Pijenje ispred prodavnice u Srbiji nije samo običaj – to je institucija! Datira otprilike od kad postoji prva prodavnica i prva flaša rakije – dakle, od pamtiveka! Još su stari zanatlije u tursko doba, kad bi uzimali „merak-pauzu“, pili pred dućanima i raspravljali da li će biti kiše.
Išao bih u tim tako čestim šetnjama, u mislima, do velikog magazina, razmišljajući o njegovoj drevnosti (izgrađen je 1780.) i šta je sve preturio preko sebe.
Srednjovekovno naselјe Arača je na južnoj obali Crne bare, vodotoka koji pripada aluvijalnoj ravni Tise. Naselјe je oko 13 kilometara istočno od njenog korita. Ime ovog naselјa, u izvorima pominjano i kao Potiska Arača, vezuje se za ruševine bazilike i manastira.
Naša istaknuta književnica Isidora Sekulić o zavičaju piše:
„Gde je ljudima zavičaj? Tamo gde drugi ljudi oko njih razumeju do kraja i do dna šta oni kažu, do poslednjeg spoljnog i unutrašnjeg trepeta jezičkog razumeju šta je onima drago i šta ih boli. Zauzme li našu njivu i selo narod drugoga jezika, zavičaju našem je kraj; oni koji se do dna i do kraja razumeju rodnim jezikom, kad jad dodija, sele. Kuda sele?
Majka Sara, ne samo kao učiteljica, već i kao domaćica, bila je izuzetno vredna žena. O tome sam često slušao od svoje sestre, koja je bila njena učenica u osnovnoj školi. Kuća koju su vodili bila je uredna, a zimnica koju je pripremala uvek je bila prvoklasna. U tom pogledu, mnogima je bila uzor.
Do 1955. godine zabavišta su bila pri školama. Bilo je 4 grupe na srpskom jeziku (2 grupe u Vranjevu i 2 grupe u Novom Bečeju) I 2 grupe na mađarskom jeziku ( 1 u Šušanju i 1 u centru Novog Bečeja).
Zabavište 01.9.1955. godine postaje samostalno, sa svojom upravom i počinje da se isključivo bavi problemima rada i razvoja svojih grupa.
Ove godine i nekako baš ovih dana, navršava se tačno 20 godina od prvog saziva Tiske akademije akvarela, koja u kontinuitetu traje do danas. Na svim brošurama, katalozima, monografijama i uopšte tragovima o trajanju ove akvarelističke likovne kolonije, naći ćete nepobitna fakta da su 1995 Milorad – Miša Berbakov, Zdravko Mandić, Grujica Lazarević, Đorđe Simić i Vlastimir – Vlasta Nikolić odlučili da osnuju ovu umetničku koloniju u Novom Bečeju, u prostoru Radničkog univerziteta na Tisi, a u okrilјu Doma kulture.
Spratna zgrada bivše Tursko-Bečejske štedionice nalazi se u ulici Maršala Tita pod brojem 3, u produžetku Šlezingerove palate, na uglu sa Gimnazijskom. Iz dokumentacije Zavoda za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin, koju je napisala Vesna Majstorović, istoričar umetnosti, saznajemo sledeće podatke o zgradi:
Zavičaj doživljavam već na putu za Novi Bečej, čim izađem iz Kumana. Na tom putu od Kumana do Novog Bečeja, bilo da idem vozom ili autobusom, sećam se svega što je nekada tu bilo, ili svega što me vezuje za taj put iz vremena kada je moja ljubav prema zavičaju bila najintenzivnija.
Izleti na imanja Ivanović i Rohonci, podstakli su želju za izlascima. Tako smo, celog leta 1937. godine, skoro svake večeri, po završetku korzoa, odnosno po zatvaranju radnji, odlazili u baštu kafane Miloša Gavrića. Kafana se nalazila na uglu, preko od Radničkog doma, u kući Duška Nikolića.
Devedesetih godina 19. veka socijalisti su već učestvovali na opštinskim izborima. U nekim mestima preuzimali su vlast. U Kumanu su najveći uspeh postigli na izborima za opštinsku upravu 1898. godine, kada su članovi Socijaldemokratske partije izabrani u Opštinski odbor: Toša Stančić, opštinski knez, Boža Radišić-Bratko, perovođa (sekretar), Živa Sekulić i Laza Tubić, eškuti (odbornici).
Takmičenje je počelo pre podne, u 10 časova, svečanim defileom svih učesnika ispred tribina kraj Tise, koje su bile popunjene do poslednjeg mesta. Nakon dodele plaketa i spomenica, zvanično je objavljen početak takmičenja. Žiri su činili vođa beogradskog kluba Bob, Đorđe Paljić, i organizatori priredbe Brana Kiselički i Vasa Nićin.
Dečiji fudbalski klubovi Zvezda i Banat u Novom Bečeju praktično postoje još od 1932. godine, a ne od 1931, kako je kasnije navedeno na memorandumu Zvezde. Treba istaći da se Banat u prve dve godine svog postojanja zvao Orao.
Odgovornost, ambicija i posvećenost obeležile su život i rad doktora ekonomskih nauka Milorada Drobca.
Rođen je 11. februara 1948. godine u Bočaru, gde je završio osnovnu školu kao đak generacije. Isti uspeh ponovio je i tokom školovanja u Ekonomskoj školi u Novom Kneževcu. Godine 1971. diplomirao je na Vojnoj ekonomskoj akademiji, nakon čega je završio i specijalizaciju u Obaveštajno-bezbednosnom centru JNA.
Zime, u vreme na koje se podsećam, bile su oštre i duge, sa puno snega. U novije vreme se to nekako dešava svake 8-10 zime. Onda je to bila skoro redovna pojava. Mrazevi počinju u novembru, a sneg polovinom decembra, pa traje do kraja februara. Temperatura se spusti ispod minus 20 stepeni i drži se tu oko tog stepena dvadesetak dana, i kad popusti ona se celo vreme januara i februara kreće između minus 12 do minus 8 stepeni.
Odadžić Ljubica je rođena u siromašnoj seljačkoj porodici 1917. godine. Još u svojoj ranoj mladosti ona napušta dom roditelja i odlazi u Beograd gde traži posao. U svom rodnom mestu preko Milice Blažić ona se upoznala sa idejama naprednog pokreta. Dolaskom u Beograd brzo je prihvaćena od srane naprednih drugova, uz čiju pomoć je i dobila zaposlenje. Zaposlila se u Tekstilnoj fabrici „Mitić“, sada Pamučni kombinat „Beograd“.
U godinama koje su prethodile Drugom svetskom ratu, jevrejska zajednica Novog Bečeja živela je mirno, slično kao i ostali građani ovog mesta. Iako je rastući uticaj fašističkih i nacističkih pokreta u Evropi bio očigledan, malo ko je verovao da bi takve ideologije mogle imati tragične posledice po lokalne Jevreje. Posebno jer u Novom Bečeju gotovo da nije bilo nemačkog stanovništva, pa se antisemitizam nije osećao u svakodnevnom životu.
U jednom od zapisa navodi se da je, u vremenu delimične slobode, deo imućnijih Jevreja uspeo da se spase uz mito nemačkim vojnicima – najčešće šoferima – i da pobegne izvan Srbije. Postoji i pretpostavka, zasnovana na neproverenim informacijama, da je Verona, ćerka Cigler Danijela, drvarskog trgovca iz Novog Bečeja, uspela da se domogne Rumunije zahvaljujući vezi sa jednim nemačkim oficirom, a da je potom, po završetku rata, emigrirala u Izrael. Međutim, ova vest nikada nije potvrđena.
Ako neko nekada bude pisao hroniku ovog festivala morao bi da započne sa godinom 1992, kada je u Vatrogasnom domu u Negotinu, u okviru „Mokranjčevih dana“, kao gost, nastupio dečji hor iz Bočara sa svojim dirigentom Zagorkom Zagom Jegdić, gde su brojni svedoci ovog muzičkog događaja bili oduševlјeni pevačkim umećem ove dece i svežinom njihovih glasova.
Jedini ugledni Jevrejin iz Novog Bečeja koji tada nije bio uhapšen bio je dr Dezider Kanic, advokat. On je stupio u direktan kontakt s vojnim komandantom mesta i, dokazavši da je ranije bio nemački ulanerski oficir, uspeo je da dobije dozvolu za prelazak u Mađarsku (vidi svedočenje dr Viktora Jordanića).
Nešto severoistočno od naseljenog mesta Novi Bečej kao veoma značajan spomenik prohujalih vekova, nalazi se Arača, koja spada u najstarije spomenike srednjovekovne arhitekture našeg područja.
U periodu od 1947. do 1957. godine obavljena su istraživanja, geodetska snimanja, izrađene su studije i urađeni idejni projekti.
Od 1957. do 1977. godine izrađeni su glavni projekti i izgrađena je osnovna kanalska mreža. Radovi su se odvijali u promenljivim uslovima, a teškoće na koje se nailazilo pomerale su rokove i usporavale izgradnju.
Reč salaš je mađarskog porekla (szallas) i koristi se još u 13. veku. I danas, u Mađarskoj postoje brojna naselja sa dodatkom imenu zsallas kao na primer: Kisuvszallas, Jakobszallas, Kunszallas, Fiilopszallas, Szabadszallas i dr.
Kikindski kanal proteže se od ušća u Magistralni kanal do spoja sa Zlaticom kod Sajana, u ukupnoj dužini od 50,34 km. Njegova osnovna uloga je da primi unutrašnje vode Zlatice u periodima kada je ustava kod Padeja zatvorena, kao i sopstvene unutrašnje vode duž trase, te da ih odvodi u Magistralni kanal.
23–25. maj 1996.
Pozivni kompozitorski konkurs
Vredni kulturni poslenici iz grada na Tisi, nakon više nego uspešnog prvog takmičenja solo pevača, s nesmanjenim elanom organizovali su 4. „Obzorja na Tisi“, održana od 23. do 25. maja 1996. godine, kao prvi pozivni kompozitorski konkurs za solo pesmu.
Tragovi stalnih ljudskih naselja na području novobečejske opštine otkriveni su na Borđošu, Garajevcu i Matejskom brodu. Metejski brod, kao značajno arheološko nalazište, Rešenjem Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture NR Srbije 1950. godine stavljen je pod zaštitu države.
Odmah, po izlasku moje knjige „Čari prošlih dana", Ljubica Nićin (ovo joj je devojačko prezime) i još nekoliko njih primetilo je da sam zaboravio da opišem cvetanje Tise. Ovaj prikaz je dokaz da priznajem da sam stvarno zaboravio. Tiski cvet je, nema sumnje spadao u izuzetne čari prošlih dana. Pogotovo, što je i on isčezao, kao i mnoge druge, nekadašnje, lepe životne radosti.
Prva organizacija poljoprivrednih radnika u Kumanu osnovana je poslednjih godina prošlog veka. Prema sećanju najstarijih Kumančana, njen prvi rukovodilac bio je mladi kolarski radnik Rada Sokolović, koji je, kao poznati agitator socijalističkih ideja, bio proteran iz Pakraca.
Dragiša Bunjevački, slikar iz Novog Bečeja i osnivač grupe „Selo“, rođen je 1925. godine u Pančevu.
Bio je umetnik koji je živeo da bi slikao, ali nikada nije živeo od slikarstva niti slikao zarad pukog opstanka.
"Nastanak, razvoj i uništenje jevrejske zajednice u Novom Bečeju" naslov je obimnog dela koje je nastalo višegodišnjim trudom Branislava-Bate Kiseličkog. Ovom zamašnom poslu autor je prišao, kako to u uvodnim napomenama objašnjava, zbog osećanja obaveze i duga prema svojim prijateljima Jevrejima iz mladalačkih dana, a onda i prema njihovim sunarodnicima koji su u bližoj i daljoj prošlosti živeli u Novom Bečeju.
