Posle pobede Austrije nad Turcima kod Sente, 11. septembra 1697. godine, Turci su se povukli u Banat, trupe pod komandom Evgenija Savojskog, nastavile su da ih gone i na levoj obali Tise u pravcu Beograda. Tako su oslobođeni Bečej, Bečkerek i nastavljen dalji put prema jugu, iako je istočni deo Banata s Temišvarom ostao u turskim rukama.

Mir je, s priličnim odugovlačenjem, zaključen tek 1699. godine u Sremskim Karlovcima. Prema odredbama Karlovačkog mira, Turci su potpuno napustili Bačku i zapadni deo Srema od Slankamena u pravcu Morovića na Bosutu, dok je istočni deo Srema i ceo Banat pripao Turcima. Posle potpisivanja mirovnog ugovora nastalo je prilično odugovlačenje oko napuštanja Banata od strane austrougarske vojske.

Napuštanjem Banata, od strane austrijskih trupa, prešlo je u Bačku, koja je pripala Austriji i ono malo Srba iz Bečeja i tamo osnovali Novi Bečej.

Ugovorom je predviđeno da se svi gradovi i utvrđenja duž Tise i Dunava razruše, a taj zadatak, kada su bile u pitanju tvrđave u Bečeju i Bečkereku, trebalo je da urade trupe Evgenija Savojskog, što su one odlagale tako da je tvrđava u Novom Bečeju porušena tek 1701. godine. To istovremeno govori, da su se austrougarske trupe nalazile na ovom području još dve godine posle potpisivanja Karlovačkog mira, ili četiri godine od poraza Turaka kod Sente. Ovo je važno imati u vidu pri ocenjivanju zatečenog stanja u Banatu nastalog posle povlačenja Turaka iz Banata i zaključenjem Požarevačkog mira, devetnaest godina kasnije (1718).

Posle potpisivanja Karlovačkog mira Austrija je učvrstila svoje granice duž desne (Bačke) obale Tise i desne obale Moriša. Stvorena je Potisko-pomoriška granica. Za graničare su naseljeni Srbi iz okoline Estergoma i Budima.

Nije prošlo mnogo vremena od zaključenja Karlovačkog mira, dolazi do ponovnog rata između Austrije i Turske (1714—1718). U tom ratu Austrijanci su oslobodili Banat, istočni deo Srema, 15. avgusta 1717. osvoje Beograd, a zatim i krajeve južno od Dunava i Save, sve do Niša.

Zaključenim mirom u Požarevcu 21. jula 1718. godine između Austrije, Mletačke Republike, s jedne, i Turske, s druge strane, pripali su Austriji Banat i ceo Srem, gradovi — Beograd, Šabac, Bjeljina, Brčko i na jugu Srbije sve do Paraćina.

Zapadni, ravničarski deo Banata bio je, posle povlačenja Turaka, naseljen Srbima, a samo po planinskim obroncima i to u manjem broju Rumunima. Za Mađare se zna, da su u to vreme živeli samo u Malom Somboru, naselju kraj Moriša.

Smatra se da je u Banatu tada bilo 200—250 skoro čisto srpskih naselja, a samo u manjem broju živelo je mešano srpsko-rumunsko stanovništvo. U čanadskom, bečkerečkom i pančevačkom okrugu bilo je oko 9.000 srpskih domova. Potisje je predstavljalo ritove i močvare, a narod je dobrim delom živeo nomadskim životom, gajeći kržljava goveda i svinje, a samo neznatan broj se bavio zemljoradnjom.

Posle proterivanja Turaka iz Banata, vraćaju se iz Đačke raniji stanovnici (banatskog) Bečeja i naseljavaju se na mestu gde je i nekada bio Bečej. Ovo naselje dobilo je naziv Novi Bečej, a onaj deo što je ostao u Bačkoj Srpski, a kasnije Stari Bečej.

Novi Bečej je i posle proterivanja Turaka obnovljen na mestu u neposrednoj blizini Tise oko male crkve (manastira). Tu, oko manastira, nalazilo se i groblje. Sve do izgradnje železničke pruge, Veliki Bečkerek — Velika Kikinda (1883), prekoputa manastira, u kući koja je bila kasnije vlasništvo Staud Karolja nalazila se pošta. Prazan prostor, koji je do nedavno postojao između te kuće i kuće Laze Krstića, na uglu Ulica Jaše Tomića i revolucije, nalazila se — takozvana — mezulana, gde su se zamenjivali poštanski konji.

Razvijajući se sve više u pravcu severa i nešto malo dalje od Tise, te je u tom delu izgrađena i nova — velika pravoslavna crkva. U blizini crkve je utemeljeno novo groblje, koje je negde osamdesetih godina devetnaestog veka premešteno istočno od Novog Bečeja, na mestu gde se danas nalazi staro pravoslavno groblje, a nedaleko od njega utemeljeno je i katoličko groblje, da bi se iza katoličkog, u pravcu železničke pruge, utemeljilo novo pravoslavno groblje.

U blizini velike pravoslavne crkve, prema predanju nalazio se turski bunar ozidan ciglom u širini (prečnika) od tri metra. Tu je navodno iz turskog perioda postojao i zid visok oko pet metara. Na tom mestu su mađarske vlasti izgradile vatrogasni toranj, visine petnaest-dvadeset metara, kvadratnog oblika čija je stranica duga oko pet metara. Vatrogasni toranj je srušen 1966-67. godine i na tom mestu podignuta je zgrada Narodnog univerziteta.

Od proterivanja Turaka, iz tadašnjih dokumenata vidi se da se počeo upotrebljavati naziv Turski Bečej (Torok Becse), a ponekad Novi Bečej (Uj Becse). Marija Terezija ga je podigla na rang trgovišta, dajući mu pravo na održavanje vašara.

U to vreme naseljenici Novog Bečeja su bili isključivo Srbi, gde su oni još 1685. godine imali svoju parohiju, a već 1731. izgradili su i crkvu. Te, 1731. godine, imao je trinaest popovai i tri đakona. Od popova je jedan bio prota, a jedan protojerej, četiri porotnika svete stolice, a ostalih šestorica su bili obični sveštenici.

U Novom Bečeju je 1717. godine, posle proterivanja Turaka, bilo svega dvadeset domova. Deset godina kasnije (1727) četrdeset pet, a za sledećih deset godina (1726/37) pedeset šest poreskih obveznika. Novi rat 1737—1739. godine sveo je domaćinstvo na manji broj nego što je bilo posle proterivanja Turaka 1717. godine. Turci su odveli u ropstvo petnaest, a od kuge je umrlo sedamnaest osoba. Te godine bili su porodične starešine: knez Živan Šević, Mitar Kiselički, Stojko Marić, Mihailo Racković, Pavle Udvarski, Stefan Luxin, Stefan Segedinčev, Jovan Racković, Marija Berovica, Ostoja Baschonin, Nikola Rajin, Damjan Rajin, Petar Milošev, Raka Kapetan, Radovan Gluhi, Jovan Ružić i Vijat Rajin.

Na severoistočnom delu sadašnjeg atara sela Vranjeva, iznad Kerekto-a izdvajao se jedan ogranak Tise koji je krivudao prema jugu (danas se ostaci tog rukavca naziva Mali Begej da bi se kod Gustoša (Prkosa) ispred velikog magazina, verovatno gde su današnji ostaci bare »Venecija«, ulio u matični tok Tise. Nekad je taj rukavac Tise bio plovan.

Na levoj strani tog Malog Begeja prostirala se pustara pod imenom Vran, danas se taj potes naziva Vranjak. Tu je postojalo naselje još iz bronzanog doba. Za vreme Turaka tu su živeli Srbi pastiri, što potvrđuje i Pećki pomenik u kome je 1717. godine zabeleženo mesto Vranova s trinaest domova.

Prema predanju Vranjevo je dobilo naziv po vranama kojih je na tom području bilo na hiljade. U arhivskom materijalu našli smo gde sreski načelnik 1782. godine izveštava da su u bečejsko-vranjevačkoj šumi ubijene 9.623 vrane.

U ataru sela Vranjeva nalazilo se više naseljenih mesta: Arača, Šimuđ, Matej i dr. Šimuđ je posle oslobođenja od Turaka imao devet domova da bi pred rat 1737—1739. taj broj porastao na trideset četiri poreska obveznika. Turci su u tom ratu iz Šimuđa odveli u ropstvo jedanaest porodica i sedam oženjenih i jednim neoženjenim sinom. Tada je od kuge umrlo jedanaest lica.

U Šimuđu se 1739. godine pominju kao porodične starešine: knez Mijat Vuković, Dimitar Stanković, Mihajlo Mulić, Lazar Rakić, Trifun Skeledžić, Života Vojmović, Stojša Radić, Jovan Markešević, Miloš Filipović, Stojan Šoljmošaniin i Subota Bojić.

Posle proterivanja Turaka i Požarevačkog mira želela je Austrija, iz strateško-politličkih razloga, da Banat pretvori, u privrednom pogledu, u najnaprednije područje. Zbog toga ga nije pripojila Ugarsikoj, nego je, na predlog Evgenija Savojskog, stvorena posebna pokrajina pod imenom »Tamiški Banat« koji je bio vezan neposredno za Dvor. Sva zemlja i druga materijalna dobra postali su kameralno-državno dobro. Za guvernera Banata postavljen je generali grof Klaudije Mersi.

Banat, u stvari, nikada nije činio jednu celinu pa ni u etničkom pogledu. Istočni — brdoviti deo, naseljen pretežno Rumunima, oduvek se odvajao od zapadnog — ravnog Banata koji su uglavnom naseljavali Srbi. Brdoviti — istočni deo nekada je predstavljao celinu s Erdeljom.

Dvorska komora je, odmah po proterivanju Turaka, razradila plan političkog i privrednog razvoja Banata. Ubrzo posle toga 1717. godine doneta je takozvana Instrukcija Kameralne komisije za uređenje Banata, da bi 1719. guverner Mersi doneo i svoj projekat o uređenju Banata.

U cilju prodiranja Austrije, preko Balkana, na istok, došlo se do uverenja da se samo kolonizacijom Nemaca u Ugarskoj može obezbediti siguran oslonac vladarskom domu. Komisija za obnovu Ugarske predložila je još 1689. godine naseljavanje Nemaca, naročito u južnim krajevima Ugarske.

Posebno u Banatu koji je predstavljao najjužniji opustošeni kraj, i poslednji oslobođen od Turaka.

Kolonizacijom Nemaca Austrija je želela u prvom redu da naseli ove, skoro opustele, krajeve i da obezbedi poljoprivrednu proizvodnju kao osnovu tadašnje ekonomske politike. Ali nema sumnje da je značajnu ulogu igrao i čisto politički momenat. Naseljavanjem Nemaca obezbediće se politička sigurnost. To je stanovništvo koje je svojom nacionalnom pripadnošću vezano za austrijski Dvor, pa je predstavljalo i veću sigurnost u vojničkom pogledu, kada je u pitanju čuvanje južnih granica Carevine.

Zbog toga je Banat trebalo tako organizovati da predstavlja neku vrstu klina između Mađara i Turaka koji su im, često, bili čak i naklonjeni.

U prvo vreme, po oslobođenju Banata, bilo je zabranjeno naseljavanje Mađara kao i Srba graničara iz Potisja i Pomorišja. Znači, cilj je bio da se i etničkim sastavom stanovništva ovih krajeva obezbedi stabilnost i bezbednost Monarhije.

Stvaranjem jake privrede u Banatu obezbedili bi se prihodi od poreza za jačanje odbrambene sposobnosti zemlje, pa su im i za jedno i za drugo bili najpogodniji Nemci iz Nemačke, gde je u to vreme bilo viška stanovništva.

Ovim se može objasniti i odugovlačenje razvojačenja Potisko-pomoriške granice, koja je postala izlišna još 1716. godine, odmah po proterivanju Turaka iz Banata. Znači, razlog oklevanja razvojačenju nije bio otpor Srba pripajanju tih teritorija ugarskim županijama, kao što se to u nekim publikacijama objašnjava.

Beogradskim mirom, zaključenim 1739. posle poraza Austrije kod Grocke, između Turske i Austrije predviđeno je, pored predaje svih krajeva južno od Save i Dunava, još i rušenje svih tvrđava na levoj strani Dunava, što je posebno zahtevalo da se granica prema Turskoj pojača ne samo vojnički već i privredno.

U takozvanoj ranoj — terezijanskoj kolonizaciji (1739—1749) nekoliko nemačkih porodica se 1748. godine naselilo i u Novi Bečej. Njihova prezimena nalazimo u arhivskom materijalu, ali su se oni kasnije, ženeći se i udavajući se za Mađare, asimilirali i postali Mađari.

Posle Karlovačkog, a zatim Požarevačkog mira i proterivanja Turaka iz Banata i severnog dela Srbije prestala je potreba za Potisko-pomoriškom granicom. Nastali period zatišja odgovarao je Dvoru da sprovede kolonizaciju Nemaca, a Srbima da se odloži razvojačenje granice i njihovo pretvaranje u kmetove ugarskim spahijama.

Marija Terezija, navodno, nije želela da teritorije Potisko-pomoriške granice pripoji županijama, ali je na navaljivanje mađarskog plemstva to ipak učinila 1741. godine.

Stvarno razvojačenje granice nastalo je tek 1750. godine, a Srbima je ponuđeno da pređu u Banat, ili da ostanu u svojim dotadašnjim mestima, ali pod županijskom upravom. Nekako se u to vreme povela akcija, od strane katoličke crkve, za prelazak u katoličku veru (unijaćenje), što je još više uznemirilo Srbe, pa se uveliko počelo govoriti o odlasku u Rusiju.

Oni, koji nisu želeli da idu u Banat, niti da se u svojim mestima priključe županijama, odluče se na seobu u Rusiju, posebno što ih je i Rusija raznim obećanjima vrbovala.

Da bi zaustavio iseljavanje u Rusiju, Dvor je naložio županijama da postupaju pažljivije sa seljacima, a narodu je izdat proglas da se nikom neće dozvoliti da Srbe goni na versku uniju i da im se neće ukinuti privilegije. Oni koji neće da ostanu, mogu preći u Banat gde ima dosta slobodne zemlje. Istovremeno je izdat i »kazneni patent« protiv agenata koji vrbuju srpski narod za seobu u Rusiju. Ovim patentom je predviđeno hapšenje svih agenata i njiihovih pomagača, a »ako im se krivica sa dva zakonita svedoka dokaže, imaju se osuditi na smrt na vešalima«.

Predstavnici potisko-pomoriških graničara, na čelu s oberkapetanom Gavrilom Novakovićem koji će se kasnije naseliti u Velikoj Kikindi, i vicekapetanom Lazom Popovićem koji se kasnije naselio u Vranjevu, sklopili su u Beču, 20. oktobra 1750. godine sporazum, s vojnim vlastima, o pravima i obavezama graničara koji se presele u Banat. Ediktom od 23. oktobra 1751. godine ostavljeno je graničarima tri godine da razmišljaju: da li će ostati u vojnom staležu ili će preći u paore.

Kao što je istaknuto po oslobođenju Banata od Turaka, vlasti, zbog kolonizacije Nemaca, nisu želele naseljavanje Srba u Banatu, ali je već i u tom periodu, pa do razvojačenja granice, prešlo oko 2.500.

U interesu održavanja reda, za odbranu i zaštitu Tise i omogućavanje odvijanja normalnog saobraćaja formirano je u severnom delu Banata šest četa (kompanija). Jedna od njih je imala svoje sedište u Vranjevu, a na čelu joj se nalazilo vicekapetan Laza Popović iz Vranjeva.

Kako je naselje bilo udaljeno od Tise, to je pokrajinska vlada za Tamiški Banat naložila preseljenje takozvane oberkapetanije iz pustare Vranova (Vranjak), na uzvišicu grebena, koji se prostirao od ruševina bečejske tvrđave pa do jezera Bakto (Pakto), u blizini pristaništa na Tisi zvanom Gustoš, nešto severnije od današnjeg Velikog magazina na dolmi. Tu se kasnije izgradilo selo Vranovo, koje je nazvano šanac Vranjevo.

Posle razvojačenja Potisiko-pomoriške granice 1751—1752. godine baron Engelshofen, guverner za Tamiški Banat, pozvao je raspuštene graničare, koji žele da ostanu pod oružjem, da se presele u šanac na levoj obali Tise. Ovom pozivu odazvali su se mnogi Srbi graničari iz Starog (Srpskog) Bečeja, Bačkog Petrovog Sela i Mola. S tim doseljenicima broj se toliko povećao da je Vranjevo 1752. godine imalo 578 stanovnika, a 1758. godine 140 porodica (tadašnje porodice su brojale oko šest do osam članova).

Poreklo stanovništva svakog mesta, naseljenog od bivših graničara iz Bačke, ceni se po poreklu njihovih sveštenika, kao i na osnovu knjiga krštenih. Još prilično dugo, posle preseljenja 1751. godine, dolazili su kumovi iz Bačke da krste decu. Na osnovu toga zna se da su Vranjevo naselili graničara iz Starog Bečeja, Petrovog Sela i Mola; Karlovo graničari iz Mola i Ade, Mokrin graničari iz Sente i Petrova Sela itd.

Po preseljenju iz Bačke u Vranjevu su bili sveštenici: Filip Mihajlović iz Starog Bečeja; Teodor Petrović iz Petrovog Sela i Stefan Nikolić, rodom iz Ležimira u Sremu.

Prvobitno nastanjivanje Vranjeva, na prostoru na kome se i danas nalazi, bilo je, prema predanju, od ugla današnjih ulica Josifa Marinkovića i Ivana Milutinovića pa do ugla Ulice Josifa Marinkovića i 7. jula, tj. duž današnje glavne ulice Vranjeva, a kasnije južno prema Novom Bečeju i severno prema Malom Begeju. Prva crkva nalazila se na mestu gde je i danas srpsko-pravoslavna crkva. Prvo groblje bilo je od ugla današnjih ulica Josifa Marinkovića i Svetozara Markovića pa prema bivšoj opštini na uglu Josifa Marinkovića i Rajka Rakočevića - ulice. Kasnije je groblje premešteno severo-istočnije od Ulice 7. jula, pa zapadno u ulici Marka Oreškovića. Posle sto godina, od dolaska graničara iz Bačke 1852. godine, groblje je utemeljeno na mestu gde se i danas nalazi, s tom razlikom da su oni najstariji delovi već više godina prekopani i pretvoreni u sirovinsku bazu Fabrike crepa Polet. Na tom groblju prvi je sahranjen Mija Vlaškalin, beležnik vranjevački, inače drug i prijatelj Svetozara Mliletića.

Naredbom Pokrajinske vlade u Temišvaru od 31. marta 1753. godine, novoosnovana mesta u severnom Banatu, dobila su nazive po krštenim imenima članova carske porodice. Tako se smatra da je i Vranjevo dobilo ime Franjevo po Franji Lotaringijskom — mužu Marije Terezije. Mada je, na geografsko-političkoj mapi »Temišvarer Banat« iz 1723—1725 .godine, mesto gde se nekada nalazilo naselje na pustari Vran, obeleženo s »Franlevai Company«.

O Vranjevu se iz kasnijih podataka moglo zapaziti da je pored prirodnog priraštaja stanovništva i nadalje prisutna migracija, doseljenje novih porodica iz Bačke, ili iz drugih mesta iz Banata u kojima su se graničari iz Bačke prvobitno zadržali. Ovo je bilo sasvim razumljivo, jer su se još posle dvadesetak i više godina rođaci i prijatelji nastanjivali bliže jedni drugim, što nije moglo biti u potpunosti učinjeno u prvom momentu preseljenja.

Vranjevo je 1771. godine imalo već 195 domova, a 1777. (godina kada je podignuta buna u Vranjevu) zabeleženo je 1354 stanovnika. Svi dotadašnji stanovnici u Vranjevu bili su Srbi, a tek 1786. godine je novobečejski vlastelin Pavle Hadži Mihajlo naselio šezdeset Mađara. Broj stanovnika naglo raste tako da već 1825. godine Vranjevo ima 681 domaćinstvo s 5.361 stanovnikom.

Kasnije naseljeni Mađari u Vranjevu naročito u periodu 1820— 1840. su, uglavnom, zanatlije-brodograditelji i mlinari, a zatim povrtari i kubikaši za čijim se radovima osećala velika potreba. To su uglavnom bili Mađari iz okoline Segedina, Hodmezevašarhelja i iz Jasšaga i Kunšaga (dve pokrajine u Mađarskoj). Zahvaljujući njima, ovde su reke dosta brzo ukroćene i njihovi rukavci vraćeni u korita, a kanalima su isušeni mnogi prostorni baroviti tereni.

Mađari su, sve do poraza, kod Mohača 1526. godine, bili najbrojniji narod na teritoriji današnje Vojvodine, što se ne može reći i za Banat gde su Srbi, u odnosu na ostale krajeve Vojvodine, bili najbrojniji.

Za vreme turske vladavine čitava današnja Vojvodina i deo Srema koji je pripao Hrvatskoj, a i Baranja bili su naseljeni Srbima i na mađarskim geografskim kartama bili su ovi krajevi označeni kao »Racország«.

Dvor je želeo da naseljavanjem Nemaca u Banat i Bačku sprovede germanizaciju. Pored toga, smatralo se, da se ne postiže ništa ako bi Mađare iz jednog kraja zemlje prebacili u drugi, jer će tada onaj kraj ostati bez radne snage, te je navodno zato i odlagao naseljavanje Mađara u te krajeve.

U Banatu su primenjivane prohibitivne mere za Mađare. Tako je mađarskim plemićima otežana kupovina zemlje koju su lako kupovali Cincari, Jermeni, Srbi i Nemci, što je trebalo da spreči, ili bar da oteža, masovno naseljavanje Mađara u Banat. Ali i u Banatu je, tokom vremena, uspostavljena vlast županija, izuzimajući za određeno vreme srpska sela koja su pripadala Velikokikindskom dištriktu, koje se nisu suprotstavljale, nego naprotiv podsticale doseljavanje Mađara. Mađarska komora nastojala je, naročito, da u banatsko potisje naseli Mađare kako bi oni bili sa obe strane Tise i na taj način »razdvojila kompaktnu masu Srba u Bačkoj i Banatu«.

Na osnovu podataka Zrenjaninske katoličke biskupije može se zaključiti da se Mađari nastanjuju u Novom Bečeju još pre beogradskog mira (1739. godine), kao i da je u Novom Bečeju postojala katolička kapelica izgrađena od čerpića još 1747. godine. »Teško je dati precizno podatke o godini naseljavanja prvih Mađara u Novom Bečeju, posle proterivanja Turaka, ali iz arhive za župu Bečej vidi se da su ti prvi naseljenici došli iz Segedina i Beograda. Za naseljenike iz Beograda se navodi da su bili zanatlije iz raznih krajeva Mađarske a da su se iz Beograda naselili u Veliki Bečkerek i Novi Bečej«.

Sentklarai u Istoriji parohija Čanadske biskupije piše da se u selima Velikokikindskog dištrikta teško moglo nastanjivati stanovništvo druge narodnosti, i navodi da je 1778. godine u Vranjevu bilo svega dvadeset osam rimokatolika (Mađara), ali kad je Tamiški Banat vraćen Ugarskoj i kada je susedno mesto — Turski Bečej došao u posed vlastelina Šišanjija u Vranjevu je počeo da raste i broj rimokatolika (Mađara). Tako je 1786. godine doseljeno 60 Mađara, a od tada se vrši doseljavanje zemljoradnika, zanatlija, brodskih tesara (brodovi su tada bili od drveta) i mlinara iz okoline Segedina, iz Bačke i okoline reke Moriša. Kako je u to vreme Turski Bečej bio bogato trgovačko središte, gde je cvetala trgovina žitom, to je njegov rečni promet omogućio i dobru zaradu, ne samo bečejskom stanovništvu, nego i vrednom mađarskom stanovništvu u Vranjevu.

Prema podacima iz arhive Biskupije, u Novom Bečeju je 1764. godine bilo 214, a u Vranjevu 13 vernika Mađara.

Iz arhivskog materijala vidi se da katolički paroh iz Novog Bečeja 1784. godine vodi spor s novobečejskim vlastelinom oko isplate dotacije, a godinu dana ranije, 1783. traži se od županije u Velikom Bečkereku da naloži vlastelinu da uspostavi školu i dovede učitelja za katoličku decu. Tu je i odgovor Hadžimihajla, spahije novobečejskog, da je spreman da dotira katoličkog učitelja ako je ovaj školovan. Dalje, iz 1784. godine nalazi se izveštaj o nepravednom postupku novobečejskog vlastelina prema stanovniku Novog Bečeja pod imenom Miča Đerđ. Iste godine paroh novobečejski Nagy Szentmiklos moli da se pokrene postupak protiv vlastelina, koji mu je uskratio obaveznu godišnju platu, da bi pod 12. VIII 1874. godine našli priznanicu o isplaćenoj godišnjoj plati katoličkom parohu u Novom Bečeju.

Tako se, i pored svih nastojanja Marije Terezije i posle nje Josifa II, nije moglo sprečiti naseljavanje Mađara u Banatu, pogotovo što je regulacija reka i odvodnjavanje baruština i mrtvaja iziskivalo radnu snagu za koje poslove su Mađari bili jedini i pravi radnici. I ne samo ti radovi, nego su i vodom natopljene zemlje Banata bile pogodne za povrtarstvo i sađenje duvana, što je takođe zahtevalo vične i vredne radnike kakvi su bili Mađari. U tu svrhu su 1784. godine naseljeni Mađari u Padeju, jer se njihovo naseljavanje na pustari Raba pokazalo kao vrlo uspelo u gajenju duvana.

Najveće naselje Mađara u Banatu bilo je u Debeljači, nastalo na prediji pod imenom Develak. Prvi kolonisti naseljavaju se tu 1774. a naseljavanje većih mađarskih masa u Debeljači obavljeno je 1794. godine.

U to vreme, 1794. godine, naseljeno je dosta Mađara i u Novom Bečeju, čiji su doseljenici uglavnom jobađi (kmetovi) pobegli iz Hodmezevašarhelja i okoline zbog teških spahijskih nameta.

Prema podacima dobijenim iz novobečejske parohije u Novom Bečeju je 1810. godine bilo 1.004 katolika. Najveći porast stanovnika u Bečeju zabeležen je u periodu od 1810. do 1846. godine. Tako je prema popisu iz 1846. godine bilo ukupno 5.679 stanovnika od kog broja 3.087 Mađara i 2.592 Srba. Ti podaci se prilično razlikuju od iskazanih u popisu objavljenom 1851. godine prema kome je ukupan broj stanovnika bio 4.446 od kog broja 2.204 Mađara i 2.242 Srba. Teško je poverovati da se za pet godina broj smanjio za čitavih 1.200 stanovnika. Obrnuto mogao je samo dalje rasti zbog relativno visokog nataliteta, a i mehaničiki priliv je bio intenzivan. Skloni smo da veću realnost pridamo podacima objavljenim 1851. godine. Masovnije naseljavanje Mađara u Novi Bečej usledilo je 1820. godine iz okoline Segedina i Hodmezevašarhelja.

Mađari iz Jazšaga i Kunšaga (pokrajine u Mađarskoj) naseljavaju 1826. godine pustaru Araču, odakle se kasnije raseljavaju po susednim opštinama: Vranjevo, Novi Bečej, Beodra.

Ne zna se koje godine su se doselili, ali prema podacima iz 1851. godine u blizini Novog Bečeja, na Borđošu postojalo je mađarsko selo sa 130 kuća i 864 stanovnika mađarske nacionalnosti, koji su se bavili sadnjom duvana.

Naseljavanje Mađara se nastavlja još intenzivnije u drugoj polovini devetnaestog veka te tako prema podacima iz 1905. godine njihov broj u Novom Bečeju je 5.452 prema 1.961 Srba, da bi se 1910. godine taj broj popeo na 5.994.

U ratnom vihoru 1914—1918. nastradalo je, ili se posle priključenja tih krajeva Jugoslaviji iselilo, tek prema popisu iz 1921. godine broj Mađara u Novom Bečeju je 4439, što je za 1.155 manje nego pre jedanaest godina. Ovde treba napomenuti da se u popisu 1921. godine javlja čak 639 stanovnika od »ostali«, koji se nisu deklarisali ni kao Mađari mi kao Srbi, a pri popisu iz 1910. godine pod stavkom »ostali« bilo je svega devetnaest stanovnika. Doduše, to bi moglo da znači, da su se u popisu 1910. godine, Jevreji, Cigani i svi drugi ili svojevoljno deklarisali kao Mađari, ili su ih popisivači tako razvrstali.

Naseljavanje Mađara u Banat, kao vrednih kubikaških radnika, povrtara i odgajivača duvana, znatno je doprinelo unapređenju poljoprivrede i privrede uopšte u severnom i srednjem Banatu.

Sadržaj

Podržite sajt

Ukoliko želite, donacijom, da pomognete razvoj sajta.

Podržite...

Sakupljanje kulturno-istorijske građe Novog Bečeja smatramo izuzetno važnim i velikim poslom. Za nove naraštaje... sa novom tehnologijom... da vide prošlost... drugačije će ostati zaboravljena.

Već 10 godina se bavimo time, uporno i vredno a ipak je ostalo još mnogo toga da se uradi, mnogo posla je pred nama.

Dobru...

Ako posedujete neki materijal ili saznanja za koje smatrate da bi dopunile sajt, uključite se... Možete komentarisati članke ili nam slati materijale, fotografije na salevidak@gmail.com. Ili prosto svoje predloge, ideje, komentare kako da poboljšamo sajt iznesite Ovde

Ideju...

Za one imućnije Novobečejce koji mogu i žele materijalno da pomognu razvoj ove ideje, daju vetar u leđa, koji žele da budu dobrotvori, sponzori, donatori...

...stojimo na raspolaganju na broju 060 013 01 01

© 2016 Novi Bečej - Online. All Rights Reserved. Designed By SaleVidak