Recenzija

Počev od sredine 19. veka fotografija kao važna inovativna grana primenjene umetnosti (posredstvom Budimpešte i Beča) polako utire sebi put i u Banatu, gde je u županijskom središtu, u Velikom Bečkereku, Ištvan Oldal stariji već 1853. otvorio prvi stalni slikarski atelje. Budući da je prvi pojavni oblik fotografije – dagerotipija, u to vreme bio veoma skup za obično građanstvo, i nepraktičan sa aspekta umnožavanja i izlaganja, fotografija je bila dostupna samo za odabrane. Tek su se šezdesetih i sedamdesetih godina XIX veka stvorili uslovi za širenje ove vizuelne izražajne forme. Tehničkim usavršavanjem izrade fotografija je – budući da je sada rađena na papiru te da je postojala mogućnost umnožavanja – preko noći postala rasprostranjena i dostupna skoro svima. Koliko je ova novina bila popularna u Banatu  govori i činjenica da se ovom granom vizuelne kulture (koja je sve do 1902. godine smatrana umetničkom disciplinom), u obliku zanata, u periodu do 1918. godine bavilo ukupno oko 180 svetlopisaca. Jedan deo njih je, počev od 1870-ih godina, radio i u Turskom (Novom) Bečeju.

Karolj Andre, neumorni, vredni tragalac za zavičajnom istorijom Novog Bečeja, u ovoj svojoj knjizi sabrao je sve dostupne činjenice, koje dokumentuju rad negdašnjih novobečejskih svetlopisaca, prikupivši usput i vrednu foto-građu koja potvrđuje rad ovih majstora svetlopisa. Karolj Folkman (Volkmann), Konstantin Vukov, Geza Sakač i drugi poslenici ovog umetničkog zanata ceo su svoj život posvetili foto-dokumentovanju lica, događaja i predela negdašnjeg Novog Bečeja, te se na osnovu njihovog rada naziru i fotografijom ispisane konture istorije Novog Bečeja – što daje posebnu vrednost ovom radu.

Poznata je stvar  da je fotografija ponekad isto toliko važna kao i pisani tekst, jer fotografija kao dokument često više govori o nekom licu ili događaju, nego više stranica ispisanih tekstom. Knjiga Karolja Andrea upravo to dokazuje, skrećući pažnju na negdašnje svetlopisce (što stalne, što putujuće, pa i amatere), koji su se često reklamirali i kao slikari, a koji su ostavili značajan foto-trag u Novom Bečeju ili o Novom Bečeju.

Dvadeset prvi vek je, kao što nam je poznato, pretežno vek vizuelne komunikacije i naglašene upotrebe fotografije u međusobnoj komunikaciji, ali i na internetu, te nam ovo delo o novobečejskim svetlopiscima ponovo skreće pažnju na važnost i značaj fotografskog zapisa (bilo da se radi o originalnom snimku ili o štamparski umnoženoj fotografiji na starim razglednicama), ne samo kao dokumenta, već i kao umetničke izražajne forme.

I na kraju: ovo delo će nas zasigurno navesti na promišljanje o značaju i vrednosti fotografije (i one starije, a i novije), o potrebi njenog čuvanja, jer arhiviranjem svojih starih porodičnih fotografija, zapravo, čuvamo i svoju istoriju i svoj identitet.

Podržite sajt

Ukoliko želite, donacijom, da pomognete razvoj sajta.

Podržite...

Sakupljanje kulturno-istorijske građe Novog Bečeja smatramo izuzetno važnim i velikim poslom. Za nove naraštaje... sa novom tehnologijom... da vide prošlost... drugačije će ostati zaboravljena.

Dobru...

Ako posedujete neki materijal ili saznanja za koja smatrate da bi dopunila sajt, priključite nam se... Možete komentarisati članke ili nam slati materijale, fotografije... koje ćemo rado objaviti.

Ideju...

Oni imućniji Novobečejci koji mogu i žele materijalno da pomognu razvoj sajta, da budu dobrotvori (kako se nekada to radilo) mogu nas kontaktirati i dati svoj doprinos ideji koja nam je zajednička.