srenhu

Klimatske prilike

BOSANSKOKRUPSKO PODRUČJE U SREDNJEM POUNJU, STARI ZAVIČAJ

Klima na ovim prostorima je umereno kontinentalna. Prosečne godišnje temperature se kreću između 0 i 11° C, a padavine u toku godine iznose 900-1250 mm vodenog taloga. Najveći deo padavina (prosečno oko 60%) se izluči u periodu april-septembar. Nešto hladnije je na visovima Grmeča, Male i Velike Gomile, a više vlage sa čestim maglama imaju sela Ivanjska, Baštra, Otoka i dr. koja leže na reci Uni. Srednja temperatura najhladnijeg meseca januara ne pada ispod -2° C, a srednja najtoplijeg meseca jula ne prelazi 23° C. Bilo je izuzetaka, kao 1828. godine kada se Una zaledila, što je retkost. U dolinama reka česte su magle, zbog velike zasićenosti vazduha vodenom parom.

Pored poznata četiri godišnja doba, na ovim prostorima je često miholјsko leto (od Male Gospojine do Miholјdana). Tada se ore za pšenicu, kosi i suši otava. U ovom kraju nema izrazitih vetrova. Zimi duvaju hladni vetrovi, najčešće bura. Jugo duva od planine Plјeševice, dolinom Une, u drugoj polovini zime i po više dana, i najjači je vetar na ovim prostorima. Tada se naglo topi sneg, izlivaju se potoci i reka Una i nastaju poplave. Zna da duva više dana, pa isuši zemlјu i onda je teško orati i obaviti prolećnu setvu.

Vremenske nepogode su ređe. Obično se događaju leti, u vreme julskih i avgustovskih žega (oko Ognjene Marije i Svetog Ilije). Selјaci strogo vode računa da se tih dana ništa ne radi u njivi, čak i Muslimani poštuju ove svece. Nepogode na ovoj teritoriji dolaze najčešće sa severa, s planina Mala i Velika Gomila i Ćorkovača (602 m), koju narod zove „babin budžak".

Povezani članci