Stanovništvo se, u odnosu na aktivnost, deli u tri osnovne grupe. Prvu grupu čine aktivna lica, drugu — lica sa ličnim prihodima, a treću — izdržavana lica. Aktivno stanovništvo čine lica koja rade u različitim privrednim i neprivrednim delatnostima i na taj način ostvaruju prihode za život. Lica sa ličnim prihodima čine penzioneri, lica pod starateljstvom itd. Kategoriju izdržavanih lica čini stanovništvo koje iz bilo kojih razloga nije u stanju da ostvaruje prihode za život (deca, starije osobe bez penzije, bolesna lica i sl.). Ovu kategoriju lica izdržavaju aktivna lica i lica sa ličnim prihodima.

U nedostatku obrađenih podataka iz popisa stanovništva iz 1981. godine, sve pomenute kategorije stanovništva biće analizirane na osnovu podataka iz 1961. i 1971. godine.

Od ukupnog stanovništva opštine, 1961. godine bilo je 14.156 aktivnih lica, odnosno 42,25%. Najmanje je bilo lica sa ličnim prihodima — 3,91% a najviše izdržavanih lica — 53,84%.

U 1971. godini došlo je do nekoliko promena. Ukupan broj stanovnika smanjen ie za 1.778 lica. Smanjene su i sve kategorije stanovništva, aktivna lica i izdržavana lica, dok je broj lica sa ličnim prihodima skoro udvostručen. Broj aktivnih lica smanjen je za 1.293 stanovnika, prema broju ukupnog stanovništva, bio je zastupljen sa 40,54%. Broj izdržavanih lica smanjen je za 1.785 lica, u ukupnoj strukturi stanovništva prema aktivnosti, činio je 51,23%. Jedino je broj lica sa ličnim prihodima povećan za 1.300, što je u ukupnoj strukturi činilo 8,23% naučnog projekta.

Uporednom analizom podataka iz 1961. i 1971. godine, može se zaključiti da u posmatranom desetogodišnjem periodu nije došlo do izrazitijih promena u strukturi stanovništva po aktivnostima. Apsolutno smanjenje broja stanovnika u 1971. godini nije uticalo na bitnije promene u relativnim odnosima između aktivnog i izdržavanog stanovništva. Do najvećih promena đošlo je samo u kategoriji lica sa ličnim primanjima, jer je broj ovih stanovnika od 1961. do 1971. godine udvostručen. Ovakav porast lica sa ličnim prihodima, u odnosu na aktivna lica, može se smatrati nepovoljnim. Osnovne uzroke ovako nepovoljnom kretanju treba, pre svega, tražiti u nedovoljnoj ukupnoj privrednoj aktivnosti opštine i relativno sporijem tempu otvaranja i razvoja novih kapaciteta.

Struktura aktivnog stanovništva po delatnostima pokazuje da je najveći procenat stanovništva zaposlen u poljoprivredi, čime se ova subregija još više uvršćuje među opštine sa pretežno agrarnom privredom.

Od ukupno 12.863 aktivna stanovnika, prema priloženoj strukturi, vodeće mesto imaju radnici u poljoprivredi i ribarstvu, sa 53,3%. Na drugom mestu su radnici u industriji i rudarstvu, sa 15,2% zastupljenosti. Potom slede radnici u građevinarstvu, sa 6,6%, radnici u zanatstvu, sa 5,3%, radnici u trgovini i ugostiteljstvu, sa 4,6%, radnici u kulturi i socijalnim delatnostima — sa 3,9% itd.

Posebnu grupu čini aktivno stanovništvo na privremenom radu u inostranstvu. U 1971. godini bilo je 413 radnika zaposlenih u inostranstvu, koji su u ukupnoj strukturi aktivnog stanovništva činili 3,2%.

Ako se uporede procenti zastupljenosti aktivnog stanovništva u poljoprivredi i industriji 1971. godine, zapaža se još uvek neuporedivo veća zastupljenost poljoprivrednih radnika u odnosu na radnike u industriji. Iz toga se može zaključiti da je poljoprivreda predstavljala dominantnu granu privrede u opštini i da industrija još ni približno nije dostigla zadovoljavajući nivo. Međutim, analizom ostvarenja društvenog plana razvoja opštine za period 1971—1975. i 1976—1980. godine već se zapažaju krupne promene. Broj aktivnih radnika u ovom periodu je opadao, a u industriji i drugim delatnostima je pritom rastao. Tako je planom privrednog razvoja do 1980. godine bila predviđena stopa rasta zaposlenosti u industriji od 8,3%, a u poljoprivredi od svega 0,3%. Ovako planiranje rasta zaposlenosti po delatnostima jasno ukazuje na težnju Skupštine opštine u Novom Bečeju da potpuno mehanizuje i intenzivira poljoprivrednu proizvodnju i tako smanji zaposlenost u ovoj grani privrede i, istovremeno, ostvari veću zaposlenost u industriji, koja treba da postane vodeća grana privrede.

Uporednom analizom ukupnog stanovnišatva i aktivnog stanovništva u poljoprivredi zapažaju se veoma interesantni pokazatelji. Prema podacima iz popisa stanovništva 1971. godine, koji su kasnije dopunjeni terenskim istraživanjima, od ukupno 12.863 aktivnih liča — 7.006 stanovnika, ili 54,46%, aktivno je angažovano u poljoprivredi. Već smo naglasili da se ovaj odnos postepeno menjao, odnosno da se procenat aktivnog stanovništva u pljoprivredi smanjivao a u ostalim delatnostima — povećavao. Prema izloženim podacima, od ukupnog stanovništva opštine (31.729 stanovnika, 14.558 ili 46%, čini poljoprivredno stanovništvo. Analizom ovog odnosa, u naseljima unutar opštine uočavaju se velike razlike. U Bočaru, od ukupno 2.328 stanovnika — 1.376, ili 59% čini poljoprivredno stanovništvo. U Kumanu je poljoprivredno stanovništvo zastupljeno sa 49%, u Novom Bečeju sa 35% i u Novom Miloševu sa 61%. Ovakve razlike nastale su različitom razvijenošću pojedinih grana privrede i različitim brojem dnevnih migranata — radnika koji iz ovih mesta svakog dana odlaze na posao u Zrenjanin ili Kikindu i ponovo se vraćaju u svoj domicil, odnosno u mesto stalnog življenja. Novi Bečej kao centar opštine ima najmanji procenat poljoprivrednog stanovništva i najrazvijeniju industriju u novobečejskoj subregiji. Kumane ima veći broj dnevnih migranata, koji su napustili poljoprivredu i rade u Zrenjaninu.

Od ukupno 14.558 poljoprivrednih stanovnika opštine 7.006 stanovnika aktivno se bavi poljoprivredom, što čini 48,12%. Po naseljima unutar opštine takođe se zapažaju razlike. U Bočaru od 1.376 poljoprivrednih stanovnika 634, ili 46%, aktivno se bavi poljoprivredom. U Kumanu 41%, u Novom Bečeju 51%, a u Novom Miloševu 49%.

Po polnoj strukturi aktivnog poljoprivrednog stanovništva naselja se takođe razlikuju. U Bočaru, u odnosu na ukupno aktivno stanovništvo, žensko aktivno stanovništvo zastupljeno je sa 28,07%. U Kumanu žensko aktivno stanovništvo čini 14,52% od ukupnog aktivnog stanovništva, a u Novom Bečeju 28,79%, i Novom Miloševu — 30,55%.

Izdržavano poljoprivredno stanovništvo, u odnosu na ukupno poljoprivredno stanovništvo, takođe se razlikuje od naselja do naselja. Od ukupno 1.376 poljoprivrednih stanovnika, u Bočaru 742 lica pripadaju grupi izdržavanih lica, što čini 53,92%. U Kumanu su izdržavana lica u poljoprivredi, u odnosu na ukupno poljoprivredno stanovništvo, zastupljeno sa 59,13%, U Novom Bečeju — sa 49,18%, a u Novom Miloševu — sa 51,02%.

Izdržavana lica u poljoprivredi, u odnosu na ukupna izdržavana lica u opštini, čine 46,45%. Po naseljima se i u ovoj grupi stanovnika pojavljuju razlike. Od ukupno 1.181 izdržavanog lica, u Bočaru je 746 u poljoprivredi, odnosno 62,82%. U Kumanu izdržavana lica u poljoprivredi, u odnosu na ukupno izdržavano stanovništvo, čine 51,45%, u Novom Bečeju — svega 35,13%, a u Novom Miloševu — 59,27%. Usled bitne razlike u privrednoj strukturi, najveće odstupanje ispoljava se u Novom Bečeju.

Od ukupno 7.006 aktivnih poljoprivrednih stanovnika opštine, 72,57% čini muško stanovništvo, a 27,43% žensko. Ovakva polna struktura pokazuje da 3/4 aktivne radne snage u poljoprivredi čine muškarci. Zapaža se veća zastupljenost starog i najstarijeg stanovništva u ukupnoj strukturi, što nije najpovoljnije kad je u pitanju intenziviranje poljoprivredne proizvodnje i ostvarivanje znatno većih prinosa i tržišnih viškova poljoprivrednih proizvoda. Najveća zastupljenost aktivnog poljoprivrednog stanovništva je od 35 do 49 godina starosti (34,01%), a zatim sledi aktivno stanovništvo od 50 do 64 godine starosti (27,36%). Ova starosna grupa aktivnog poljoprivrednog stanovništva već ne postiže maksimalne radne efekte i rezultate u poljoprivrednoj proizvodnji. Starosnu grupu od 65 i više godina starosti čini 905 aktivnih poljoprivrednih stanovnika, što u ukupnoj strukturi čini 12,92%. Ova grupa aktivnih stanovnika nije u fizičkoj mogućnosti da se bavi savremenom intenzivnom poljoprivredom, niti pak da postiže zadovoljavajuće rezultate u poljoprivrednoj proizvodnji. Karakteristično je da je relativno manje zastupljeno najproduktivnije stanovništvo u poljoprivredi od 25 do 34 godine starosti. Na ovu starosnu grupu, u ukupnoj strukturi aktivnog poljoprivrednog stanovništva, otpada svega 14,81%. Još manja je zastupljenost najmlađeg aktivnog poljoprivrednog stanovništva, svega 10,53%. Ovakvi odnosi između dobnih kategorija aktivnog poljoprivrednog stanovništva su, pre svega, posledica stalnog napuštanja sela i agrarne privrede od strane mladog i za rad sposobnog stanovništva, a tome treba dodati odlazak mlađeg stanovništva u gradove i uključivanje u druge grane privrede.

Iz okvira aktivnog poljoprivrednog stanovništva relativno mali broj otišao je na privremeni rad u inostranstvo. Ipak, uočljivo je da preko 95% ovih radnika pripada starosnim grupama od 15 do 49 godina starosti. To je istovremeno za rad najsposobnije stanovništvo.

U ukupnoj strukturi aktivnog stanovništva, grupi nepoljoprivrednog stanovništva pripada 8.467 lica, ili 54,72%. Udeo ženskog stanovništva je 32,04%, što je za oko 5% više u odnosu na zastupljenost ženskog stanovništva u poljoprivredi. Mlađe dobne kategorije stanovništva znatno su više zastupljene no što je to slučaj u poljoprivredi. Od 15 do 24 godine starosti u nepoljoprivrednim delatnostima 1971. godine radilo je 19,19% aktivnog stanovništva, od 25 do 34 godine starosti — 18,06%, a od 35 do 49 godina starosti — 27,03%. Značajna je zastupljenost i dobnih kategorija stanovništva od 50 do 64 godine (19,91%) i od 65 i više godina starosti (15,69%).

Iz grupe nepoljoprivrednog stanovništva, 1971. godine, 247 aktivnih stanovnika bilo je na privremenom radu u inostranstvu. U odnosu na ukupno nepoljoprivredno aktivno stanovništvo, ova grupa radnika bila je zastupljena sa svega 2,92%. Od toga 96,35% pripadalo je starosnim grupama aktivnog stanovništva od 15 do 49 godina starosti, a svega 3,65% — starosnim grupama od 50 i više godina starosti.

Karakteristično je da je u ukupnom aktivnom stanovništvu dobna kategorija stanovništva od 65 i više godina starosti zastupljena sa 2.234 stanovnika, odnosno sa 14,44%. To se može smatrati veoma nepovoljnim, jer je radna sposobnost i produktivnost ovog stanovništva znatno niža u odnosu na ostale dobne kategorije aktivnog stanovništva u opštini.

U 1971. godini, na teritoriji novobečejske subregije bilo je ukupno 16.256 izdržavanih stanovnika. Od toga, u poljoprivredi je bilo 7.552, ili 46,46%, a u nepoljoprivrednim delatnostima — 53,54%. Karakteristično je da žensko izdržavano stanovništvo u poljoprivredi čini 5.399 stanovnika, ili 71,49%. Najveću zastupljenost u izdržavanom stanovništvu, u poljoprivredi, imaju starosne kategorije od 0 do 9 godina (24,22%), od 10 do 14 godina (14,95%) i od 15 do 24 godine starosti (16,50%). To su kategorije predškolske dece, učenika i studenata. Relativno visoku zastupljenost imaju i dobne kategorije stanovnika od 35 do 49 godina starosti (14,23%) i od 50 do 64 godine starosti (13,28%). Starije izdržavano stanovništvo, od 65 i više godina, čini 10,36% od ukupnog izdržavanog stanovništva u poljoprivredi i predstavlja normalnu pojavu, s obzirom na starosnu strukturu ukupnog stanovništva opštine.

Među nepoljoprivrednim izdržavanim stanovništvom žene su 1971. godine bile zastupljene sa 70,69%. Po deobnim kategorijama, najveća zastupljenost bila je od 0 do 9 godina starosti, 26,17%. Zatim sledi kategorija od 15 do 24 godine starosti, sa 17,33%. Na trećem mestu, među nepoljoprivrednim izdržavanim licima, nalazi se starosna grupa od 10 do 14 godina, sa zastupljenošću od 14,20%. Potom slede dobne kategorije stanovnika od 35 do 49 godina starosti (14,13%) i od 60 do 64 godine starosti (11,24%), itd.

Na privremenom radu u inostranstvu, među izdržavanim licima, iz grupe poijoprivrednog stanovništva, 1971. godine, bilo je svega 11 stanovnika. Od toga 9 stanovnika pripada starosnim kategorijama od dečijeg uzrasta do 34 godine starosti. U grupi nepoljoprivrednog stanovništva, među izdržavanim licima bilo je 14 lica sa porođicama na privremenom radu u inostranstvu. Iz najmlađe starosne kategorije, do 34 godine starosti, bilo je 13 stanovnika.

Prema podacima iz 1971. godine, u strukturi aktivnog stanovništva najveći je bio procenat radnika u poljoprivredi, 53,17%. Od toga radnici u društvenom sektoru poljoprivrede čine 20,79%, samostalni poljoprivrednici — 54,08%, pomažući članovi porodice — 24,21%, dok su ostali podaci zanemarljivi.

Drugi po zastupljenosti su radnici u industriji, sa 15,25%. Od toga je 1.866 radnika, ili 95,15%, zaposleno u društvenom sektoru. U društvenom sektoru, u odnosu na ukupan broj aktivnog stanovništva po drugim delatnostima, najveća je zastupljenost građevinskih radnika, 92,59%, radnika u trgovini i ugostiteljstvu — 93,46%, radnika u saobraćaju — 98,05% i zanatskih radnika — 62,13%.

U okviru ukupnog broja aktivnih zanatskih radnika 1971. godine, najveći broj predstavljale su samostalne zanatlije bez pomoćnih radnika (47,23%). Ovaj podatak ukazuje da privatne zanatlije skoro uopšte ne koriste mogućnosti zapošljavanja do pet radnika u svojoj zanatskoj radnji, čime bi se znatno smanjila nezaposlenost, a na određeni način i obezbedio podmladak u zanatskim delatnostima. Od ukupno 686 zanatlija svega ih je 30, ili 4,37%, koji predstavljaju poslodavce, što je minimalno prema stvarnim mogućnostima i potrebama opštine.

Obrazovna struktura stanovništva ima dve značajne komponente: pismenost i školsku spremu stanovnika. Broj pismenih i nepismenih lica utvrđuje se za stanovnike od 10 i više godina starosti, koji su u odnosu na svoje godine mogli da se opismene. Prema podacima iz popisa stanovništva 1961. godine, u opštini Novi Bečej bilo je ukupno 3.316 nepismenih stanovnika, a 1971. godine ovaj broj je smanjen na 2.996. Iako podaci iz popisa stanovništva za 1981. godinu još nisu kompleksno obrađeni, ima indikacija da je broj nepismenih u novobečejskoj opštini u proteklom desetogodišnjem periodu još više smanjen. Međutim, procenjujući sve ove podatke prema ukupnom stanovništvu opštine 1961, 1971. i 1981. godine, procenat nepismenih još uvck je relativno visok. Prema ukupom stanovništvu 1961. godine na teritoriji opštine bilo je 9,86% nepismenih stanovnika. U 1971. godini ovaj procenat je smanjen na 9,44%, a ove godine kreće se oko 9%. Ovako minimalno srnanjenje nepismenih posledica je već razmatrane nepovoljne strukture stanovništva. Najveći udeo u starosnoj strukturi ima stanovništva sa 50 i više godina starosti, koje u strukturi nepismenog stanovništva takođe ima vodeće mesto. Pošto stanovništvo ove dobne kategorije ostaje na Teritoriji opštine, a mlađe pismeno i obrazovano stanovništvo odlazi to se nepismenost stanovništva veoma sporo smanjuje.

U nedostatku konačnih podataka za 1981. godinu, strukturu nepisme- nog stanovništva ilustrovaćemo po starosnim grupama iz 1971. godine. Iz kvantitativne i kvalitativne analize podataka jasno se zapažaju uzroci sporog opadanja nepismenog stanovništva u novobečejskoj subregiji.

Najveću zastupljenost u ukupnom nepismenom stanovništvu od 10 i više godina starosti imala je dobna kategorija između 50. i 64. godine starosti — 34,4%. Zatim sledi starosna grupa od 65 i više godina starosti — sa 28,2% zastupljenosti. Prema tome, nepismenih stanovnika od 50 i više godina starosti bilo je 62,6%, što je blizu 2/3 ukupnog broja nepismenog stanovništva.

Relativno visoku zastupljenost među nepismenim stanovnicima imala je i dobna kategorija stanovnika od 35 do 49 godina starosti — 20,1%. Najmanji udeo među nepismenim stanovnicima 1971. godine imalo je stanovništvo od 10 do 34 godine starosti — 15,48%.

Polna struktura nepismenog stanovništva takođe ima karakteristično obeležje. Od ukupno 2.996 nepismenih 1971. godine, bilo je 897 stanovnika muškog pola, ili 29,93%, i 2.099 stanovnika ženskog pola, odnosno 70,07%.

U desetogodišnjem razdoblju od 1961. do 1971. godine, uporedna obrazovna struktura stanovništva ukazuje na opadanje stanovnika bez školske spreme i sa četiri razreda osnovne škole. Bez školske spreme 1961. godine, među stanovništvom sa 10 i više godina starosti, bilo je 31,44%, a 1971. godine — 25,60%. Sa četiri razreda osnovne škole 1961. godine bilo je 53,71%, a 1971. — 48,64% stanovnika.

Od završene potpune osnovne škole do više i visoke školske spreme, u uporednoj obrazovnoj strukturi stanovništva, proporcionalni odnosi se obrnuto menjaju. Broj stanovnika sa završenom osnovnom, srednjom i višom i visokom školom stalno raste. Sa završenom osnovnom školom 1961. godine bilo je 1.524 stanovnika, ili 5,48%, a 1971. godine 3.132 stanovnika, odnosno 11,34%. Sa završenom školom za VKV i KV radnike 1961. godine bilo je 6,79%, a 1971. godine 9,15%. Sa završenom srednjom školom broj stanovnika se skoro udvostručio. U 1961. godini sa završenom srednjom školom bilo je 2,00%, a 1971. godine — 3,91%. Broj stanovnika sa završenom višom školom skoro je za tri puta veći u 1971, u odnosu na 1961. godinu. U 1961. godini sa završenom višom školom bilo je 55 stanovnika, ili 0,19%, a 1971. godine — 207 stanovnika, odnosno 0,75%. Sa završenom visokom školom, odnosno fakultetom, broj stanovnika se skoro udvostručio. U 1961. godini bio je 81 stanovnik sa završenim fakultetom, ili 0,29%, a 1971. — najvišu školsku spremu imalo je 145 stanovnika, odnosno 0,52%.

Struktura stanovništva starog 10 i više godina, prema školskoj spremi i polu, 1971. godine ukazuje na delimične razlike koje se zapažaju u obrazovnoj strukturi stanovništva po naseljima. Već je navedeno da je 1971. godine na teritoriji opštine bez školske spreme bilo 25,60% stanovništva starog 10 i više godina. Međutim, u isto vreme, ovo stanovništvo u Bočaru bilo je zastupljeno sa 32,78%, u odnosu na ukupno stanovništvo ovog naselja staro 10 i više godina. U Kumanu ovo stanovništvo bilo je zastupljeno sa 25,94% (što je na nivou opštine), u Novom Miloševu — sa 26,24%, a u naselju Novi Bečej — sa 24,12%.

Sa četiri razreda osnovne škole, 1971. godine na teritoriji opštine bilo je 48,7% stanovništva starog 10 i više godina. U Bočaru je bilo 42,98% ovakvog stanovništva, u Kumanu 51,17%, u Novom Miloševu 53,70%, a u Novom Bečeju 46,03%. Razlika između Bočara i Novog Miloševa iznosi više od 10%.

Prema popisu stanovništva 1971. godine, u Bočaru je bilo 12,63% stanovništva sa završenom osnovnom školom, u naselju Kumane 10,00%, u Novom Miloševu 9,49%, a u Novom Bečeju 12,52%.

Završenu školu za KV i VKV radnike u Bočaru je 1971. godine imalo 125 stanovnika, odnosno 6,21% od ukupnog stanovništva starog 10 i više godina. U naselju Kumane bilo je 8,50%, u Novom Miloševu 6,67% a u Novom Bečeju 11,10%. Najveća razlika u naseljima javlja se između Bočara i Novog Bečeja, što je, pre svega, posledica različite privredne strukture. U privredi Novog Bečeja ir.dustrija zauzima sve zapaženije mesto, pa joj i treba sve veći broj KV i VKV radnika, dok je u ostalim naseljima opštine ova grana privrede tek u začetku.

Sličan je proporcionalni odnos stanovnika i sa ostalim završenim srednjim školama. Sa završenim fakultetom 1971. godine u Bočaru je bilo svega 11 stanovnika, odnosno 0,55%, u naselju Kumane 0,33%, u Novom Miloševu 0,32% a u Novom Bečeju 0,69%. Najveća razlika javlja se između Novog Miloševa i Novog Bečeja, što je posledica, pre svega, povoljnijih uslova koje učenici iz Novog Bečeja imaju za sticanje sređnjoškolskog obrazovanja.

Kvalifikaciona struktura stanovništva po delatnostima, a posebno struktura stanovništva prema školskoj spremi po delatnostima, na teritoriji opštine takođe ukazuju na određene specifičnosti i karakteristike. Uporednom analizom kvalifikacione strukture radnika koji žive i rade na području opštine, može se zapaziti da je kvalifikovana radna snaga najviše zastupljena u industriji, a zatim slede: poljoprivreda, trgovina, građevinarstvo, zanatstvo, ugostiteljstvo i druge delatnosti. U 1971. godini, u privrednim delatnostima radilo je ukupno 3.152 radnika različitih kvalifikacija, a 1978. godine ovaj broj radnika povećan je na 4.048. Uporedo sa porastom broja kvalifikovanih radnika u privredi, broj ovih radnika u neprivrednim delatnostima opao je sa 178 na 168. Ovakve promene su u skladu sa postepenim intenziviranjem razvoja pojedinih privrednih delatnosti, pre svega, industrije i građevinarstva, gde je u posmatranom periodu i došlo do najvećeg povećanja broja kvalifikovanih radnika.

Analizom ukupnih promena u kvalifikacionoj strukturi po delatnostima od 1971. do 1978. godine uočava se najveći porast kod kvalifikovanih radnika, koji iznosi 964, odnosno 84,63%. Broj kvalifikovanih ranika, u analiziranom vremenskom razdoblju, smanjen je sa 1.028 na 974, odnosno za 5,54%. Uzrok opadanju kvalifikovane radne snage u poljoprivredi nisu smanjene potrebe ove privredne delatnosti za kvalifikovanim radnicima. Naprotiv, savremena poljoprivreda zahteva kvalifikovanu radnu snagu. Međutim, kvalifikovana radna snaga prelazi iz poljoprivrede u ostale privredne delatnosti, pre svega, u industriju. Određen procenat kvalifikovane radne snage iz poijoprivrede sa teritorije opštine emigrira u druga, privredno razvijenija područja Vojvodine.

Do porasta kvalifikovane radne snage došlo je još u građevinarstvu, saobraćaju i trgovini, jer su ove grane privrede, u analiziranom vremenskom razđoblju, ostvarile određen uspon. U svim ostalim granama privrede došlo je do opadanja broja kvalifikovanih radnika, što je najizraženije u zanatstvu. U ovoj grani, broj kvalifikovanih radnika sa 242 opao je na 74. Ovu pojavu takođe možemo povezati sa emigracijom kvalifikovanih radnika u industriju na području ove opštine ili u druge subregije.

Struktura radnika prema školskoj spremi po delatnostima upotpunjuje obrazovnu strukturu stanovništva opštine. U periodu od 1971. do 1978. godine broj radnika sa visokom, višom, srednjom i nižom školskom spremom u industriji povećao se sa 132 na 285, odnošno za 116%. Unutar ove privredne grane, po pojedinim stepenima školske spreme uočavaju se određene razlike. Broj radnika sa visokom školskom spremom porastao je za 150%, sa višom školskom spremom — za 88,88%, sa srednjom školskom spremom — za 146%, a sa nižom školskom spremom — za 34,61%. Najveće povećanje ostvareno je u oblasti najvišeg stepena stručnog obrazovanja, što je u skladu s težnjom osnovnih organizacija udruženog rada ove privredne grane da kvalifikacionu strukturu radnika podignu na viši stepen.

U okviru poljoprivrede, ukupno posmatrano, nije došlo do povećanja svih stepena obrazovanja radnika. Minimalno povećanje ostvareno je u oblasti visokog, višeg i srednjeg obrazovanja, dok je bitno smanjen broj radnika sa nižom školskom spremom. Ovakva kretanja takođe su u skladu s težnjama za podizanjem nivoa kvalifikacione strukture radnika.

Do veoma značajnog poboljšanja kvalifikacione strukture radnika došlo je u oblasti građevinarstva, saobraćaja i trgovine. Sa visokom, višom, srednjom i nižom školskom spremom, broj radnika u građevinarstvu povećan je za 127%, u saobraćaju za osam puta, a u trgovini za 35,13%. Do osetnog smanjenja broja radnika sa pomenutom školskom spremom došlo je u oblasti ugostiteljstva, zanatstva i stambeno - komunalnih delatnosti, zbog toga što je određeni procenat ovih radnika prešao u druge privredne i neprivredne delatnosti.

Ako se posmatra struktura radnika prema školskoj spremi ukupno za privredne delatnosti 1971. i 1978. godine, zapaža se da je došlo do značajnog povećanja broja radnika sa visokom, višom i srednjom stručnom spremom. Ovo povećanje iznosi 72,75% Kod svih privrednih delatnosti najviše je povećan broj radnika sa srednjom školskom spremom, od 249 (1971. godine) na 445 (1978. godine), odnosno za 78,71%. U ovom vremenskom razdoblju, u svim privrednim delatnostima došlo je do opadanja broja radnika sa nižom školskom spremom.

U neprivrednim delatnostima opao je broj radnika sa srednjom i nižom školskom spremom, dok je broj radnika sa višom i visokom školskom spremom povećan. Najveće povećanje postignuto je kod radnika sa višom školskom spremom. Sa 131 radnika sa višom spremom 1971. godine, ovaj broj se 1978. godine povećao na 218, što izraženo u procentima, predstavlja povećanje od 66,41%.

Etnička struktura stanovništva na teritoriji opštine veoma je šarolika. U ovoj subregiji već odavno živi više od 12 naroda i narodnosti. U kratkom istorijskom osvrtu na period naseljavanja ove teritorije, već smo naglasili da su Srbi činili prve doseljenike, koji su na ovom tlu ostali do danas. Zatim se, u nekoliko navrata, naseljavaju Mađari, a potom Nemci i ostali narodi. Veća nacionalna šarolikost javlja se tek posle drugog svetskog rata.

Analizom nacionalne strukture stanovništva na teritoriji opštine u 1961. i 1971. godini, u oba popisa zapaža se najveća zastupljenost Srba (71,2% odnosno 70,2%). Srbi čine oko 2/3 ukupnog stanovništva. Drugu etničku grupu po zastupljenosti čine Mađari, sa oko 26%. Na ostale narode i narodnosti otpada svega oko 3%.

Posebno je izdvojena grupa stanovnika koji su se u popisu 1971. godine izjasnili kao Jugosloveni. Iz grupe ostalih stanovnika izdvojeni su Nemci, Slovenci i Rusini. Prema brojčanoj i procentualnoj zastupljenosti 1971. godine, redosled naroda i narodnosti u opštini bio je sledeći: Srbi sa preko 70% zastupljenosti, Mađari sa oko 25% zastupljenosti, stanovnici koji su se izjasnili kao Jugosloveni sa oko 1,5%, a potom, ispod jeđnog procenta, slede: Romi, Hrvati, Rumuni, Makedonci, Crnogorci, Nemci, Slovaci, Slovenci, Rusini i, sa 0,64%, ostali narodi i narodnosti.

Etnička struktura stanovništva po naseljenim mestima opštine je različita. Najbrojniju etničku grupu u svim naseljima čine Srbi, a potom Mađari. Najveću skupinu stanovnika mađarske narodnosti ima Novi Bečej. Karakteristično je da je razmeštaj Roma veoma različit. Najbrojniji su u selu Kumane, a najmanje ih je u Bočaru. Preko 100 stanovnika rumunske narodnosti živi u Novom Bečeju, a svega po četiri ili pet živi u Bočaru, Kumanu i Novom Miloševu. Sličan je i razmeštaj Hrvata, Makedonaca i Crnogoraca. Slovenci su podjednako raspoređeni: po šest, odnosno sedam, u Kumanu, Novom Bečeju i Novom Miloševu, dok samo jedan živi u Bočaru. Rusina ima samo u dva naselja, Novom Bečeju i Kumanu.

Uporedna etnička struktura opštine, prema popisu iz 1971. i 1981. godine, ukazuje na određene promene u zastupljenosti pojedinih naroda i narodnosti u proteklom desetogodišnjem periodu. Broj Srba (najbrojnije etničke grupe) smanjen je sa 22.298 (1971. godine) na 20.115 (1981), odnosno sa 70,28% na 67,26%. Učešće Mađara u etničkoj strukturi takođe je smanjen sa 25,88% na 24,00%. Broj stanovnika jugoslovenske narodnosti vidno je povećan, sa 1,06% (1971) na 4,21% (1981. godine). Brojčana zastupljenost ostalih naroda i narodnosti nije bitno izmenjena. Iz popisne grupe ostalih izdvojeni su Muslimani, neizjašnjeni i neopredeljeni, kojih je u celoj etničkoj strukturi najmanje.

Zbog nedovršene obrade podataka popisa stanovništva iz 1981. godine, detaljnija analiza polne i starosne strukture stanovništva opštine Novi Bečej može se vršiti samo na osnovu rezultata ranijih popisnih godina.

Prema popisu stanovništva iz 1961. godine, od ukupno 33.507 stanovnika, na teritoriji opštine bilo je 16.965 ili 50,60% ženskog stanovništva. Proporcionalni odnos između muškog i ženskog stanovništva u ovoj popisnoj godini sasvim je dobar. Ako se analizira stanovništvo, prema godini rođenja i polu, od 1951. do 1961. godine zapaža se da je više ženske nego muške dece rođeno samo 1958. i 1961. godine, dok je u svim ostalim popisnim godinama u posmatranom periodu maskulinitet bio veći.

U popisnoj 1971. godini razlika između ukupnog hroja stanovnika ženskog i muškog pola malo je izraženija. Od ukupno 31.729 stanovnika, 16.187 činilo je stanovništvo ženskog pola, odnosno 51,01%. Ako se stanovništvo opštine analizira po godini rođenja i polu od 1961. do 1971. godinc, uočava se veća zastupljenost ženskog stanovništva u nekoliko popisnih godina: 1961, 1963, 1965, 1969, 1970. i 1971. godini.

Detaljnijom analizom stanovništva prema godini rođenja i polu, unutar opštine, po naseljima, zapažaju se iste karakteristike. Ni u jednom naselju, u posmatranom dvadesetogodišnjem vremenskom razdoblju, nije bilo ekstremnih slučajeva u kojima bi se vidno razlikovao broj ženskog i muškog stanovništva, u pozitivnom ili negativnom smislu, za duži vremenski period. Pojedinačnih odstupanja u pojedinim godinama je bilo, ali to nije bitno uticalo na polnu strukturu naselja i opštine u celini u jednoj dekadi. Na primer, u Bočaru je 1958. godine rođeno 10 stanovnika ženskog pola a 20 muškog, ili 1970. u istom naselju rođeno je 13 stanovnika ženskog, a 26 stanovnika muškog pola. Međutim, u ukupnoj polnoj strukturi ovog naselja od 1951. do 1971. godine ovakvi pokazatelji gotovo se ne ispoljavaju. Od ukupno 2.328 rođenih lica u pomenutom dvadesetogodišnjem periodu žensko stanovništvo zastupljeno je sa 1.145 lica, a muško sa 1.183 lica, odnosno sa svega 38 lica više.

Starosna struktura stanovništva ukazuje na određene specifičnosti i tendencije. Već u okviru prirodnog priraštaja istaknuto je da novobečejska subregija u starosnoj strukturi ima sve veće učcšće starijeg stanovništva, a zastupljenost najmlađeg stanovništva postepeno opada.

Među starosnim grupama najveći indeksi opadanja zabeleženi su od 0. do 9. godine starosti, od 10. do 14. i od 25. do 34. godine starosti. Veće opadanje u prve dve starosne grupe prouzrokovano je višegodišnjim opadanjem nataliteta na teritoriji opštine. Međutim, najniži indeks (69,04) u starosnoj grupi od 25. do 34. godine posledica je odavno započetog procesa emigracije mladih u veće i razvijenije privredne centre. Relativno visok kontingent stanovništva u starosnoj grupi od 15. do 19. godina veoma je značajan za opštinu, jer se iz ove starosne grupe očekuje radna snaga. Ako se tome doda približno zadovoljavajući indeks starosne grupe od 20. do 24. godine starosti, onda se uočavaju značajne prirodne mogućnosti opštine da obezbedi mladu radnu snagu sa sopstvene teritorije. Ali, nedovoljna ekonomska razvijenost opštine, sa još uvek veoma skromnim industrijskim kapacitetima, nije u mogućnosti da blagovremeno apsorbuje svu za rad sposobnu radnu snagu, koja se, u starijoj starosnoj grupi, odliva u druga ekonomska područja Vojvodine.

U starosnoj strukturi za dva navedena popisna godišta uočljiv je podatak koji ukazuje na relativno visoku zastupljenost starijeg stanovništva. Najveći porast indeksa ostvaren je u starosnoj grupi stanovništva od 65 i više godina starosti. To stanovništvo je jednim delom van radnog kontingenta koji izdržava nedovoljno visok kontingent aktivnog stanovništva. Najveći procenat stanovništva iz ove starosne grupe pripada tzv. staračkim domaćinstvima u poljoprivredi, što znatno umanjuje mogućnosti intenziviranja poljoprivredne proizvodnje.

Podaci iz popisa stanovništva 1971. godine preciznije ukazuju na polnu i starosnu strukturu stanovništva novobečejske subregije. Stanovništvo raspoređeno u 16 starosnih grupa ispoljava veoma različite karakteristike i tendencije uspona ili opadanja.

U analizi pojedinih dobnih kategorija stanovništva zapaža se da je u starosnoj strukturi opštine manja zastupljenost najmlađeg stanovništva, a zatim i u starosnim grupama od 25 do 29 godina i 50 do 54 godine starosti. Kategorije dečjeg uzrasta od 0—4 godine i od 5 do 9 godina starosti, u odnosu na ostalo ukupno stanovništvo, zastupljene su sa 5,93%, odnosno 7,00%. Ovi najmlađi stanovnici opštinc rođeni su između 1961. i 1971. godine i već sada treba da čine osnovu radnog kontingenta stanovništva. Većina njih se opredeljuje za dalje školovanje i studije, posle čega se samo manji procenat vraća u svoje mesto rođenja ili na teritoriju novobečejske subregije.

Šesta starosna grupa još manja je od prethodnih. U toj grupi od 25 do 29 godina starosti je stanovništvo najsposobnije za rad. Iz ove dobne kategorije vrši se skoro najveći odliv stanovništva u druga privredno aktivnija područja. Ova dobna kategorija stanovnika zastupljena je sa svega 3,15% u ukupnom broju stanovnika opštine.

Uočljivo mali broj stanovnika, u odnosu na starosne grupe ispod 65 . godina starosti, ima dobna kategorija od 50 do 54 godine starosti. Ona ima svega 1.399 stanovnika, odnosno 4,4% od ukupnog stanovništva opštine. Odlučujući uticaj na ovakvo odstupanje izvršio je drugi svetski rat. Naime, to je posledica rata u kome je veći procenat stanovništva iz ove starosne grupe izgubio živote.

Najveći broj lica ima starosna grupa od 15 do 19 godina starosti. U odnosu na ukupno stanovništvo, ova grupa čini 8,45%. Lica iz ove dobne kategorije rođena su u periodu od 1952. do 1956. godine, kad je prirodni razvoj stanovništva opštine karakterisao povećan prirodni priraštaj.

Veću zastupljenost u odnosu na ostale starosne grupe imaju dobne kategorije cd 35 do 39 godina starosti (7,46%) i od 40 do 44 godine starosti (7,69%).

Ako bi se starosne grupe stanovništva preko 60 godina starosti (to je stanovništvo čiji se radni vek završava) spojile, dobila bi se najveća dobna kategorija stanovnika u celoj starosnoj strukturi. To je staro i najstarije stanovništvo opštine. Ova starosna grupa 1971. godine imala je 5.758 lica, a njena zastupljenost u ukupnom stanovništvu novobečejske subregije iznosila je 18,14%.

Sa aspekta daljeg ekonomskog razvoja opštine, veoma je važan radni potencijal stanovništva. Posmatran preko biološkog tipa stanovništva, a prema popisu iz 1961. i 1971. godine, radni potencijal stanovništva ima specifičnu strukturu i pokazuje određene tendencije.

Obično se u ovoj grupi stanovništva nalazi oko 50% od ukupnog broja, pa se ovakvo kretanje na teritoriji opštine može smatrati pozitivnim. Da su u tabeli 25 vrednosti za 1971. godinu između prve i treće starosne grupe obrnute, odnosno da je veća zastupljenost mlađog a manja starog stanovništva, prirodni tip stanovništva opštine, sa aspekta obezbeđenja radnog potencijala stanovništva, bio bi sasvim zadovoljavajući.

Na prirodni priraštaj stanovništva, pored ostalih faktora, utiču dve osnovne komponente: natalitet (ili rađanje) i mortalitet (ili umiranje). Razlika ovih dveju komponenata čini prirodni priraštaj stanovništva na određenom prostoru.

Prirodni razvoj stanovništva novobečejske subregije, posmatran i analiziran u dužem vremenskom razdoblju, ispoljava razlioite promene. Pre drugog svetskog rata, sva naselja sadašnje opštine karakterisao je pozitivni prirodni priraštaj. U svakoj godini bilo je više rođenih nego umrlih lica. Prirodna reprodukcija stanovništva ostvarivana je na celoj teritoriji sadašnje subregije.

U toku drugog svetskog rata dolazi do naglog smanjenja reprodukcije stanovništva, što je normalna posledica ratnih uslova. Nakon rata ponovo se povećava prirodni priraštaj, da bi već od 1971. godine ova opština, u svakoj dekadi popisa, ispoljavala negativan prirodni priraštaj, ili se pak kretao na granici pozitivnog i negativnog priraštaja.

U posmatranom periodu, stopa nataliteta na primer u 1961. godini bila je veoma visoka (17,5%), a, istovremeno, stopa mortaliteta relativno niska (9,2%). Iz toga je rezultirala stopa prirodnog priraštaja od 8,3%.

Za narednih 10 godina (od 1961. do 1971), stopa nataliteta je opala na 10,7%, a stopa mortaliteta porasla na 12,6%. Ovakve promene u natalitetu i mortalitetu morale su se reflektovati na prirodni priraštaj. Stopa prirodnog priraštaja postaje negativna i iznosi 1,9%. Negativna stopa prirodnog priraštaja uvrstila je novobečejsku subregiju u depopulaciona područja SAP Vojvodine.

Negativan prirodni priraštaj zadržava se i u 1975. i 1976. godini, da bi nešto pozitivnija kretanja pokazao u 1977. i 1978. godini. Posle toga, ponovo dolazi do negativnih tendencija prirodnog priraštaja.

Upoređujući ukupni prirodni priraštaj Vojvodine i novobečejske opštine u četiri vremenska perioda, zapaža se da je prirodni priraštaj naše pokrajine u svim navedenim razdobljima pozitivan. Opština Novi Bečej u posmatranom periodu ima pozitivno kretanje prirodnog priraštaja samo u prvom razdoblju, od 1948. do 1953, a zatim, u svim ostalim razdobljima, ima negativne tendencije. U desetogodišnjem razdoblju, od 1971. do 1980, uočljiv je ukupan negativan prirodni priraštaj opštine. Male promene javljaju se krajem dekade 1978. i 1980, što bitno ne utiče na ukupan negativni prirodni priraštaj.

Na nezadovoljavajući prirodni razvoj stanovništva novobečejske subregije uticalo je više faktora. Među najznačajnijim je stalni odliv (emigracija) mlađeg stanovništva u veće privredne centre. Tako se već odavno bitno smanjio kontingent ženskog stanovništva u fertilnoj dobi starosti. Višegodišnji niži prirodni priraštaj reflektovao se i na krupne promene u starosnoj strukturi stanovništva. U piramidi starosti stanovništva sve manja je zastupljenost najmlađeg i mladog stanovništva, a kategorija starog i starijeg stanovništva raste. Ovako nepovoljna starosna struktura takođe negativno utiče na dalji prirodni razvoj stanovništva.

Bitnije pozitivne promene u prirodnom priraštaju stanovništva mogu se postići, pre svega, društvenim merama. Neophodno je da se ulože još veći napori u jačanju privredne aktivnosti novobečejske subregije, što bi zaustavilo ili bar ublažilo davno započet proces odliva (emigracije) mladog stanovništva sa teritorije opštine u privredno razvijenija područja Vojvodine. Opštine u kojima je započeo proces depopulacije stanovništva moraju biti spremne na različite oblike materijalnog stimulisanja rađanja dece na svojoj teritoriji. Više pažnje mora se posvetiti zbrinjavanju dece dok su majke na radnim mestima. Nezaposlenom mladom stanovništvu treba obezbediti zaposlenje i smeštaj. Sve to moralo bi uticati na pozitivne promene u prirodnom razvoju stanovništva i na dalja demografska obeležja novobečejske subregije.

Podržite...

Sakupljanje kulturno-istorijske građe Novog Bečeja smatramo izuzetno važnim i velikim poslom. Za nove naraštaje... sa novom tehnologijom... da vide prošlost... drugačije će ostati zaboravljena.

Već 10 godina se bavimo time, uporno i vredno a ipak je ostalo još mnogo toga da se uradi, mnogo posla je pred nama.

Dobru...

Ako posedujete neki materijal ili saznanja za koje smatrate da bi dopunile sajt, uključite se... Možete komentarisati članke ili nam slati materijale, fotografije na salevidak@gmail.com. Ili prosto svoje predloge, ideje, komentare kako da poboljšamo sajt iznesite Ovde

Ideju...

Za one imućnije Novobečejce koji mogu i žele materijalno da pomognu razvoj ove ideje, daju vetar u leđa, koji žele da budu dobrotvori, sponzori, donatori...

...stojimo na raspolaganju na broju 060 013 01 01

© 2016 Novi Bečej - Online. All Rights Reserved. Designed By SaleVidak