Javno vodoprivredno preduzeće „Dunav” Novi Sad

Početkom 1992. godine na teritoriji Republike Srbije formiraju se tri javna vodoprivredna preduzeća. Ona su nastala posle donošenja Zakona o vodama Srbije i pokrivaju celu Republiku Srbiju. Ta preduzeća su:

- JVP „Dunav”, sa sedištem u Novom Sadu,

- JVP „Sava”, sa sedištem u Beogradu, i

- JVP „Morava” sa sedištem u Nišu.

JVP „Dunav” pokriva područje Bačke, Banata i severoistočnu Srbiju. Pored osnovnih vodoprivrednih obaveza, odbrane od spoljnih i unutarnjih voda i održavanje objekata čiji se broj posle nove organizacije povećao, JVP čini velike napore na razvoju navodnjavanja i poboljšanju kvalfteta vode u vodotocima.

Za održavanje postojećih vodoprivrednih objekata izdvajaju se značajna sredstva ali ona nisu dovoljna. Investicija više nema, a štite se velika poljoprivredna područja, industrijska postrojenja, izgrađena infrastruktura i gradovi.

U takvim uslovima izgrađeni Hidrosistem Dunav-Tisa-Dunav u Bačkoj i Banatu, koji je neprekidno u funkciji i dalje je u eksploataciji iako je njegovo održavanje ograničeno. Najveći problem je izmuljenje kanala na mestima koja su jako ugrožena, kao i održavanje velikih hidroobjekata, naročito u elektro-mašinskom delu.

Osnovni prihod preduzeća je i dalje naknada za odvodnjavanje i druge naknade koje se ne ostvaruju u planiranim iznosima. Naročito teško stanje bilo je u 1993. godini kada je hiperinflacija učinila svoje.

Što je opšte stanje u vodoprivredi ovakvo može se pravdati secesi- jom republika bivše Jugoslavije, zavedenim sankcijama prema našoj zemlji i prisutno ratno stanje u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj.

Oživljavanje vodoprivrede pomoći će i donošenje Vodoprivredne osnove Republike Srbije i Prostornog plana Srbije gde će se usaglastiti vodoprivredni interesi. A do boljih vremena u ovo krizno vreme koristi se minimum sredstava kako bi se vodoprivredni objekti sačuvali od propadanja.

I pored ogromnih objektivnih poteškoća razmišlja se o razvoju, pre svega o navodnjavanju. U 1994. godini donosi se Program navodnjavanja na vodnom području „Dunav”. Prema ovom programu do 1997. godine, kada bi se izgradili svi regionalni hidrosistemi za navodnjavanje, moglo bi se navodnjavati oko 1.250.000 ha. Do sada izgrađeni kapaciteti obezbeđuju vodu za zalivanje oko 180.000 ha a završetkom prve faze izgradnje ovih sistema moglo bi se navodnjavati oko 250.000 ha.

Intenzivnom poljoprivrednom proizvodnjom koja podrazumeva pre svega navodnjavanje, biljna proizvodnja bi se povećala, broj zaposlenih bi se takođe povećao, zaposlili bi se i izvođački kapaciteti a uložen novac brzo vratio kroz povećanu proizvodnju.

Radi se, naravno, o velikim ulaganjima, a ukidanje sankcija je jedan od glavnih uslova da se ove velike investicije realizuju.

JVP „Dunav” pokušava da ublaži problem zagađenih vodotoka. Na našem području radi se na izradi Registra zagađivača, što nije lak posao s obzirom na veliki broj zagađivača i visoko stručni posao. Da bi se kompleksno sagledao ovaj problem pristupilo se obnovi saradnje sa susednim državama u slivu radi utvrđivanja kvaliteta voda koje dolaze sa strane.

U poslednje vreme dosta se govori o perspektivama vodosnabdevanja Srbije pa i Vojvodine.

Prema mišljenju stručnjaka iz ove oblasti, glavni problem leži u tome što vode koje se koriste u vodosnabdevanju nisu prostorno i vremenski ravnomerno raspoređene. Koncepcija razvoja vodosnabdevanja mora se zasnivati na korišćenju svih raspoloživih voda, a upravljanje režimom voda treba da bude centralizovano. Tako bi se obezbedio kvalitet, čistoća, zaštita i nivoi podzemnih voda koji se uglavnom koriste za vodosnabdevanje. Za vodosnabdevanje tranzitnim vodama postoje veliki problemi jer su one zagađene otpadnim vodama.

Vodosnabdevanje u Vojvodini, prema mišljenju stručnjaka iz ove oblasti, našlo bi se u kritičnoj situaciji, jer se voda za piće uglavnom koristi iz podzemlja. Eksploatacija podzemnih voda međutim veća je od dotoka prirodne podzemne vode pa dolazi do velikog sniženja nivoa podzemnih voda. Zato neki stručnjaci predviđaju da će Vojvodina ako ovako nastavi, imati velikih problema sa vodosnabdevanjem. Rešenje se vidi u istraživanju podzemnih voda i donošenju novog Zakona o vodama koji treba da donese bitne promene u organizacionom smislu.

Iz dosadašnjeg izlaganja vidi se da je vodoprivreda u posleratnom periodu doživelaveliki zamah kada je stvoren jedan od najvećih čovekovih poduhvata, a to je nova reka, odnosno Hidrosistem DTD. Novi kanali pravljeni po meri i zahtevima sredine kroz koju protiču nisu namenjeni samo poljoprivredi već i industriji, gradovima, plovidbi i ostalima. Odvodnjavanjem i navodnjavanjem nisu iskorišćeni svi tehnički i ekonomski aspekti hidrosistema, jer kanali integralno doprinose razvoju svih privrednih grana, a time poboljšavaju opšte uslove življenja.

Tako je Hidrosistem DTD izmenio geografsku sliku vojvođanske ravnice, ali je još više uticao na privredni razvoj, jer je od najranije istorije poznato da se Ijudska naselja najlakše stvaraju pored vode.

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Da li ste znali...

da su osnivači košarkaške sekcije 1947. godine bili srednjoškolci zrenjaninske trgovačke akademije i mađarske gimnazije, Živa Galetin, Kosta Živković, Duško Vujackov, Bela Farkaš i Kalman Janković?