administrativne opštine. Stvaranjem banovina u Kraljevini Jugoslaviji 1929. došlo se na ideju da se svuda, tamo gde je, pre svega, ekonomski bilo opravdano, dođe do spajanja naselja. Udruženje trgovaca i industrijalaca, na čelu sa Gigom Jovanovićem, najviđenijem novobečejskim građaninom toga doba, pokrenulo je ovu ideju smatrajući da Vranjevo i N. Bečej treba da se spoje u jedno mesto.
Srednjovekovno naselјe Arača je na južnoj obali Crne bare, vodotoka koji pripada aluvijalnoj ravni Tise. Naselјe je oko 13 kilometara istočno od njenog korita. Ime ovog naselјa, u izvorima pominjano i kao Potiska Arača, vezuje se za ruševine bazilike i manastira.
Početkom 1992. godine, na teritoriji Republika Srbija, nakon donošenja Zakona o vodama Srbije, formirana su tri javna vodoprivredna preduzeća koja pokrivaju celokupno područje države. To su:
24–27. maj 2005.
Pozivni kompozitorski konkurs
Ovogodišnja, 13. manifestacija „Obzorja na Tisi“ – Dani Josifa Marinkovića, započela je 18. maja u Beogradu, kada je delegacija iz Novog Bečeja položila cveće na grob Josifa Marinkovića i njegovog unuka, dr Ivana Valčića. Na dan svečanog otvaranja, 24. maja, venac je položen i na zgradu nekadašnje kompozitorove rodne kuće u Novom Bečeju.
Prva organizacija poljoprivrednih radnika u Kumanu osnovana je poslednjih godina prošlog veka. Prema sećanju najstarijih Kumančana, njen prvi rukovodilac bio je mladi kolarski radnik Rada Sokolović, koji je, kao poznati agitator socijalističkih ideja, bio proteran iz Pakraca.
Krajem IX veka, tačnije – 895. godine, u područje srednjeg toka Dunava i Tise prodiru Mađari, gde zatiču brojna južnoslovenska plemena.
U početku organizatori i učesnici pljačkaških pohoda, postepeno prelaze na sedelački način života i primaju dosta navika i običaja starosedelačkog, južnoslovenskog stanovništva.
U godinama koje su prethodile Drugom svetskom ratu, jevrejska zajednica Novog Bečeja živela je mirno, slično kao i ostali građani ovog mesta. Iako je rastući uticaj fašističkih i nacističkih pokreta u Evropi bio očigledan, malo ko je verovao da bi takve ideologije mogle imati tragične posledice po lokalne Jevreje. Posebno jer u Novom Bečeju gotovo da nije bilo nemačkog stanovništva, pa se antisemitizam nije osećao u svakodnevnom životu.
Hajnalka Zerebelјi je prvi ženski advokat u Novom Bečeju. Posle više decenija profesionalnog rada, iza sebe ima bogato iskustvo, koje rado prenosi mladim kolegama.
Rođena je 14. aprila 1959. godine u Zrenjaninu, gde je završila osnovnu školu i gimnaziju, prirodno-matematički smer. Pravni fakultet završila je u Novom Sadu. Iako je rodom iz Zrenjanina, sebe smatra Novobečejkom, a Novi Bečej gradom sa posebnom dušom.
Banat, velika i plodna ravnica, ali gusto prošarana močvarama i rečnim rukavcima, postao je u drugoj polovini XVIII veka poprište migracije raznih naroda. Starosedelački narodi, Srbi i Mađari, bili su, posle velikih austro-turskih ratova i epidemija kuge, veoma razređeni, a prostrane oblasti bile su prazne, pa su tadašnje vlasti preduzimale mere da se one popune i da se u njima stabilizuje stanovništvo (Dušan Popović: Srbi u Banatu, str. 56-57).
25–27. maj 1995.
Otvoreno takmičenje solo pevača
Posle prva dva „Obzorja na Tisi“, organizator je sa još većim žarom i blagovremeno započeo pripreme za treći festival.
Zdravko Gavrić je u Novom Bečeju živeo pod tuđim imenom, Zdravko Radosavljević, jer je izbegao hapšenje od strane Mađara u Starom Bečeju, koji je tada bio pod okupacijom Mađarske.
Nepotrebno je vršiti upoređenja i gradaciju gde su lepši doživljaji u šetnjama na dolmi ili na glavnoj ulici. Doima je imala izuzetne draži što se na njoj uživa u čistom vazduhu, koje donosi povetarac sa Tise i Gradišta i u jednoj očaravajućoj tišini. Glavna ulica je imala drugu vrstu čari.
Posebno je prijatno sećanje na ljude, koji su me u zavičaju okruživali. Nije mali broj onih koji su odavno umrli, ali su ostale lepe uspomene na njih, te ih se rado i sa poštovanjem sećam.
Popodnevni deo takmičenja doneo je niz uzbudljivih trka i sportskih nadmetanja koja su oduševila publiku na bazenu u Novom Bečeju. Posebno interesovanje izazvale su ženske trke, u kojima su takmičarke pokazale veliku borbenost i sportski duh.
Jedini ugledni Jevrejin iz Novog Bečeja koji tada nije bio uhapšen bio je dr Dezider Kanic, advokat. On je stupio u direktan kontakt s vojnim komandantom mesta i, dokazavši da je ranije bio nemački ulanerski oficir, uspeo je da dobije dozvolu za prelazak u Mađarsku (vidi svedočenje dr Viktora Jordanića).
Zime, u vreme na koje se podsećam, bile su oštre i duge, sa puno snega. U novije vreme se to nekako dešava svake 8-10 zime. Onda je to bila skoro redovna pojava. Mrazevi počinju u novembru, a sneg polovinom decembra, pa traje do kraja februara. Temperatura se spusti ispod minus 20 stepeni i drži se tu oko tog stepena dvadesetak dana, i kad popusti ona se celo vreme januara i februara kreće između minus 12 do minus 8 stepeni.
U teškim godinama ekonomske krize, kada je ona dostigla najveću oštrinu, novobečejski sportski entuzijasti — ili bolje rečeno fanatici — uspeli su 1932. godine da organizuju pravi fudbalski spektakl. U Novi Bečej doveli su višestrukog državnog prvaka, Beogradski sport klub (BSK).
Opšta karakteristika ovog doba jeste snažan razvoj industrijalizacije i modernizacija saobraćaja, s naglašenom prednošću za železnicu. Novi Bečej u takvim uslovima nije imao šta da traži. On je, u stvari, izgubio svoju raniju prednost, što je uzrokovalo sve veće zaostajanje u odnosu na Veliki Bečkerek i Veliku Kikindu, koji dobijaju novi zamah.
Pre pet decenija, Novi Bečej je bio poprište jednog od strašnih zločina Drugog svetskog rata.
Posle petomesečnog zatočenja, iz Novog Bečeja je u jednom danu i zauvek nestala jevrejska zajednica, koja je u našem gradu postojala više od stopedeset godina.
Generacije posle rata nisu mogle ni saznati ni iskusiti prisustvo ovih ljudi, a oni su za privredni i kulturni razvoj naše sredine bili izuzetno značajni.
Veliki novobečejski umetnik i slikar Tibor Nađ rođen je 23. marta 1952. godine u Novom Bečeju. Osnovno obrazovanje završio je u rodnom mestu, a potom i Školu za dizajn „Bogdan Šuput” u Novom Sadu, na odseku Oblikovanje enterijera i nameštaja.
Stevan Davidović rođen je 6. oktobra 1949. godine u Novom Bečeju. Osnovno i srednje obrazovanje stekao je u rodnom mestu, gde je završio i Gimnaziju, dok je Višu pedagošku školu – smer srpskohrvatski jezik sa istorijom književnosti naroda Jugoslavije – završio u Zrenjaninu.
Tivadar Košut, svetski poznati slikar naive, rođen je 1947. godine u Novom Bečeju. Ljubav prema slikarstvu nasledio je od majke, koja je slikala ikone. Iako su roditelji želeli da postane stolar ili keramičar, umetnost je odredila njegov životni put.
Dečiji fudbalski klubovi Zvezda i Banat u Novom Bečeju praktično postoje još od 1932. godine, a ne od 1931, kako je kasnije navedeno na memorandumu Zvezde. Treba istaći da se Banat u prve dve godine svog postojanja zvao Orao.
Koliko je bio častan, odvažan, human i hrabar u presudnim trenucima, možda najbolje ilustruje sećanje Ivana Ivanjija, izneto u govoru na Bogdanovoj sahrani.
Ivanji je tada ispričao kako je, kao Jevrejin, uspeo da pobegne iz Banata, gde su Folksdojčeri među prvima sproveli genocid nad Jevrejima.
Novi Bečej je malo mesto, do oslobođenja računao se u varošicu koja je imala oko 7000 stanovnika. A kada se zna da se mnogo njegovih stanovnika u vremenskom razmaku samo od oko 30 godina bavilo književnošću, a najviše njih pisanjem stihova, onda se smelo može reći da je u Novom Bečeju postojala prava pesnička škola. Pogotovo kad se uzme da je jedna grupa tadašnje novobečejske omladine, deo njene mlade inteligencije, pisala stihove kao po nekom zajedničkom dogovoru, a neki od njih i po dogovoru — tako da su skoro bukvalno sačinjavali izistinsku pesničku školu.
Novi Bečej, koji je zajedno sa Vranjevom iz doba Velikokikindskog dištrikta bio izrazito trgovačko mesto sa naročito razvijenom izvoznom trgovinom žitarica krajem XVIII i početkom XIX veka, oduvek je bio privlačan za preduzimljive i sposobne privrednike, a posebno za trgovce.
Reč salaš je mađarskog porekla (szallas) i koristi se još u 13. veku. I danas, u Mađarskoj postoje brojna naselja sa dodatkom imenu zsallas kao na primer: Kisuvszallas, Jakobszallas, Kunszallas, Fiilopszallas, Szabadszallas i dr.
Navodnjavanje
Navodnjavanje predstavlja jednu od najvažnijih funkcija osnovne kanalske mreže, jer omogućava dovođenje voda iz Tise u središnje delove Banata. Prema projektu, osnovna kanalska mreža treba da obezbedi vodu za navodnjavanje površine od oko 300.000 ha. Zahvatanje tiske vode u Banatu vrši se gravitaciono.
Za razliku od današnjih zemljoradnika, koji zemlju obrađuju traktorima i koji skoro po pravilu drže neke najminimalnije rezervne delove kao što su svećice, ventilatorski kajiš i slično, u vreme na koje se odnose moja sećenja, obrada zemlje vršena je konjskom zapregom i sav prevoz se odvijao zaprežnim kolima.
Članaka
0
Articles