logoban

Registrovani korisnici imaju pristup celokupnom sadržaju sajta, bolje rezultate pretrage, mogućnost komentarisanja članaka, kvalitetnije fotografije i druge pogodnosti. Kako da se registrujem?
 

Prostorna kulturno-istorijska celina Centar Novog Bečeja

Zaštićena Prostorna kulturno-istorijska Celina Centar Novog Bečeja, predstavlјa dobro očuvan stari centar varoških naselјa, organizovan prema administrativnim merama i zakonima s kraja XVIII I početka XIX veka u Vojvodini, sa autentičnim tipskim zgradama stare opštine s kraja XVIII veka koja je do danas sačuvana, kao i srpskom pravoslavnom crkvom Sv. Nikole, sagrađenom u drugoj polovini XVIII veka. Kuće u glavnoj Ulici maršala Tita i na Trgu slobode su uglavnom jednospratne građevine, podignute tokom XIX veka, do Prvog svetskog rata, sa očuvanim autentičnim izgledom i parcelacijom.

Vranjevo i razvojačenje Potisko-pomoriške granice

Posle Karlovačkog, a zatim Požarevačkog mira i proterivanja Turaka iz Banata i severnog dela Srbije prestala je potreba za Potisko-pomoriškom granicom. Nastali period zatišja odgovarao je Dvoru da sprovede kolonizaciju Nemaca, a Srbima da se odloži razvojačenje granice i njihovo pretvaranje u kmetove ugarskim spahijama.

Marija Terezija, navodno, nije želela da teritorije Potisko-pomoriške granice pripoji županijama, ali je na navaljivanje mađarskog plemstva to ipak učinila 1741. godine.

Stvarno razvojačenje granice nastalo je tek 1750. godine, a Srbima je ponuđeno da pređu u Banat, ili da ostanu u svojim dotadašnjim mestima, ali pod županijskom upravom. Nekako se u to vreme povela akcija, od strane katoličke crkve, za prelazak u katoličku veru (unijaćenje), što je još više uznemirilo Srbe, pa se uveliko počelo govoriti o odlasku u Rusiju.

Oni, koji nisu želeli da idu u Banat, niti da se u svojim mestima priključe županijama, odluče se na seobu u Rusiju, posebno što ih je i Rusija raznim obećanjima vrbovala.

Zgrada i kapela porodice Pulai (Pulay)

Kuća porodice PulaySvima nama Novobečejcima je dobro znana prelepa spratna zgrada sa ajnfort ulazom na glavnoj ulici, između Osnovne škole Miloje Čiplić i porodične kuće braće Sakač. Sada se u prizemlju te zgrade, levo od ulaza lokal (bivši kafić Trokadero), a sa desne strane je sedište Turističke organizacije opštine Novi Bečej.

Jožef Kožik

Fotograf Jožef Kožik. Iz zaostavštine Geze Sakača

Došavši iz Zrenjanina u Novi Bečej krajem tridesetih godina XX veka, Jožef Kožik useljava svoj atelje u prostoriju gde je nekada bio atelje Konstantina Vukova (Maletićeva kuća ili pak Zanatski dom). Na toj adresi je radio sve do 1948. godine, da bi se posle prodaje kuće u kojoj je boravio, u ulici Jaše Tomića 32, vratio u rodni Zrenjanin.

U gradu kraj Begeja otvara foto-atelje i nastavlja da se bavi fotografskim zanatom. Tih godina bio je redovan član komisije za polaganje stručnog ispita za buduće fotografe. Pored mnogih kandidata, pod Kožikovim nadzorom stručno znanje su stekli Geza Sakač, Olgica Pušić, a kasnije, 1957, i Rozalija Čejtei14. Krajem pedesetih ili početkom šezdesetih godina XX veka Jožef Kožik se odselio u Australiju, gde je proveo ostatak života.


14 Prema postojećim izvorima, Rozalija Čejtei je jedina žena fotograf iz Novog Bečeja, ali ona nikada nije imala atelje u svom rodnom mestu.

 

 

 

Vremenske prilike u 2009. godini

Januar hladan sa mrazevima, do 14.01.2009. godine, temperatura i do -10°C, onda toplije, sa povremenom kišom, do kraja januara.

Februar hladniji, sa malo snega, lepo i toplo vreme do 10. marta. April suv i hladan. Prva kiša pala 30. aprila.

Prva kiša u maju, 13. maja.

Juni mesec kišovit, juli, takođe, sa dosta kiše.

U avgustu kiša u početku, a onda od 5. avgusta do 13. oktobra sušni period. Ova suša je umanjila rod kukuruza, a vinogradi su dobro rodili.

Početkom novembra, 3.11.2009. godine pao prvi sneg, sa kišom. 15. i 16. decembra sneg, 23. decembra vreme je otoplilo.

Struktura domaćinstava

U desetogodišnjem periodu, od popisa stanovništva 1971. do 1981, broj đomaćinstava porastao je sa 10.020 na 10.280, ili za 2,59%. Ako se analiziraju podaci od 1953. godine, stalni blagi porast broja domaćinstava uočava se sve do poslednjeg popisa. Međutim, ovaj porast nije rezultat povećanja ukupnog broja stanovnika, niti pak izrazitijeg imigriranja novih porodica. Naprotiv, povećanje broja domaćinstava rezultira iz stalnog deljenja većih porodica. Boljim uslovima privređivanja i podizanjem životnog standarda, mlađe porodice grade nove kuće i stanove i zasnivaju potpuno nova domaćinstva. Stariji članovi porodice ostaju u starim seoskim kućama, sa poljoprivrednim gazdinstvom i kompletnom ekonomijom, kojoj su bili prilagođeni i svi objekti domaćinstva.

Podružnica Crvenog krsta u Turskom Bečeju 1916

Tokom januara meseca 1916-te godine nastavlјena je suspenzija rada bolnice tako da je, pored sređivanja administrativnih poslova, Turskobečejska podružnica Crvenog krsta radila na svojoj reorganizaciji. Po želјi kralјevskog nadzornika za nastavu centralni odbor je pregovarao sa upravom Udruženja o oslobađanju prostora u Osnovnoj školi. Pošto se po evidenciji, lazaret sa 224 kreveta nalazi u prostorijama Osnovne i Građanske škole, čije se korišćenje u toku poslednjih meseci smanjilo na minimum, traženo je mišlјenje Podružnice o eventualnom premeštanju lazareta. Dogovoreno je da se broj ležaja u osnovnoj školi smanji na 100, a oprema uskladišti u njenim prostorijama. Pomoćna bolnica je, u slučaju potrebe, u svako doba mogla odmah da bude postavlјena. Nakon ovih promena, nastava je mogla neometano da se odvija. Za nastavak neometane nastave postojao je još jedan, možda čak i jači razlog, koji se vidi u obaveštenju kralјevskog nadzornika za nastavu Torontalske županije od 24. februara 1916. godine.16

Mala pravoslavna crkva (manastir) u Novom Bečeju

Novi Bečej je još od 1741. godine imao crkvu izgrađenu od tvrdog materijala, što je, u to vreme, bila retkost u tom delu Banata.

Protosinđel Arsenije Radivojević 1758. godine izvršio je pregled šezdeset devet mesta Temišvarske eparhije. U svom izveštaju navodi da u Novom Bečeju postoji crkva izgrađena od cigala s pet prozora sta­klenih; dvoja vrata tišlerskih i na njima nemačke brave; svod od dasa­ka različitih, bojom molovan; crkva je patosna ciglom; pokrivena ča­movom šindrom; porta ograđena koljem. Crkva je imala dva zvona i bila je posvećena svetom Nikolaju. Ovaj opis se podudara s novobečejskom malom crkvom — manastirom.

Podružnica Crvenog krsta u Turskom Bečeju 1918

Stanovništvo Turskog Bečeja, kao i cela Monarhija, strašno se umorilo i osiromašilo u toku trogodišnjeg rata koji je zadobio svetske razmere19. Pored materijalnog osiromašenja najbolniji i nenadoknadivi su svakako bili ljudski gubici. Nakon sklapanja mira u maju između Centralnih sila i Rumunije, u mađarskim i nemačkim krugovima stanovnika pojavila se nada u pobedu, koja je bila kratkog veka. Povlačenje nemačkih snaga sa zapadnog fronta 2. septembra kao i otvaranje balkanskog fronta od strane Srba i članica Antante 15. septembra, učinilo je da srpsko stanovništvo našeg mesta počne da se nada i očekuje slobodu. U mađarskom parlamentu Tisa Ištvan je izjavio: ”Izgubili smo rat”. Prvog novembra, nakon oslobođenja Beograda, te 3. novembra, nakon sporazuma o prekidu vatre potpisanim u Padovi sa članicama Antante, monarhija daje predlog o sklapanju mira. Nakon toga su srpske trupe pod vođstvom generala Dragutina Ristića ušle na teritoriju banatskog dela Vojvodine.

Kаkо је svе pоčеlо?

Оrkеstаr Оsnоvnе škоlе „Мilоје Čiplić“ činе zаintеrеsоvаni i tаlеntоvаni učеnici. Svе је pоčеlо muzicirаnjеm nа čаsоvimа muzičkоg. Nа prоbаmа hоrа smо lupkаli rukаmа pо klupаmа kаkо bismо dаli ritаm zа pеvаnjе. Vidеli smо dа tо niје nајbоlје rеšеnjе. Nаstаvnicа Sоfiја Gurјаnоv - Јеgdić, dirigеnt оrkеstrа, је оkupilа učеnikе kојi bi vоlеli dа učеstvuјu u nеkоm оrkеstru i rеklа im о čеmu sе rаdi.

Poseta Kosovu Polju 1939. pedstopedesetogodišnjica

Vojni rok služio sam 1938/39. u Nišu u 1. Konjičkom puku „Obilić”. Zahvaljujući baš toj okolnosti, što je nosio ime Obilića, čitav puk je učestvovao na proslavi petsto pedeset godina od Kosovske bitke, na Vidov dan 28. juna 1939. godine.

Stara dama u novom ruhu

Oktobar 2008.

Narodna biblioteka u Novom Bečeju, jedna od najstarijih u Vojvodini, koja se prvi put pominje kao kasina 1838.godine, u kojoj se sastajala gradska inteligencija, obeležila je značajan jubilej, 170 godina postojanja. Zahvaljujući podršci Ministarstva kulture AP Vojvodine, Republike Srbije i Opštine Novi Bečej, biblioteka je za ovu priliku dobila najlepši mogući poklon, rekonstruisan tavanski prostor, čime je u potkrovlju obezbeđeno 110 kvadratnih metara korisne površine za rad dečjeg odeljenja i obavljanje kulturnih aktivnosti. Tim povodom je 28.oktobra upriličena svečanost kojoj su prisustvovali mnogobrojni gosti, koje je, u ime opštine Novi Bečej, pozdravio zamenik predsednika opštine Dobrivoj Abramović, izražavajući zadovoljstvo ulaganjem u kulturu ove opštine. Otvarajući novi prostor u Narodnoj biblioteci Novi Bečej, pokrajinski sekretar za kulturu, Milorad Đurić istakao je da se vremena menjaju, a biblioteke uvek ostaju centar intelektualnog sveta. Primetio je dolazeći u Novi Bečej oznaku za biblioteku na putokazu, što je još jedan dokaz koliko ona Novobečejcima znači, potvrda da je novac uložen u renoviranje upotrebljen na pravi način, ali i otvoren put za saradnju na novim projektima. Sa neskrivenim zadovoljstvom o Staroj dami, kako u Novom Bečeju zovu Narodnu biblioteku, govorila je Agneš Đukičin, direktor ove ustanove. Citirajući pisce, kako to i priliči ovom mestu, rekla je da su biblioteke temelj i krov sveta, one su naš alef, naša duhovna vertikala sa Gospodom, sa univerzumom, biblioteke služe da bi družeći se sa velikanima literature počeli da se družimo sa samima sobom, da bi smo se stalno podsećali da treba da volimo, jer smo bez ljubavi samo usamljena, nema zvona. Utoliko je značaj ovog prostora koji je dobijen renoviranjem potkrovlja biblioteke veći.

Kontakt

Sale Vidak
060 013 01 01
salevidak@gmail.com