Početak izgradnje nasipa

Oduvek su žitelji Panonske nizije bili vezani za vodu: što više vode više i nevolje sa vodom. Ne odustajući oni su vodili iscrpljujući rat sa vodom koja im je donosila i dobro ali i velike nevolje. Ta večita težnja čoveka da pokori rušilačku snagu vode, vidi se u tragovima razrušenih nasipa i kanala duž svih reka i rečica, kao i naselja zbegla naselja na veće visine.

Ti ogromni napori da se voda pokori i iskoristi, nisu bili mali i zanemarujući ali je korist od njih bila manja nego što se očekivalo. Svi radovi vezani za prve nasipe i kanale nisu bili za potcenjivanje imajući u vidu vreme u kojima su nastajali. Čak i prvi nasipi doneli su Ijudima veliku korist, močvare i bare počele su da se povlače iz velike i nepregledne Vojvođanske ravnice, jer je vodena stihija počela da gubi rat.

KEREKTO Ustava je izgrađena 1872. godine

Naglo uvećanje stanovništva odseljavanjem i kolonizacijom iziskivalo je više obradive zemlje, koje je bilo, ali ju je trebalo oteti od vode.

Iz tih razloga 1781. godine iz Beča je stigla naredba da se podižu nasipi u Banatu duž reke Tise. Izvođači i organizatori radova bili su Torontalska županija iz Velikog Bečkereka i Velikokikindski dištrikt. Radovi se izvode uglavnom javnom radnom snagom - kulučarima, pa su oni bili površni i nestručni, a osim toga bili su nedovoljnih dimenzija pa su ih velike vode prelivale i odnosile. Tako loše građeni nasipi nisu mogli da obezbede čuvani sektor te su rezultati bili neznatni.

Organizovano podizanje nasipa otpočinje 1822. godine duž Tise i Moriša. Odluku o podizanju nasipa donosi Županijska skupština, dok je planove uradio glavni županijski inženjer. Radove su takođe izvodili kulučari iz pojedinih opština, a nadzor vodili sreski načelnici. Ima zapisa da su vlasti ozbiljno shvatile izgradnju nasipa. Međutim, velike vode 1830. godine probile su nasip severno od Novog Kneževca i ogromne vode poplavile su 300-400 hiljada jutara, stigavši čak do Vršca.

Iz tih razloga Županijska vlast 1837. godine donosi propise o odbrani od poplava sa konkretnim obavezama. Ni ovog puta nije bilo boljih rezultata, jer se i dalje radilo putem kulučara sa skromnim sredstvima, jer ni Županija ni Opština nisu imale sredstava za te poslove.

Međutim, 1840. godina označava prekretnicu gradnje na ovakav način, jer stupa na snagu zakon ugarskog Parlamenta kojim se obaveza građenja nasipa javnom radnom snagom ukida i prenosi na zainteresovane posednike. Zakon takođe omogućava osnivanje zadruga interesenata za nastavljanje radova na izgradnji i održavanju objekata za odbranu od poplava.

Preduzete mere od strane Županije svodile su se na utvrđivanje plavnog područja u koje su ušle samo one parcele koje su označene kao bare i močvare.

Tako su stvoreni uslovi za osnivanje vodnih zadruga.

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Da li ste znali...

da je novobečejac Jožef Feher kupio od engleske firme Klejton Šatlevart 1852. godine prvu vršalicu u Ugarskoj, koja je radila sve do 1900. godine?