Obnova hrama

SPC Sv. Nikole

Postojeće stanje hrama pre obnove

Crkva Sv. Nikole u Novom Bečeju bila je u veoma lošem stanju usled dugogodišnjeg propadanja i neadekvatnih građevinskih intervencija koje su ugrozile objekat. Zbog prokišnjavanja pojavila su se oštećenja na zidnom slikarstvu i dekoraciji svodova, lukova i zidova. Najveća oštećenja bila su vidna na zidovima usled dejstva kapilarne vlage. U unutrašnjosti nije bilo pukotina koje bi ukazivale na sleganje zidova. Krovna konstrukcija na brodu crkve nalazila se u solidnom stanju, bez vidnih oštećenja.

Unutrašnjost objekta takođe je bila veoma narušena dejstvom različitih vidova vlage. U svodu crkve je bila primetna vlaga od prodora atmosferske vode na pojedinim mestima gde je oštećen crep ili elementi limarije. U zidovima je takođe došlo do prodora atmosferske vode od olučnih vertikala što je uzrokovalo otpadanje maltera, lјuštenje boje i pojave pukotina. U unutrašnjosti crkve kapilarna vlaga se podizala i do 4,0 m, te je bilo neophodno obijanje zidova i njihovo ponovno malterisanje. Od vlage su bila ugrožena i drvena vrata kao i delovi mobilijara crkve.

Radovi na obnovi crkve

Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin izradio je 2009. godine Konzervatorski arhitektonsko-građevinski projekat sanacije crkve, na zahtev Srpske pravoslavne crkvene opštine Novi Bečej.25

Septembra 2009. godine su započeti radovi na obijanju maltera na spolјašnjoj i unutrašnjoj strain zidova crkve u visini kapilarne vlage.26 Unutrašnji zidovi su, nakon uklanjanja stolova i tronova, takođe obijeni do potrebne visine. Oktobra 2009. Godine izvedeno je presecanje zidova crkve radi sanacije od kapilarne vlage.27

Kako je crkva stara i vredna, svi radovi su izvršeni na osnovu prethodnih istraživanja i konzervatorskog projekta i pod nadzorom Zavoda za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin. Idealna obnova fasada je izvedena prema postojećem stanju i originalnoj dokumentaciji.

Zbog obimnosti radova, koja je posledica lošeg stanja, postojala je faznost u njihovom izvođenju.

Tokom prve faze izvedeni su istraživački radovi i radovi na spolјašnjosti hrama – sanacija krova I zamena krovnog pokrivača novim „biber“ crepom, sanacija krovne konstrukcije broda i tornja crkve, postavlјanje novog bakarnog lima na kapi tornja, obijanje i malterisanje fasada, te postavlјanje nove limarije i izrada novog trotoara.

U drugoj fazi su izvedeni radovi na izradi novog ogradnog zida oko porte kao i uređenje porte, na osnovu posebne projektne dokumentacije.28

Na početku izvođenja radova izvršena je zamena postojećeg, starog, crepa novim „biber“ crepom, po uzoru na autentičan.29 Pre postavlјanja crepa zamenjene su krovne letve na celokupnoj površini krova. Limarija je izrađena od novog pocinkovanog bojenog lima.

Nakon toga je izvedeno obijanje dotrajalog maltera sa celokupne površine fasada broda i zvonika, sa čišćenjem fuga, tako da su uklonjeni svi tragovi starog maltera. Mestimične pukotine i prsline u malterskoj oblozi produblјene su i očišćene od ostataka maltera, a zatim injektirane produžnim malterom.

Posle obijanja oštećenog maltera na fasadama uzeti su otisci sa dobro očuvanih delova malterske plastike izradom čeličnih šablona. Novi ukrasi su izrađeni u svemu prema autentičnim.30

U donjem delu fasade, do preseka zidova, izvršeno je malterisanje sanacionim malterom. Novo malterisanje, iznad preseka, izvedeno je produžnim cementnim malterom, sa izradom prvog sloja frakcijom.

Nakon montaže obnovlјenih dekorativnih elemenata, kompletna fasada je tretirana kvalitetnom fasadnom disperzionom bojom u dva premaza, u tonu koji je, pre početka radova, odredila stručna služba Zavoda, što se odnosi kako na toniranje osnovnih tako i naglašenih elemenata. Sokla je bojena silikatnom bojom.

Stolarija na crkvi bila je takođe dotrajala. U najlošijem stanju bile su žaluzine na zvoniku, te su izrađene nove, od kvalitetne borovine, suve i odležale, bez čvorova, u svemu po uzoru na autentične.

Oko crkve je izrađen i nov trotoar, kako bi se objekat zaštitio od uticaja atmosferskih taloga.31

Po završetku radova na obnovi, crkva Sv. Nikole u Novom Bečeju dobila je krajem 2011. godine potpuno novi izgled, primeren značaju i vrednosti jednog kulturnog dobra.


25 Odgovorni projektant bila je Spomenka Urošević, arhitekta konzervator, sa saradnicima Vesnom Majstorović i Bojanom Kojičićem, istoričarima umetnosti konzervatorima.

26 Izvođač radova bila je firma „Fenix“ iz Novog Sada.

27 Presecanje zidova izvršeno je metodom „HIO“ firme Oberknežev iz Novog Sada.

28 Projektnu dokumentaciju izradio je AD „Projektni biro“ iz Kikinde sa odgovornim projektantom Miroslavom Adamovićem, dia.

29 Proizvođač crepa je firma „Polet“ iz Novog Bečeja.

30 Gipsarsko-dekoraterske radove su izveli Imre Ambrus i Branislav Kirćanski.

31 Izvođač radova na trotoaru bila je firma „Graditelј“ iz Kikinde.

Tags:

Podržite...

Sakupljanje kulturno-istorijske građe Novog Bečeja smatramo izuzetno važnim i velikim poslom. Za nove naraštaje... sa novom tehnologijom... da vide prošlost... drugačije će ostati zaboravljena.

Dobru...

Ako posedujete neki materijal ili saznanja za koja smatrate da bi dopunila sajt, priključite nam se... Možete komentarisati članke ili nam slati materijale, fotografije... koje ćemo rado objaviti.

Ideju...

Oni imućniji Novobečejci koji mogu i žele materijalno da pomognu razvoj sajta, da budu dobrotvori (kako se nekada to radilo) mogu nas kontaktirati i dati svoj doprinos ideji koja nam je zajednička.