Period od kraja pedesetih do sredine šezdesetih godina XX veka predstavljao je vreme intenzivne organizacije, planskog rada i modernizacije lovstva u Vojvodini, pa tako i u Novom Bečeju. Arhivska dokumenta, zapisnici i stručna štampa svedoče o jasnoj strategiji upravljanja divljači, izvozu, uzgoju i unapređenju lovišta.
U nastavku donosimo pregled najznačajnijih događaja i podataka iz tog perioda.
1958. godina – Uređenje izvoza žive divljači
Na Skupštini Lovačkog saveza Vojvodine, održanoj 22. juna 1958. godine, doneta je važna odluka u vezi sa izvozom žive divljači, pre svega zečeva.
Zaključeno je da se živa divljač obavezno izvozi putem Saveza i Lovačke zadruge Vojvodine, a raspodela neto prihoda od izvoza utvrđena je na sledeći način:
- 50% lovačkim društvima
- 30% sreskim lovačkim savezima
- 20% Pokrajinskom lovačkom savezu
Ova odluka predstavljala je važan korak ka centralizovanom i planskom upravljanju prihodima od izvoza.
(Izvor: „Vojvođanski lovac”, br. 11–12/1958; Monografija LSV, 1992, str. 422)
1961. godina – Petogodišnji plan razvoja lovstva
Na sednici Upravnog odbora Lovačkog društva Novi Bečej, održanoj 26. avgusta 1961. godine, usvojen je „Petogodišnji plan razvoja lovstva Lovačkog društva Novi Bečej” za period 1961–1965.
Komisiju za izradu plana činili su:
- Kelemen Zoltan, predsednik Komisije
- Pataki Imre, član
- Vrebalov Dušan, član
- Josimović Miloš, član
- Cvejin Milivoj, član
- Glavaški Jovan, član
Usvajanje ovog dokumenta potvrđuje da je lovstvo u Novom Bečeju već početkom šezdesetih funkcionisalo po principima dugoročnog planiranja i organizovanog razvoja.
(Izvor: Zapisnik sa sednice UO LD Novi Bečej, 26.08.1961.)
1963. godina – Obim odstreljene i uništene divljači
Izveštaj o odstreljenoj i uništenoj divljači za 1963. godinu, podnet Upravi društva 10. aprila 1964. (potpis: Vladimir Lukić), daje detaljan uvid u brojnost divljači i intenzitet lova.
Zabeležen je sledeći odstrel:
- Divlje patke – 655
- Lisice – 19 (uz dodatno 67 „matorih” lisica)
- Tvorovi – 18
- Kobače – 356
- Crne vrane – 1.242
- Sive vrane – 734
- Svrake – 1.426
- Čavke – 342
- Kreje – 53
- Psi lutalice – 122
- Mačke lutalice – 85
- Srndaći – 71
- Zečevi – 1.578 odstreljenih i 1.400 uhvaćenih živih
- Fazani – 554
- Jarebice – 325
- Prepelice – 254
- Divlji golubovi – 350
- Divlje guske – 65
Ovi podaci govore o veoma intenzivnom upravljanju populacijama, kako lovne, tako i štetne divljači.
(Izvor: Izveštaj o odstreljenoj i uništenoj divljači u 1963. godini)
1964. godina – Razvoj fazanerija i promet živih zečeva
Razvoj fazanerija
Prema pisanju „Lovačkih novina” (1. novembar 1964), među najvećim fazanerijama u Vojvodini nalazila se i ona u Novom Bečeju. Matična jata kretala su se od 500 do 1.000 koka.
Planirano je da se tokom zime u opštinske fazanerije unese između 5.000 i 6.000 koka i oko 2.000 petlova.
Matična jata po opštinama:
- Novi Kneževac – 1.500 koka
- Novi Bečej – 600 koka
- Žitište – 840
- Čoka – 600
- Sečanj, Nova Crnja i Zrenjanin – po 500
- Perlez – 300
(Izvor: „Lovačke novine”, br. 62, 1.11.1964.)
Puštanje jarebica u lovište
Dana 6. marta 1964. godine, nakon prezimljavanja, u lovište je pušteno 477 jarebica. Događaju su prisustvovali:
- Danilo Kesić (Sreski lovački savez Zrenjanin)
- Brano Felbab, predsednik OLS Novi Bečej
- Vlada Lukić, službenik Saveza
(Izvor: Zapisnik o puštanju jarebica, 6. mart 1964.)
Isporuka živih zečeva
Tokom 1964. godine isporučeno je 960 živih zečeva:
- 441 ženka
- 358 mužjaka
- 138 mužjaka viška
U transportu je uginulo 23 jedinke (17 ženki i 6 mužjaka).
(Izvor: Izveštaj SLS Zrenjanin o isporučenim živim zečevima, 7. mart 1964.)
1965. godina – Proizvodnja, poplave i finansijski rezultati
Proizvodnja u fazaneriji
U fazaneriji Opštinskog lovačkog saveza Novi Bečej proizvedeno je 1.500 fazančića:
- Novo Miloševo – 100
- Kumane – 70
- Bočar – 90
- Za reprodukciju zadržano – 150
- U lovište Novi Bečej pušteno – oko 1.000
Kupljeno je i 40 divljih pataka (30 ženki i 10 mužjaka), od kojih je formirano matično jato. Sakupljeno je 600 jaja, iz kojih se izleglo oko 500 pačića.
U fazaneriji su držana i dva para jarebica radi veštačkog uzgoja, dok su lovci sakupili 60 jaja sa terena. Takođe, u kavezima je držano 17 zečića radi veštačkog uzgoja.
Poljoprivredne površine
Lovačko društvo je na svojoj zemlji 1965. godine imalo zasejano:
- 3,35 kj sirka
- 17,7 kj kukuruza
- 4 kj lucerke
- 1,12 kj prosa
Poplave na lokalitetu „Ljutovo”
Juna 1965. (a potom i februara 1966.) reka Tisa je poplavila lovište na lokalitetu „Ljutovo”. Tokom poplava spaseno je i preneto više od 200 jedinki razne divljači.
Procenjena šteta iznosila je preko 20.000.000 dinara.
Hvatanje i prodaja živih zečeva
Planom je bilo predviđeno hvatanje 1.000 zečeva, ali je uhvaćeno 576:
- Novi Bečej – 362
- Novo Miloševo – 92
- Kumane – 56
- Bočar – 66
Cena:
- 482 „naparena” zeca – 14.800 dinara po komadu
- 94 mužjaka – 2.000 dinara po komadu
Ukupan prihod iznosio je 7.321.600 dinara.
Novo Miloševo je uhvatilo 67 živih jarebica (6.000 dinara po komadu), dok je Novi Bečej 60 jarebica prezimio i vratio u sopstveno lovište.
(Izvor: Izveštaj o radu za 1965. godinu)
Zaključak
Period od 1958. do 1965. godine pokazuje da je lovstvo u Novom Bečeju bilo organizovano, planski vođeno i ekonomski značajno. Postojali su dugoročni razvojni planovi, organizovan uzgoj fazana i jarebica, formiranje matičnih jata, kao i značajan promet žive divljači namenjene izvozu.
Istovremeno, dokumenti svedoče o izazovima – poput velikih poplava i gubitaka u transportu – ali i o visokom stepenu angažovanja lovaca u zaštiti i obnovi fonda divljači.
Ovi podaci predstavljaju dragocen istorijski izvor o organizaciji lovstva i privrednom značaju lovišta u opštini Novi Bečej tokom šezdesetih godina XX veka.
Komentari