srenhu

Fauna sisara

Okanj bara predstavlјa jednu od malobrojnih očuvanih bara na slatinama Vojvodine. Ovaj tip vodenih basena sve više nestaje a sa njim i specifične životne zajednice. Fauna sisara prostora Okanj bare dosada nije bila proučavana. Manji broj vrsta za ovo područje navodi Petrov (1992) dok su ostali podaci rezultat terenskog rada kao i usmenih saopštenja lјudi sa terena.

Tekunica (Citellus citellus)Širi prostor Okanj bare naselјavaju vrste koje nisu vezane za specifična staništa a relativno su česte. Među vrstama bubojeda (Insectivora) utvrđeno je prisustvo ježa (Erinaceus concolor) i krtice (Talpa europaea). Na vodeno okno se naslanjaju obradive površine zasejane suncokretom, kukuruzom i pšenicom. Ove polјoprivredne površine nastanjuju vrste tipične za agrobiocenoze kao što su: hrčak (Cricetus cricetus) koga i Petrov (1992) navodi za ovo područje, polјski miš (Apodemus sylvaticus), žutogrli miš (Apodemus favicollis) i domaći miš (Mus musculus). U blizini lјuskih naselјa kao i uz živice, polјa i puteve žive vrtna rovčica (Crocidura suaveolens) i polјska rovčica (Crocidura leucodon), prugasti miš (Apodemus agrarius) i sivi pacov (Rattus norvegicus) (Petrov,1992). Na samom oknu bare čest je bizamski pacov (Ondatra zibethica). Prema Pravilniku o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divlјih vrsta bilјaka, životinja i glјiva (Sl. glasnik RS", br. 5/10) hrčak je strogo zaštićena vrsta, dok su ostale pobrojane vrste zaštićene.

Od tipično livadsko-stepskih vrsta suvlјih staništa, na višim mestima između obale Okanja do polјoprivrednih površina, sreće se polјska voluharica (Microtus arvalis) o čemu svedoči veći broj rupa koje predstavlјaju gnezda i mesta za skrivanje.

Značajno je pomenuti grupu slepih miševa (Chiroptera) koja zaslužuje posebnu pažnju obzirom da je veći broj vrsta strogo zaštićen. Većina slepih miševa je ugrožena nesamo kod nas, već i u okviru ukupnog areala. Na istraživanom području nema podataka o prisutnim vrstama iz ove grupe pa u budućem programu razvoja svakako treba predvideti ovakvo istraživanje.

Na višim gredama gde se zadržalas tepska vegetacija živi tekunica (Citellus citellus). Ovu vrstu nalazimo i uz put Elemir-Taraš. Na području zaštićenog dobra zabeležili smo 4 lokaliteta sa tekunicama na kojima se nalazi veći broj rupa.

Srna (Capreolus capreolus)U granicama zaštićenog područja nalaze se 3 lokaliteta, dok se u neposrednoj blizini prirodnog dobra nalazi još 1 lokalitet. Od nekad široko rasprostranjene (Ružić-Petrov, 1950), ova vrsta je danas u Vojvodini opstala na malobrojnim lokalitetima. Ukrupnjavanjem polјoprivrednih površina i nestajanjem tradicionalnog pašarenja došlo je do smanjenja iskonske stepe koja je bila stanište tekunice. Ostaci stepske vegetacije na području „Okanj bare" opstali su na površinama koje se još uvek koriste kao pašnjaci. Na ovim ostacima stepe-pašnjacima žive mala društva tekunica, koja su okružena polјoprivrednim površinama. Ova prostorna izolacija onemogućava komunikaciji između tih malih populacija, odnosno sezonsku migraciju kao i razmenu genetskog materijala (IIse, at all., 2002).

Tekunica je strogo zaštićena vrsta, a nalazi se i na preliminarnoj listi za Crvenu knjigu kičmenjaka Srbije. Istovremeno se kao globalno ugrožena vrsta nalazi na Crvenoj listi sveta. Prema IUCN (2008)

kategorizaciji vodi se kao ranjiva (VU).

Na prostoru Okanj bare opstanak tekunice zavisi od očuvanja stepskih pašnjaka. Nјih je moguće očuvati zabranom promene namene pašnjaka i ispašom ili košenjem.

Iz redi zveri (Carnivora) na prostoru Okanj bare živi jazavac (Meles meles),  lasica (Mustela nivalis), kuna belica (Martes foina) i tvor (Mustela putorius). Iz porodica pasa (Canidae) prisutna je široko rasprostranjena lisica (Vulpes vulpes) i šakal (Canis aureus), vrsta koja se poslednjih godina širi u Vojvodini, a naselјava stepe, tršćake i močvare. Kako reka Tisa nije daleko od Okanj bare, prema kazivanjima lovaca, sporadično se pojavi i divlja mačka (Felis silvestris) koja je u Vojvodini strogo zaštićena vrsta. Prema kazivanjima lovaca viđa se i kunopas (Nyctereutes procyonoides).

Lovna divlјač predstavlјena je sledećim vrstama: srna (Capreolus capreolus), divlјa svinja (Sus scrofa) i zec (Lepus europaeus). Na prostoru zaštićenog dobra nalaze se 2 lovišta. Lovište „Jarinje" manje površine kojim gazduje lovačko društvo „Kumane" iz Kumana koje je deo LU iz Novog Bečeja, i lovište „Begej" koje obuhvata Elemir, Taraš i Melence a kojim gazduje lovačko udruženje „Zrenjanin" iz Zrenjanina. Površina zrenjaninskog lovištaje 126 000 ha i glavne vrste gajene divnjači su srna, divlјa svinja i zec. Na ukupnoj površini lovišta prebrojavanjem 2008. godine utvrđeno je 2 975 srna, 208 divlјih svinja i 14 000 zečeva.

Povezani članci