Metaloprerađivačka industrija

Ovu granu industrije u opštini Novi Bečej čine tri organizacije udruženog rada:

Fabrika opreme i pribora »FOP« — Novi Bečej,

Brodogradilište »Tisa« — Novi Bečej,

Osnovna organizacija udruženog rada »3. oktobar« — Novo Mi loševo.

Fabrika opreme i pribora (u daljem tekstu »FOP«) nalazi se na početku inđustrijske zone, kraj raskrsnice asfaltnih puteva prema Zrenjaninu, Novom Sadu i Kikindi. U neposrednoj blizini fabrike nalaze se Tisa i Kanal Dunav—Tisa—Dunav, što omogućuje jeftin prevoz sirovina i gotovih proizvoda vodenim putevima.

Ova metaloprerađivačka radna organizacija osnovana je 1950. godine, pod nazivom »Poljoprivredno-servisna radionica«. Nakon četiri godine rada naziv joj je promenjen u »Servis« Novi Bečej, a 1958. godine u »Mašinoinvest« — Novi Bečej. Pod ovim nazivom, kao osnovna organizacija udruženog rada, »Mašinoinvest« ulazi u sastav Složene organizacije udruženog rada Industrije mašina i traktora »IMT« Beograd.

Uporedo sa pripajanjem Industriji mašina i traktora »IMT« Beograd, Fabrika opreme i pribora »FOP« iz Novog Bečeja uspostavlja poslovnu saradnju sa danskom firmom »Kongskilde«. Na bazi sporazuma sa ovom firmom, »FOP« je u početku samo uvozio delove za setvospremače i transportere, a sada već izvozi pojedine delove za navedene proizvode. Krajnji ishod ove proizvodne i usputne poslovne saradnje je zajednička proizvodnja određenih mašina za naše i dansko tržište, a zatim i za evropsko i ostala svetska tržišta.

Fabrika opreme i pribora sada proizvodi razne vrste automatskih i podešavajućih poteznica, uređaje za vuču i stabilizatore, filter kultivatore od 7, 9 i 11 motičica, različitu opremu i pribor za traktore i raznovrsne poljoprivredne mašine, opremu za skladištenje poljoprivrednih proizvoda, alatne mašine i najraznovrsnije delove za poljoprivredne mašine. Pored toga, ova radna organizacija se bavi projektovanjem, montažom i servisiranjem opreme za skladištenje, prodajom svojih proizvoda i servisnim i transportnim uslugama.

Fabrika je smeštena u novim objektima savremenog i strogo namenskog tipa. Važniji objekti su: dve proizvodne hale, ođeljenje termičke obrade, odeljenje zaštitne obrade, odeljenje kopirnog sečenja, skladište, prodajno-servisni centar i savremeno izgrađen i opremljen objekat društvene ishrane.

Sirovinsku bazu proizvodnje čine standardni kvaliteti okruglog i pljosnatog čelika, čelični limovi, čelične cevi i različiti otkivci i odlivci. Celokupna sirovinska osnova proizvodi se u našoj zemlji, u domaćim železarama i livnicama. To je od posebnog značaja u sadašnjim, veoma otežanim uslovima obezbeđenja sirovina iz inostranstva. U toku godine ova fabrika utroši oko 3.000 t pomenutog materijala, a obezbeđuje ga iz zajedničkih zaliha sirovina i materijala u okviru Industrije mašina i traktora u Beogradu.

Od početka rada ove fabrike, prolazeći kroz različite reorganizacije i programe proizvodnje, menjao se i broj radnika i celokupna struktura radne snage. Do 1973. godine ukupan broj radnika, u različitim vremenskim razdobljima, rastao je i opadao, što je bilo prouzrokovano čestim promenama programa i obima proizvodnje. U 1965. godini bilo je ukupno 118 radnika, a pet godina kasnije, 1970. godine, broj radnika je skoro udvostručen i iznosio je 214. Od tada broj radnika postepeno opada. U 1970. godini bilo ih je 179, a 1972. svega 160. Od 1973. godine broj radnika stalno raste, a bitno se menja i kvalifikaciona struktura.

Pored stalnog porasta ukupnog broja radnika od 1973. godine, u posmatranom periodu dolazi i do promena i u kvalifikacionoj strukturi. Karakteristično je delimično opadanje broja radnika sa visokom, višom i nižom stručnom spremom. Istovremeno dolazi do najvećeg porasta broja kvalifikovanih, polukvalifikovanih i visokokvalifikovanih radnika, dok su ostale promene u kvalifikacionoj strukturi zanemarujuće.

Prema starosnoj strukturi, gotovo polovinu zaposlenih čini mlađa radna snaga do 28 godina starosti. Sa 30% zastupljeni su radnici od 28 do 35 godina starosti, a sa 18% radnici od 35 do 50 godina. Najmanji udeo u starosnoj strukturi imaju najstariji radnici, sa više od 50 godina života — 1,4%. Zbog specifičnosti proizvodnje i fizički težih poslova, u polnoj strukturi pretežno je zastupljena muška radna snaga.

Ako se izuzmu 1969. i 1971. godina, Fabrika opreme i pribora je svake godine ostvarivala pozitivno ekonomsko poslovanje. Kao osnovne pokazatelje poslovanja, pored podataka o ukupnom prihodu, dohotku i fondovima, koji se u ovoj publikaciji ne objavljuju, treba posmatrati: produktivnost, rentabilnost i ekonomičnost.

Kretanje koeficijenata značajnih elemenata ekonomskog poslovanja u periodu od 1975. do 1980. godine, sa pojedinim izuzecima u određenim godinama, ukazuje na pretežno zadovoljavajuće stanje. Najbolji rezultati ostvareni su u podizanju produktivnosti rada, što je od izuzetnog značaja, kako za celokupno ekonomsko poslovanje tako, posebno, za uspešniji izlaz na svetsko tržište. Prema izloženim podacima, u posmatranom periodu koeficijent produktivnosti dostigao je najveći uspon 1980. godine. U poređenju sa 1975. godinom, koja je uzeta za baznu, 1980. godine ostvaren je koeficijent produktivnosti od 183, što znači da je tada ostvarena produktivnost za 83% veća nego u 1975. godini, odnosno ostvarena je vrednost proizvodnje po zaposlenom radniku veća sa 83%.

Kod rentabilnosti poslovanja, u posmatranom periodu uočavaju se određene oscilacije. U 1977. godini došlo je do opadanja rentabilnosti poslovanja za 56,82% u odnosu na 1975. godinu, da bi se 1979. godine povećala za 82,64% u odnosu na baznu godinu, i tako dostigla maksimum u posmatranom periodu. U ovoj rekordnoj godini ostvaren je za 82,64% veći dohodak u odnosu na angažovana sredstva. Već naredne, 1980. godine, koeficijent rentabilnosti poslovanja opada na 139,5, što znači da je ostvareni dohodak po angažovanim sredstvima za svega 39,5% veći od ostvarenog dohotka u baznoj 1975. godini. Ovakve promene u kretanju rentabilnosti poslovanja su, pre svega, posledica različitih spoljnih faktora, koji van voIje i zalaganja kolektiva izazivaju ovakve poremećaje u proizvodnji i celokupnom ekonomskom poslovanju.

Sličan slučaj bio je i sa ekonomičnošću poslovanja u posmatranom periodu. Koeficijent ekonomičnosti najveću vrednost dostiže 1978. godine, a zatim postepeno opada. U 1980. godini iznosio je svega 133, što znači da je u poslednjoj godini posmatranja ostvarena vrednost proizvodnje za 33% veća u odnosu na ukupne troškove proizvodnje, nego što je to bilo u baznoj 1975. godini.

Fabrika opreme i pribora u sastavu IMT Beograd svoju proizvodnju realizuje na domaćem i stranom tržištu. Uporedo sa naporima da se zadovolje domaće potrebe, ovaj radni kolektiv postepeno krči sebi put i na stranom tržištu. Za sada se ostvaruje uspešna trgovinska saradnja sa Indijom, Pakistanom, Turskom, i manjim brojem zemalja Afrike i Evrope.

Svojim obimom proizvodnje i udelom u stvaranje narodnog dohotka u novobečejskoj subregiji, ova metaloprerađivačka radna organizacija uvršćena je u red kolektiva koji su glavni nosioci razvoja privrede u opštini Novi Bečej. Stoga se od ove fabrike očekuje da u narednom periodu, povećanjem proizvodnje, dohotka i akumulativnosti, omogući otvaranje novih radnih mesta i zapošljavanje novih radnika. Na osnovu proučenih mogućnosti za dalji razvoj, ova osnovna organizacija je planom svog razvoja predvidela, pre svega, povećanje proizvodnje u okvirima dosadašnjeg programa. Uporedo s tim, otpočela je proizvodnja novih pribora i delova za traktore 160 i 220 KS, proizvodnja drvenih sušara-silosa, spreme za skladištenje pneumatskih transportera i setvo spremača na bazi saradnje sa danskom firmom »Kongskilde«. Dovršenjem novih objekata, biće izvršeno potpuno dislociranje ove proizvodnje IMT sa lokacije na Novom Beogradu u ovu osnovnu organiznciju, čime bi se zaokružio proizvodni program ove fabrike.

Brodogradilište »Tisa« Novi Bečej, u okviru metaloprerađivačke industrije takođe zauzima značajno mesto. Kao samostalna radna organizacija, Brodoeradilište »Tisa« u Novom Bečeju formirano je 1959. godine. Radna organizacija se bavi izgradnjom i remontom rečnih plovnih objekata. Prvobitna lokacija Brodogradilišta bila je zapadno od naselja, uz levu obalu Tise.

Na početku svog rada Brodogradilište je imato veoma loše radne uslove. Sa oskudnim materijalnim sredstvima, bez osnovnog alata i dovoljno materijala za reprodukciju, nije se moglo mnogo učiniti. Ako se tome doda neiskustvo radnika, koji se uglavnom ranije nisu bavili tim poslovima, stiče se jasna slika o razlozima relativno sporog razvoja ove organizacije. Oko 30 zaposlenih radnika činila je pretežno kvalifikovana, polukvalifikovana i nekvalifikovana radna snaga. Među tehničarima sa srednjom stručnom spremom, dvojica su bila brodogradilišne, a jedan mašinske struke.

Slabo opremljeno sredstvima za rad (rad sa ručnim alatom), bez izgrađene hale i ostalih neophodnih objekata, Brodogradilište se nije moglo prihvatiti krupnijih poslova. U početku se isključivo radilo na remontu i proizvodnji manjih plovnih objekata. Narednih nekoliko godina postepeno se povećavao broj zaposlenih radnika i popravljala se njihova kvalifikaciona struktura. U 1965. godini broj radnika Brodogradilišta je udvostručen. Od ukupno 60, u proizvodnju je bilo uključeno 46 radnika, među kojima je bilo pet tehničara brodogradilišne i mašinske struke. Godina 1965. može se smatrati prekretnicom u radu ove radne organizacije. Samoodricanjem i maksimalnim zalaganjem svih članova kolektiva popravlja se opremljenost i ostali uslovi za rad. Završava se rekonstrukcija plovne dizalice »Miljacka« i proširuje poslovna saradnja sa širim brojem kupaca i korisnika remontnih usluga. Otpočinje remont i izgradnja raznovrsnih plovnih objekata, kao što su: objekti za prevoz putnika, vozila i robe; motorni tegljači, motorni čamci, razIičiti tehnički plovni objekti i plovna postrojenja.

Premeštanjem brodogradilišta na novu lokaciju, severoistočno od Novog Bečeja — pokraj kanala Dunav—Tisa—Dunav, otpočinje period najkrupnijih promena u ovoj radnoj organizaciji. Izgrađeni su svi neophodni objekti. Opremljenost je dovedena na zavidan nivo, što omogućava prihvatanje složenijih programa proizvodnje i raznovrsnije zadovoljavanje domaćeg i stranog tržišta. Uvođenjem dizalica i različitih postrojenja savremene opreme, Brodogradilište »Tisa« u Novom Bečeju za remont različitih plovnih objekata, spada u red najopremljenijih i najefikasnijih rečnih brodogradilišta u Jugoslaviji. Uspešnom spregom znanja i iskustva svih članova kolektiva i njihovim izuzetnim zalaganjem ova organizacija udruženog rada postiže sve širu afirmaciju i sve veći ugled među jugoslovenskim rečnim brodogradilištima.

Brodogradilište sada ima oko 200 zaposlenih radnika, sa znatno boljom kvalifikacionom i starosnom strukturom. U želji za što uspešnijim poslovanjem i prodorom na svetsko tržište, permanentno se prate tehnička i ostala dostignuća iz ove oblasti metaloprerađivačke industrije. Društvenim planom razvoja opštine od 1981. do 1985. godine predviđena je gradnja nove hale za montiranje veličine 4.500 m2, nabavka nove dodatne opreme i gradnja trasernice. Stalnim podizanjem produktivnosti, ekonomičnosti i rentabilnosti proizvodnje i povećavanjem ukupne proizvodnje, u petogodišnjem razdoblju do 1985. godine, ova osnovna organizacija udruženog rada treba da ostvari porast društvenog proizvoda od 23,7% i industrijske proizvodnje od 8,7%, kako bi mogla da uspešno nastavi započeti tempo sopstvenog razvoja.

Osnovna organizacija udruženog rada »3. oktobar« — Novo Miloševo je u okviru metaloprerađivačke industrije na teritoriji novobečejske subregije najkasnije formirana. U toku svog razvoja ova radna organizacija je menjala program proizvodnje, ali sada u »3. oktobru« pretežno proizvodnja i montaža mlinske opreme i opreme za silose. Sa oko 120 radnika, Fabrika je smeštena u novim objektima. Savremenom opremom i tehnologijom proizvodnje i relativno skromnim kapacitetima, ovaj kolektiv uspešno krči svoj put u mladoj metaloprerađivačkoj industriji opštine.

S ciljem da se proširi asortiman i ukupna proizvodnja i uspešno realizuje definisani program razvoja, Društvenim planom razvoja opštine 1981. do 1985. godine predviđeno je proširivanje prostora za metalopreradu, izgradnja podnog skladišta i hale II, oprema hale II i izgradnja novog pogona u Bočaru. Realizacijom planiranog razvoja OOUR »3. oktobar« u Novom Miloševu, uz uspešnu organizaciju rada i zajedničko zalaganje celog kolektiva, do 1985. godine treba da se ostvari rast društvenog proizvoda za 10,0%, a ukupne industrijske proizvodnje za 20,3%.

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Da li ste znali...

da je električna centrala u Vranjevu proradila januara 1927. godine, a novobečejska nešto kasnije, to jest u jesen iste godine?