srenhu

Osnovne prirodne i stečene vrednosti

Park prirode „Rusanda" u potpunosti reprezentuje stanište panonskih slanih stepa i slanih močvara (EUNIS klasifikacija: E6.21). Panonske i ponto-sarmatske slane stepe, plitka slana i slatinasta jezera i slane močvare nastaju pod specifičnim uticajem klime u panonskom biogeografskom regionu, sa ekstremnim temperaturama i suvim petima tokom procesa zaslanjivanja i raslanjivana u toku kretanja vode prilikom isparavanja kroz slojeve zemlјišta. Predstavljaju prioritetna područja za zaštitu u Panonskom biogeografskom regionu i nalaze se na Aneksu I Direktive o staništima (Council Directive 92/43/EEC of 21 may 1992 on the concervation of natural habitats and of wild fauna and flora.

U poređenju sa drugim slanim jezerima i močvarama u svetu, slana jezera i močvare u Panonskoj niziji karakteristična su po nižem salinitetu, ali većoj baznosti (Boros 2003). Park prirode „Rusanda” obuhvata zaslanjeno jezero prirodnog porekla i kompleks slatinskih livada, vlažnih livada, kao i sekundarna staništa nastala radom i potrebama lјudi: park u kompleksu Specijalne bolnice za rehabilitaciju „Rusanda” i polјoprivredna staništa. Na području Rusande zabeležen je veliki diverzitet bilјnih i životinjskih vrsta, u okviru koga se naročito izdvajaju vaskularne bilјke (235 taksona), ptice (211 vrsta) i sisari (31 vrsta). Najveći broj zabeleženih vrsta spada u strogo zaštićene vrste, u skladu sa Pravilnikom o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divlјih vrsta biljaka, životinja i glјiva („Sl. glasnik RS", br. 5/2010). Naročito značajne bilјne vrste su: Bassia sedoides, Suaeda pannonica u kategoriji kritično ugroženih (CR), Scorzonera parviflora, Silene viscosa, Trifolium ornithopodioides u kategoriji ugroženih (EN) i Aster tripolium subsp. pannonicus, Plantago schwarzenbergiana u kategoriji ranjivih (VU) na nacionalnom nivou. Naročito značajna vrsta insekata je vilin konjic Lestes macrostigma (VU), a na ovom prostoru žive i ranjive vrste račića: Eoleptestheria spinosa (jedan od najugroženijih vodenih račića kod nas) i Imnadia banatica. Rusanda je jedino stanište ekološki specijalizovanih račića Branchinecta orientalis. B.ferox, Heterocypris vitrea I Lymnocythere inopinata  u Srbiji. Prostor Rusande predstavlјa i jednu od najznačajnijih stanica za seobu ptica vodenih staništa (posebno šlјukarica Charadriiformes) u Vojvodini i na migratornom koridoru koji sledi tok Tise, kao i važno mesto gnežđenja brojnih vrsta specifičnih za slana jezera i zaslanjene močvare, među kojima se ističu sablјarka (Recurvirostra avosetta) i vlastelica (Himantopus himantopus). Slatinske livade u njenoj okolini značajno su stanište tekunice (Spermophilus citellus).

Unutar zaštićenog područja nalazi se istoimena banja sa lečilišnom tradicijom od 1867. godine. Za lečenje bolesnika u banjskom kompleksu koristi se minarelni peloid sa dna jezera. Banjski kompleks lociran je unutar parka sa starim stablima, koji se prostire na površini od 4 ha i predstavlјa jedinu šumoliku površinu u srednjem Banatu.

Pretežno tradicionalan način života i manje-više tradicionalna polјoprivredna proizvodnja stanovnika obodnih naselјa Melenaca i Kumana, pružaju okvir za održiv razvoj područja Parka prirode „Rusanda", koji je snažno povezan sa očuvanjem prirodnih vrednosti na ovim prostorima.

Povezani članci