Period od 1945-1963. godine

Opštinsko područje pokrivale su dve Vodoprivredne organizacije: Gornjobanatska sa sedištem u Kikindi, severno od Novog Bečeja i Potiska sa sedištem u Zrenjaninu, južno od Novog Bečeja. Dakle egzistiraju dve vodne zajednice:

- Gornjobanatska vodna zajednica (1945-1963. god.),

- Potiska vodna zajednica (1945-1963. god.).

Gornjobanatska vodna zajednica imala je svoja nadzorništva u Novom Bečeju i Novom Miloševu, dok je Potiska vodna zajednica imala svoju sekciju sa sedištem u Novom Bečeju. Nadzorništva i sekcija obavIjali su svoje radove i poslove na terenu dok su se u sedištima zajednica nalazila tehnička i ostale službe na čelu sa direktorima.

Ovaj period otvara novo poglavlje u radu vodoprivrednih zajednica, u oslobođenoj i ratom opustošenoj zemlji. Odluku o formiranju vodnih zajednica donelo je Predsedništvo glavnog narodnooslobodilačkog odbora Vojvodine. Više manjih vodnih zadruga u to vreme se ukida i stvaraju se veće vodoprivredne organizacije, koje preuzimaju na sebe i veće obaveze.

Novi Bečej, Vranjevački rit - Prvi iskopi bagerom otpočinju 1957. godine

Opšta karakteristika toga perioda je da je to vreme posleratne izgradnje i obnove zemlje. Naročito su bili zastareli sistemi za odvodnjavanje, a finansiranje je bilo budžetsko. U to vreme vodoprivreda je stagnirala i radovi koji su izvođeni bili su skromnih razmera.

Uglavnom se radilo na održavanju sistema za odvodnjavanje i nešto malo na nasipima. Međutim, u kasnijem periodu ovog razdoblja, dolazi do investicionih zahvata i to na uređenju slivnih područja (kanali i crpni uređaji).

Isto tako op{ta je ocena da se u ovom periodu malo radilo u vodoprivredi, s obzirom na potrebe poljoprivrede i zahteve nove tehnologije.

Zato je moralo doći do radikalnijih izmena u organizaciji čitave vodoprivrede radi što bržeg rešavanja svih nastalih problema.

Gornjobanatska vodna zajednica (1945-1963.)

Nasipi (odbrana od poplave)

Za odbranu od velikih voda postoje od ranije Tiski nasipi koji štite područje i oni su uglavnom u to vreme bili u relativno dobrom stanju. Dobro stanje nasleđenih nasipa bilo je zahvaljujući tome što je najveća briga ranijih stručnjaka bila da imaju što sigurnije nasipe jer su im u svesti još uvek bile prisutne katastrofalne posledice ranijih poplava.

Na području naše Opštine, severno od Novog Bečeja, zatečeno je oko 25 km tiskog nasipa sa telefonskom linijom i šest čuvarnica.

Takođe se moraju spomenuti i letnji nasipi u forlandu reke Tise, koji štite rudine Ljutovo i Libe.

Letnji nasip Ljutovo, dužine 9,67 km, štiti 900 hektara, a letnji nasip Libe, dužine 10,85 km, štiti 800 hektara.

Površine koje se štite letnjim nasipima najplodnija su poljoprivredna zemljišta. U ovom periodu o ovim nasipima malo se vodilo računa jer u održavanju i organizovanju odbrana od poplava nisu imali svoj tretman. Jedino za vreme odbrane od poplava ova vodna zajednica davala je stručnu i tehničku pomoć, dok su ostalo pomoćno osoblje bili sami neposredni vlasnici zemlje.

Delatnost u šumarstvu podrazumevala je zaštitu vetrozaštitnog pojasa i proizvodnju odbrambenog materijala, koja je u ono vreme još uvek bila aktuelna.

Pored redovnog održavanja iz godine u godinu, značajniji radovi su sledeći:

- od 1954-1959. godine izvedeno je oblaganje kamenom kosina glavnog tiskog nasipa kod Novog Bečeja (Vranjeva),

- od 1959-1962. godine rađene su manje rekonstrukcije letnjih nasipa i zatvaranje prodora.

U ovom periodu, tj. 1962. godine zabeležena je značajnija odbrana od poplave, ali nije bilo većih posledica.

Kanali (odvodnjavanje)

Zatečeno stanje sistema za odvodnjavanje, odnosno kanalske mreže sa objektima za odvodnjavanje, neposredno posle rata bilo je daleko nepovoljnije nego stanje odbrambenih nasipa. Loše stanje sistema za odvodnjavanje ogleda se u tome da je bilo ugroženih terena gde nije bilo kanala za odvodnjavanje, a trebalo je da ih bude. Vrlo slaba kanalizovanost dovodi do postupnog odvodnjavanja, po određenom prioritetu, putem propusnih ustavica, jer su i crpne stanice uglavnom bile zastarele, malog kapaciteta i na parni pogon.

Vranjevački sliv bio je bez crpne stanice i odvodnjavanje je vršeno sifonski. Sliv galadski, iako je imao crpku Kerekto, zbog dužine glavnog kanala za odvodnjavanje i velikog dotoka vode sa udaljenih slivova, nije bio efikasan. Dužina rada crpki u kriznim periodima merena je mesecima, a bilo je slučajeva da se voda dva puta diže i prepumpava da bi se odvela. Sva slabost od neizgrađenosti sistema za odvodnjavanje dolazi do izražaja u velikoj poplavi od unutrašnjih voda koja se dogodila 1956. godine.

Tada, usled velike poplavljenosti terena, dolazi do rušenja i raseljavanja sela Molina istočno od Novog Bečeja.

Pored redovnog održavanja koje se obavljalo svake godine, u većem ili manjem obimu ipak je bilo značajnije rekonstrukcije i nove gradnje.

Od 1955-1962. godine izgrađena je kanalska čuvarnica na Krstašici i izbušeni su bunari duž čuvarnica nasipa. To je donekle popravilo životne uslove na terenu.

Tokom 1955-1956. godine prilikom izgradnje i rekonstrukcije vranjevačke kanalizacije, izgrađena je nova crpna stanica Burza, na elektro pogon i time je za jedno vreme rešen problem odvodnjavanja na tom terenu. Pored kanalske mreže izgrađeno je i par zidanih mostova.

Važno je napomenuti da su 1957. godine nabavljeni prvi bageri i buldozeri, tako da je težak ručni rad kubikaša zamenjen mehanizovanim.

Ako bismo davali ocenu proteklog perioda po pitanju odvodnjavanja, može se konstatovati da je nedovoljno urađeno, imajući u vidu potrebe i razvoj poljoprivrede i tehnologije i ulaganja koja se vrše u njoj. Sigurno je da se moralo više raditi na odvođenju suvišnih voda što nije učinjeno. To je dovelo do radikalnih promena u organizaciji vodoprivrede.

U ovom periodu od 1945-1963. godine direktori u Kikindi bili su: inž. Ivan Živković, inž. Lazar Alasov i inž. Milan Gavrić. Tehničko osoblje na terenu u Novom Bečeju činio je Aćimović Dušan, a u Novom Miloševu, Belić Svetozar.

Potiska vodna zajednica (1945-1963.)

Sekcija u Novom Bečeju

Nasipi (odbrana od poplave)

I ovde su postojali od ranije izgrađeni nasipi, čije je stanje uglavnom bilo dobro. Nasip je počinjao od Vranjeva, pa je išao južno sve do visokog terena Bereg, zatim od Borđoša pa sve do visokog terena Babatovo, ali je ovde evidentiran samo do rumanske pumpe tj. do južne granice atara.

Ukupna dužina nasipa iznosila je 11 km, a duž njega zatečene su 3 čuvarnice nasipa. Postojala je i telefonska linija koja je povezivala sedište sekcije sa čuvarnicama. Nasleđene su potporne obloge od tvrdog materijala u gradskom području. Po nasipu su bile razmeštene kapije radi sprečavanja nekontrolisanog saobraćaja po njemu i uopšte uzev u ono vreme nasipi su se Ijubomorno čuvali od svih oštećenja.

Sa vodene tiske strane nasip je imao zaštitni šumski pojas koji je štitio nasip od talasa. U zimskom periodu od vrbovog materijala izrađivan je odbrambeni materijal (uglavnom vrbove fašine i kolje).

Pored redovnog održavanja, koje se ponavljalo iz godine u godinu, u ovom periodu značajnijih investicionih zahvata na nasipima nije bilo.

Kanali (odvodnjavanje)

Zatečeno stanje sistema za odvodnjavanje bilo je nezadovoljavajuće u odnosu na stanje odbrambenih nasipa, ali ipak bolje u odnosu na područje severno od Novog Bečeja koje je držala Gornjobanatska vodna zajednica.

Crpne stanice uglavnom su bile zastarele i na parni pogon. Dužina rada crpki u kritičnim periodima bila je veoma duga, jer se voda sporo slivala do crpki zbog malih padova kanala i dugih razvučenih slivova. Ovo se najviše osetilo 1956. godine prilikom katastrofalnih voda, kada su i naselja bila ugrožena. Osim toga i pumpe su bile malih kapaciteta u odnosu na potrebe pa se u kritičnim situacijama radilo danonoćno.

Posle oslobođenja, u okviru sistema za odvodnjavanje, situacije je bila sledeća:

- kanala 150 km,

- mostova i propusta 121 km,

- ustavica 5 kom,

- crpnih stanica 3 kom.

Pored radova na redovnom održavanju, koje se u manjem ili većem obimu obavljalo svake godine, bilo je i rekonstrukcija i nove gradnje.

Osim održavanja postojećih objekata u periodu od 1945-1957. godine nije bilo značajnijih zahvata.

Od 1957-1962. godine kanalska mreža kumanskog sliva je rekonstruisana, kanali su prošireni i produbljeni. Ovom rekonstrukcijom omogućeno je odvodnjavanje i jednog dela terena novobečejskog sliva. Izgrađena su, takođe, dva betonska mosta na glavnom kanalu.

U okviru rekonstrukcije kumanskog sliva izgrađena je, pored postojeće, nova crpna stanica sa pogonom na dizel. Novobečejska crpna stanica, takođe sa pogonom na dizel, rekonstruisana je 1962. godine tako da joj se povećao kapacitet.

I ovde je ocena da se moglo više uraditi na uređenju slivova za odvodnjavanje. S obzirom na to da se radilo istovremeno, radovi nisu zanemarivi, pogotovo kada se odnose na iskopane i rekonstruisane kanale.

Direktori Potiske vodne zajednice u Zrenjaninu bili su: inž. Vladimir Živković i inž. Karlo Rezniček.

Tehničko osoblje u sekciji Novi Bečej, činili su: šefovi sekcija: inž. Ljubomir Katić, Varga Imre, Bašić Franja i Vartuš Ferenc.

Šefovi-tehničari: Batalov Dušan, Eremić Vasa, Majinski Milutin, Popović Vasa i Tadin Dušan.

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Da li ste znali...

da je prvu fudbalsku loptu u Novi Bečej doneo, Vladislav-Lacika Kostović  iz Londona, osamdesetih godina XIX veka?