srenhu

Klimatske odlike

Za razmatranje klimatskih prilika na zaštićenom području „Okanj bara" korišćeni su podatci meteorološke stanice u Zrenjaninu (80 m n.v.) u periodu od 1996. do 2005. godine. Lokalitet „Okanj bara" se od meteorološke stanice nelazi severoistočno na udalјenosti od 15 km. Za analizu klimatskih prilika na zaštićenom području uzeto je više klimatskih elemenata: temperatura vazduha, relativna vlažnost vazduha, oblačnost, insolacija, padavine i vetar.

Temperatura vazduha

Srednje mesečne temperature vazduha za period 1996 - 2005. godineTemperatura vazduha spada u najvažnije klimatske elemente. Od temperature vazduha i podloge zemlјišta zavisi intenzitet i veličina isparavanja vode, vlažnost vazduha, oblačnost, padavine i td. Prema navedenom, temperatura vazduha je važan činilac, odnosno modifikator klime. Osim toga, lјudi, flora i fauna odnosno živi svet u celini u velikoj su zavisnosti od temperature vazduha.

Srednja godišnja temperatura vazduha za navedeni period iznosila je 11,6°C. Za navedeni period srednja godišnja maksimalna temperatura vazduha iznosila 12,9°C (2002. godine), dok je srednja godišnja minimalna temperatura vazduha iznosila 10.4°C 2005. godine. Na grafikonu vidlјivo je da je najhladniji mesec januar sa srednjom mesečnom temperaturom od 0,1°C, dok je najtopliji mesec avgust sa srednjom mesečnom temperaturom vazduha 22,0°C. U navedenom periodu srednje godišnje temperature vazduha po godišnjim dobima iznose: proleće 12,0°C, leto 21,6°C, jesen 11,7°C i zima 0,9°C. Prosečna zimska temperatura vazduha je iznad nule, što se redovno uočava poslednjih godina. Najhladnija prosečna mesečna temperatura zabeležena je februara 2003. godine, a iznosila je - 4,3°C. Iste godine zabeležena je i najviša srednja mesečna temperatura od 24,2°C. U vegetacionom periodu april-oktobar srednji mesečni prosek iznosio je 17,6°C što uz dovolјne količine padavina ima veliki značajia za živi svet zaštićenog područja.

Relativna vlažnost vazduha

Zasićenost vazduha vodenom parom naziva se relativna vlažnost. Tokom dana u vazduhu se nalaze izvesne količine vodene pare. Relativna vlažnost u prirodnom dobru varira na nivou srednjih godišnjih vrednosti od 64% do 76%. Srednja godišnja relativna vlažnost u razmatranom periodu iznosi 72,4%. Decembar, januar, novembar i februar su meseci sa najvećom relativnom vlažnošću, dok su maj, avgust i april meseci sa najmanjom relativnom vlažnošću.

Relativna vlažnost vazduha i oblačnost imaju višestruki značaj. Od stepena oblačnosti (srednja godišnja vrednost za ovo područje iznosi 5,5 desetina neba), zavisi koliko će površina zemlјe primiti toplote od sunca, kao i koliko će toplote zemlјa izračiti i predati atmosferi. Srednje godišnje sijanje sunca iznosi 2 169 časova. Najveća insolacija od 2 552,9 časova zabeležena je 2000 godine, dok je minimum od 1 919 časova zabeležen 1996 godine. Broj vedrih, kao i broj oblačnih dana tokom godine, od velikog su značaja u procesu fotosinteze u razvoju bilјnog sveta.

Padavine

Srednje godišnje količine padavina za period 1996 - 2005 godinePadavine su, zajedno sa temperaturom vazduha, jedan od najvažnijih klimatskih elemenata. Od godišnje sume padavina, njihove raspodele po mesecima, pre svega u vegetacionom periodu, zavisi razvoj živog sveta, bogatstvo površinskih i podzemnih voda. Zaštićeno područje se između ostalog snabdeva vodom i putem atmosferskih taloga. Na grafikonu prikazana je srednja godišnja količina padavina za navedeni period, koja iznosi 609,8 mm. Najmanja srednja mesečna količina padavina je u martu, sa prosekom od 24,2 mm. Veoma slične količine padavina se izluče tokom februara i januara meseca. Najveći mesečni prosek imaju jun (78,5 mm) i juli (73.8 mm). Prema godišnjim dobima, tokom leta prosečna količina padavina iznosi 72,9 mm, u jesen 65,2 mm, a u proleće 52,9 mm, dok u zimskom periodu ima najmanju prosečnu količinu padavina (42,3 mm). U vegetacionom periodu april – oktobar srednja godišnja količina izlučenog taloga u mesečnom proseku iznosi 68,0 mm. Ove količine padavina u vegetacionom periodu imaju veliki značaj za živi svet ovog zaštićenog područja.

Tokom analiziranih godina broj dana sa snegom u proseku je iznosio 22.2 dana. Tako je u 2005. godine pod snegom bio 41 dan. Snežni pokrivač najduže se zadržao januaru 2004. godine, ukupno 13 dana. Pod snežnim pokrivačem evidentirano je sedam meseci. U proseku najviše dana pod snegom imaju januar i decembar.

Vetar

Vetrovi su važan klimatski faktor za podneblјe nekog prostora, a nastaju kao razlike vazdušnog pritiska na zemlјinoj površini usled nejednakog zagrevanja. Vetrovi duvaju od višeg ka nižem pritisku, brzina I jačina u zavisnosti su od gradijenta vazdušnog pritiska I povećava se sa povećanjem razlika. Za oblikovanje klime, vetar ima značanu ulogu u razvoju živog sveta kao i u mnogim lјudskim delatnostima. Vetrovi imaju uticaj na količinu padavina, isparavanje, psiho fizičko stanje lјudi i slično. Analiza   prosečnih godišnjih čestina vetrova pokazuje da je dominantan jugoistočni vetar, košava sa čestinom od 218,1°/˳˳.

Na drugom mestu je zapadni vetar. Čestina ovog vetra iznosi 182,6°/˳˳. Najslabijeg intenziteta je severoistočni vetar 54,3°/˳˳. Analizom ruže vetrova uočava se da su najčešći vetrovi iz zapadnog kvadranta.

Ovo je grupa vetrova koja dolazi preko Alpa sa teritorije Atlantskog okeana. Značaj ovih vetrova je u tome što donose atmosferske padavine. Druga fupa vetrova duva iz istočnog kadranta. Ovaj vetar poznat je kao košava. Nasuprot zapadnim vetrovima, vetrovi koji duvaju sa istoka najčešće su suvi, I po pravilu donose suvo i hladno vreme.

Na hilјadu merenja godišnje prosečno 89,7 puta registrovane su tišine, odnosno tiho vreme.

Na osnovu analiza klimatskih elemenata, područje „Okanj bare" pripada umerenoj klimatskoj zoni sa jače naglašenim kontinentalnim osobinama.

Povezani članci