Mala pravoslavna crkva (manastir) u Novom Bečeju

Novi Bečej je još od 1741. godine imao crkvu izgrađenu od tvrdog materijala, što je, u to vreme, bila retkost u tom delu Banata.

Protosinđel Arsenije Radivojević 1758. godine izvršio je pregled šezdeset devet mesta Temišvarske eparhije. U svom izveštaju navodi da u Novom Bečeju postoji crkva izgrađena od cigala s pet prozora sta­klenih; dvoja vrata tišlerskih i na njima nemačke brave; svod od dasa­ka različitih, bojom molovan; crkva je patosna ciglom; pokrivena ča­movom šindrom; porta ograđena koljem. Crkva je imala dva zvona i bila je posvećena svetom Nikolaju. Ovaj opis se podudara s novobečejskom malom crkvom — manastirom.

To što je crkva posvećena Sv. Nikolaju, unelo je zabunu i mnogi su smatrali da se to odnosilo na veliku pravoslavnu crkvu u Novom Be­čeju, jer je i ona posvećivana sv. Nikolaju, posebno šta mala (manastir), slavi uspenje Bogorodice. Mata Kosovac i dr Šamu Borovski u svojim knjigama zabeležili su da je velika crkva izgrađena 1741. godine. Koso­vac čak objašnjava: »Hram je zidan u vizantijskom stilu 1741. godine pod vladom carice Marije Terezije, patrijarha Arsenije IV i episkopa Pu­tnika. Templo je slikao Paja Simić 1858. godine, od starih knjiga ima jednu srbulju iz 1636. godine«. I u Građi za proučavanje spomenika kulture Vojvodine II, na str. 77. stoji da je crkva posvećena sv. Nikoli (misli se na veliku crkvu) izgrađena 1741. godine.

Da se ovde radi o maloj crkvi govori izveštaj protosinđela Radivojevića iz 1758. godine, prema kome u Novom Bečeju postoji jedna crkva. Da su postojale dve, on bi to istakao kao što je učinio u drugim mestima gde su postojale dve crkve, u Velikom Bečkereku, na primer. Pogotovu, što su objekti njegove vizitacije bile crkve, pa tek onda ško­le i drugi značajni momenti iz života Srba.

Nema sumnje da je mala crkva (manastir), izgrađena ranije od ve­like crkve. Da se i u izveštaju protosinđela Radivojevića radilo o maloj crkvi svedoči sam opis.

Istovetan opis nalaizmo za malu crkvu (manastir) posle dvesto godina i u članku inž. arh. Miloja Miloševića.

Podatak_da je pravoslavna crkva u Novom Bečeju izgrađena 1741. godine i da je posvećena sv. Nikoli odnosi se na malu crkvu. Pre nje, na ovom rnestu ili u neposrednoj blizini postojala je mala bogomolja, izgrađena od pletera ili od naboja 1731. godine, što potvrđuje i antimins koji je za crkvu sv. Nikole u Novom Bečeju osvetio Nikola Dimitrijević 3. novembra 1733. godine. Taj antimins je kasnije, po izgradnji sadašnje male crkve, prenet u tu crkvu. Nekada je na tom mestu, sma­tra se, još za vreme Turaka, postojao pravoslavni manastir, te se po nje­mu današnja crkva i zove manastir.

Sadržaj

Pišite nam...