Više od 100 godina tradicije informisanja lovaca Srbije i Vojvodine

Svaki lovac i ljubitelj prirode ne može lako da sagleda sve ono što se događa u prirodi i lovištu i zbog toga mu je potrebna komunikacija i pravovremena razmena informacija. Umeće življenja sa prirodom i uživanja u njenim lepotama, ne stiče se rođenjem, već se uči neprekidnim druženjem sa njom i zapažanjem najsuptilnijih odnosa i veza u njoj. Za pravog lovca lov nikada nije samo puki odstrel divljači, nego mnogo više od toga, a pre svega uživanje u prirodi i divljači koja tu obitava, upoznavanje tajni života i prirodnih zakona, kao i relaksacija od svakodnevnog urbanog (stresnog) života i crpljenje novih količina »životne energije« i inspiracija neophodnih za stvaranja. Lovčev cilj je da sa svakim novim izlaskom u prirodu, doživi i upozna nešto novo i da na taj način obogati svoje znanje i mogućnost da prema njoj pravilnije i bolje postupa i rasuđuje.

Više od 100 godina tradicije informisanja lovaca Srbije i Vojvodine

Naravno, svaki lovac i ljubitelj prirode svojim fizičkim i duhovnim ograničenjima onemogućen je da lako sagleda sve aspekte događanja u prirodi i lovištu i zbog toga mu je neophodna komunikacija i razmena informacija. Takođe, sa istorijskim procesom degradacije prirodne sredine i nestajanja pojedinih životinjskih vrsta, sazrela je svest o negativnosti samovoljnog delovanja lovca kao pojedinca i o potrebi usklađenog i sinhronizovanog delovanja čitavih lovačkih društava i saveza, na velikim geografskim prostorima sve do kontinentalnih i svetskih razmera.

Pitanje protoka informacija, priprema i obrazovanja lovačkog članstva za takvo sinhronizovano delovanje, bilo je jedna od glavnih kočnica, sa kojom se intenzivno trebalo boriti. Najadekvatniji način njegovog rešavanja nađen je u pokretanju lovačkih glasila, koja su dopirala do celokupnog članstva i koja su ga na vreme i na adekvatan način obaveštavala, usmeravala i osposobljavala za pravilno gazdovanje prirodnim bogatstvima svojih lovišta.

U našim krajevima zahvaljujući takvim nastojanjima, postoji duža od sto godina tradicija izlaženja lovačkih časopisa na prostorima Srbije, koji su odigrali ogromnu ulogu u razvoju lovne nauke i prakse na ovim prostorima. Šta više, nekadašnji lovački časopisi, zbog nedostatka drugih specijalizovanih glasila, imali su ulogu sakupljača i izdavača najrazličitijih podataka i informacija o fauni naših krajeva, iz pera brojnih saradnika, među kojima i tadašnjih velikih naučnih autoriteta. Zbog toga su oni danas nezamenljivo štivo, od neprocenjivog značaja, za mnoge zoologe i lovne stručnjake, koji se bave istraživanjem pojedinih vrsta problema. Mnogi od njih su se brzo pojavljivali i još brže nestajali, pa ih je teško sve pronaći i evidentirati. Ipak, neki su, najčešće samo uz promenu imena, zadržali svoj kontinuitet izlaženja.

Da bismo još jednom skrenuli pažnju na tu našu svetlu tradiciju i ukazali na potrebu njenog nastavljanja i razvijanja i u budućim vremenima, prikazaćemo u nastavku pregled svih dostupnih informacija o lovačkim časopisima, koji su izlazili ili izlaze na području Srbije. Ovde smo dali samo naše viđenje nekadašnjeg informisanja lovaca, koje se i tad sprovodilo preko Lovačkih saveza. U Savezima informisanje se zadržalo na stereotipnim i starim shvatanjima, gde lovci ne dobijaju blagovremene i tačne informacije, već su primorani da se snalaze i informišu na „druge” načine.

„Lovac”, Beograd. Prvi broj je izašao 6. maja 1896., pa je po tome ovo i zvanično prvi lovački časopis u Srbiji. Do 1904. je izlazio redovno, jednom ili čak dva puta mesečno. Zapisano je da je tada »... u Srbiji bio redak lovac, pa bio pismen ili nepismen, koji istovremeno nije bio i pretplatnik „Lovca”«. U vreme pokretanja ovog časopisa u Srbiji su postojala svega tri lovačka udruženja (kragujevačko od 1887.; beogradsko 1895. i niško 1895.), a nakon njegovih prvih brojeva, naglo su nicala nova. Od 1905. do 1929. časopis zapada u veiike teškoće i izlazi veoma retko. Od 1926. do 1929. povremeno se pojavljuje novi lovački časopis „Pravi Lovac”, koga izdaje novoosnovani lovački savez. Od 1930. do 1941. „Lovac” izlazi redovno, jednom mesečno. Za vreme rata obustavlja aktivnost. Od 1945. do 1963. je uglavnom dvomesečnik. Nakon toga, do 1973. izlazi kao godišnjak, kada se najzad gasi njegovo daljnje izlaženje pod tim imenom. Uz povremene oscilacije u kvalitetu i obimu, odigrao je ogromnu ulogu u razvoju lovstva u Srbiji. Najveće domete dostigao je krajem pretprošlog veka i u deceniji pred Drugi svetski rat.

„Lovački glasnik”, Novi Sad. Počeo sa izlaženjem krajem 1922. (u oktobru, pre formiranja Lovačkog saveza Vojvodine, kao podlistak na svega 8 strana). Rađen je po uzoru na svoje prethodnike i veoma brzo je dostigao izuzetan kvalitet, koga je održao sve do 1941., kada se pojavio poslednji put. Izlazio je jednom mesečno, češće kao dvobroj a bilo je i trobroja. Vrednost tekstova, koji su u njemu objavljivani, svrstava ga u red naših najboljih lovačkih časopisa. Obrađivao je stručne teme o uzgoju i zaštiti svih gajenih vrsta divljači, veštačkoj proizvodnji fazana, hvatanju i prezimljavanju poljskih jarebica, hvatanju i izvozu živih zečeva u inostranstvo - najviše u Francusku i Italiju, o lovnoj kinologiji, o zimskoj prihrani divljači, o retkim i proređenim pticama, o lovnom streljaštvu, o značaju statistike u lovstvu i druge teme koje su bile aktuelne u zemlji o kojima su pisali tadašnji naši najbolji lovni stručnjaci, ali i od svetski priznatih lovnih stručnjaka iz inostranstva.

Kratak istorijat: „Lovački glasnik” od 1922. do 1941. godine

Odmah nakon Prve Konferencije pokreće se inicijativa za izlaženje „Lovačkog glasnika” koji se pojavljuje 15. decembra 1922. godine. Odnosno 7 dana pre održavanja Osnivačke Skupštine Glasnik je izašao na 8 strana i u tiražu od 400 primeraka. Ovo glasilo je u početku bilo „divlje” glasilo jer je Odluko o njegovom pokretanju doneta tek na Skupštini Saveza od 22. decembra 1922. godine. Na ovoj Skupštini zaključeno je da će Lovački glasnik povesti propagandu za organizaciju lovaca i vaspitno delovati na njih. Sredinom 1923. godine list je štampan u 1.500 primeraka a 1932. godine u 5.500 primeraka.

„Lovački glasnik” izlazio je jednom mesečno u Novom Sadu. Redakcijski odbor: Mr Joca Divild (glavni urednik od prvog do poslednjeg broja 1941. a do 1926. godine bio je i odgovorni urednik), Novi Sad, a kao redaktor i korektor Žarko Ognjanović je od 1926. godine imao zvanje odgovorni urednik, Novi Sad, Dr Branko Petrović, Novi Sad. Kako stoji u Lovačkom Glasniku br. 1-2, januar-februar 1936. godine (Godina XV), ovo je Glasilo Saveza Lovačkih udruženja za Dunavsku banovinu, Uređuje Redakcijski odbor, Glavni urednik Mr Joca Divild. Izlazi mesečno, članovi saveza dobijaju list besplatno. Pretplata za nečlanove je 60 dinara godišnje. Pojedinačni broj je 6 dinara. Kancelarija Saveza i administracija „Lovačkog glasnika” nalazi se na Bulevaru Kraljice Marije broj 15, Novi Sad. Na primer u 1936. godini izašli su brojevi: 1-2, januar-februar na 64 stranice plus korice; 3-5, mart-maj od 67 do 160 stranice; 6-8, juni-avgust od 163 do 240 stranice; 9-10, septembar-oktobar od 243 do 304 stranice i 11-12, novembar- decembar od 307 do 384 stranice i plus brošura Dr Đ. Nedičija „Hrana korisne divljači u zimsko doba” na sedamdesetak strana, koju su preveli sa rumunskog Živan Filipović, student šumarstva i Nikola Gavrilović, student filozofije. Izdavač ove brošure je Savez lovačkih udruženja za Dunavsku banovinu u Novom Sadu, a štampšarija je Jovanović i Bogdanov.

Sadržaj svakog lista sa temama koje su obrađivane u tom broju dat je na drugoj strani korica. Interesantno je da je i u to vreme bilo zainteresovanih za reklamiranje u ovom lovačkom listu. Reklama je išla na predzadnjoj i zadnjoj strani svakog broja. U to vreme reklamirane su firme: E. Vajda (Međumurje, Čakovec, Jugoslavija) otkupljivali su živu i odstreljenu divljač; Bata V. Sin, Subotica, Veletrgovina oružja, municije I lovačkog pribora; „Venator” Vinkovci - Trgovina lovačkog oružja, municije i lovačkog pribora na veliko i malo; „Jugolov” D.D. Zagreb , otkup žive lovne divljači (posebno zečeve, fazane, trčke kao i živ egzotične životinje, orlove, vidre i drugo), kao i reklamiranje Poljoprivrednog glasnika itd.

“Vojvođanski lovac”, Novi Sad. Izlazio je od 1946. godine i predstavljao je nastavak tradicija „Lovačkog glasnika”. Osim 1951. kada se nije pojavljivao, izlazio je redovno u dvobrojevima do 1961. Iako je zadržao raznovrsnost priloga i informacija, osećao se blagi pad kvaliteta stručnih članaka u odnosu na predratno stanje.

Kratak istorijat: „Vojvođanski lovac” od 1946. do 1961. godine

Juna 1946. godine izašao je iz štampe mesečnik „Vojvođanski lovac” kao glasilo Saveza lovačkih društava Autonomne Pokrajine Vojvodine. Najvažniji zadatak ovog glasila lovaca Vojvodine je da sve lovce informiše o stanju divljači, najvažnijim zadacima koje lovci moraju preduzimati u toku godine, a sve u cilju povećanja broja divljači u lovištima. Pored ovoga zdatak glasila je da ih informiše o stručnom i naučnoistraživačkom radu koji se sprovodi u Zemlji i inostranstvu, a sve takođe u cilju napredovanja lovstva u Vojvodini.

Kako je pisalo u ovim novinama: vlasnik i izdavač Savez lovačkih društava Vojvodine, Novi Sad, Jovana Đorđevića 4, Uređuje redakcijski odbor. Odgovomi urednik Ivan Subotin, Novi Sad, Maksima Gorkog 27. Urednik Viktor Fink, Jovana Đorđevića 9/III. Štampa štamparija preduzeća „Budućnost” Novi Sad, Narodnih heroja 14. Vojvođanski lovac je organ Lovačkog saveza Autonomne pokrajine Vojvodine, izlazi dvomesečno, sa godišnjom pretplatom od 300 dinara i cenom pojedinačnog broja od 50 dinara na primer 1959. godine. U ovoj godini izašao je u pet brojeva na 232 stranice i plus korice. Izašao je januar-februar, mart-jun, juli-avgust, septembar-oktobar i novem- bar-decembar. U svakom broju na dmgoj strani korica davan je Sadržaj obrađenih tema u tom broju. Na primer u br.11-12 (godina XIV) iz 1959. godine Sadržaj je bio: vesti iz rada Saveza, i onda su imali stalne rubrike: Naša divijač, Gajenje divljači, Iz naših lovišta, Iz bratskih republika, Lovstvo u svetu, Omitologija, Kinologija, Umesto priče u humoreske, Omladina i priroda, Za naše najmlađe, Uzbudljivi lovački doživljaji, Nove knjige.

„Lovačke novine”, Novi Sad. Pojavile su se u aprilu 1962. godine i osim promena u formatu lista, izlaze u istom obliku do danas. Uključujući prethodna tri časopisa „Lovačke novine” održavaju i nastavljaju gotovo stogodišnji kontinuitet lovačkih glasila u Srbiji.

Kratak istorijat: ,,Lovačke novine” od 1962. do 2011. godine

Izvršavajući postavljene zadatke na Skupštini Lovačkog saveza Vojvodine, održanoj 1961. godine, Upravni odbor Saveza odlučio je da se obustavi dalje izlaženje dvomesečnog časopisa „Vojvođanski lovac” i da počne s izlaženjem „Lovačkih novina”. Na Godišnjoj Skupštini Lovačkog saveza Vojvodine doneta je Odluka 5. aprila 1962. godine o pokretanju izlaženja „Lovačkih novina”. Pokrajinski Lovački savez izdaje „Lovačke novine” u zajednici sa Izadavačkim preduzećem „Dnevnik” Novi Sad, što znači da će koristiti njegovu široku dopisničku mrežu, a u isto vreme preko svoje Redakcije obezbediće tačno i blagovremeno informisanje o problemima, tekućim zadacima, merama i događajima u lovstvu Pokrajine. „Lovačke novine” će izlaziti dva puta mesečno, svakog 5. i 20. u mesecu (godišnje 24 broja), sa po 20 strana, imaće tri puta više prostora nego ranije koji će stajati na raspolaganju izdavaču i lovcima da u njima pišu i sarađuju.

Prvi broj „Lovačkih novina” - lista Lovačkog saveza Autonomne Pokrajine Vojvodine, izašao je 5. aprila 1962. godine u Novom Sadu. Na naslovnoj strani bio je vepar u snegu. U prvom redakcionom odboru bili su: Vladimir Beljanski, prof. dr Vojislav Jovanović, prof. Milorad Marčetić, Mile Pocrnić, Ivan Subotin, Viktor Fink i inž. Vukoman Šelmić. Odgovorni urednik bio je Mile Pocrnić, a glavni urednik Viktor Fink.

Sredinom 1962. godine „Lovačke novine” počinju da izlaze na velikom formatu, sa mnoštvom informacija iz raznih sredina u Jugoslaviji. Rezultat takvih „Lovačkih novina” svakako je i zaključak Upravnog odbora Saveza lovačkih društava Narodne Republike Bosne i Hercegovine i Kinološkog saveza NR BiH, na zajedničkoj sednici održanoj 10. novembra 1962. godine u Doboju, da se predloži Skupštini da „Lovačke novine” budu obavezna pretplata za sve lovce u Bosni i Hercegovini. Ovom prilikom dat je predlog da „Lovačke novine” postanu list lovaca svih republika da im se da ime „Jugoslovenske lovačke novine”. U aprilu 1963. godine Plenum Saveza lovački društava Bosne i Hercegovine odlučio je da sve svoje lovce pretplati na „Lovačke novine” što je nešto kasnije i učinjeno. Krajem aprila 1965. godine izabran je prvi Izdavački savet „Lovačkih novina”. Za predsednika Saveta izabran je Radomir Skakić, odgovorni urednik je bio Ivan Subotin, a glavni urednik Sava Soldatović. Tiraž „Lovačkih novina” tada je bio 62.000 primeraka, a po prvi put pokreće se pitanje štampanja novina latinicom. „Lovačke novine” imale su punu podršku Lovačkog saveza Crne Gore, a više od polovine crnogorskih lovaca bili su i pretplatnici ovog lista.

Idući u susret zahtevima lovaca, Izdavačka kuća „Dnevnik” Novi Sad, od marta 1968. godine „Lovačke novine” štampa ćirilicom i latinicom. U 200-tom broju novina, koji je izašao 15. avgusta 1970. godine štampan je u tiražu od 62.631 primeraka. Glavni i odgovomi urednik bio je Ljubomir Markov. Već u januaru 1973. godine tiraž „Lovačkih novina” bio je 75.348 primeraka, a u januam 1974. godine 87.715 primeraka. Od januara 1975. godine novine izlaze u manjem formatu, koricama i kolom kao i jednim brojem unutrašnjih strana, ali i dalje dva puta mesečno i na oba pisma. Štampani tiraž „Lovačkih novina” sredinom jula 1975. godine bio je 100.028 primeraka, tada u manjem formatu sa omotom u kolom. Od tog broja najviše pretplatnika bilo je u tada takozvanoj užoj Srbiji -     47.625, dok je u Vojvodini 20.483 lovaca dobijalo „Lovačke novine”. Prema raspoloživim podacima, najveći tiraž „Lovačke novine” imale su sredinom novembra 1977. godine - 108.000. Bilo je to zaista veliko povećanje, kada se ima u vidu da je prvi broj ovog lista štampan u tiražu od 11.000 primeraka.

U 1978. godini Savez lovačkih dmštava Bosne i Hercegovine pokrenuo je svoj lovački list. Već 1980. godine ističu se zahtevi da „Lovačke novine” ne budu sastavni deo članarine takozvanim „višim” savezima. U 1983. godini cmogorski lovci dobili su svoje novine - „Lovac”, pa je i to uticalo na smanjenje tiraža „Lovačkih novina”.

Pitanje obaveznosti pretplate intezivirano je sredinom 1984. godine. Početkom 1987. godine novine izlaze kao revija, ali se zbog cene koja nije bila prihvatljiva većini, sa 52 strane vratilo na 36 uz kvalitetne korice i papir u novinama. Od 1987. godine „Lovačke novine” izlaze kao mesečna revija. Savet novina je na sednici održanoj u maju 1988. godine zatražio da se popravi dostava lista svim lovcima, na šta je bilo prilično primedbi.

Početkom januara 1989. godine prihvaćena je inicijativa da Lovački savez Crne Gore uđe u krug osnivača „Lovačkih novina”. To međutim, nije donelo bitnije povećanje tiraža.

U 1989. godini, Skupština Lovačkog saveza Srbije odlučuje da „Lovačke novine” ubuduće ne budu sastavni deo članarine lovaca višim savezima. Nešto potom isto pitanje bilo je na dnevnom redu vojvođanskih lovaca. Zbog nesprovođenja javne rasprave o ovome zakazana je i vanredna Skupština Lovačkog saveza Vojvodine, na kojoj je odlučeno da „Lovačke novine” ostaju sastavni deo članarine vojvođanskih lovaca višim savezima.

Od 1991. „Lovačke novine” su organ Lovačkog saveza Srbije (sa lovačkim savezima Vojvodine i Kosova i Metohije). Početkom aprila 1992. godine „Lovačke novine” obeležile su jubilej - tri decenije izlaženja.

Najkritičniji period za izlaženje ovog lista svakako da je bilo u periodu od 1992. do 1995. godine.

Odustajanjem saveza 2010. godine od stalne pretplate, uz pokretanje „svog” novog - starog časopisa pod nazivom „Lovac” i pojave više sličnih glasila, ostaje da se svojim kvalitetom izbori na lovačko tržište.

Kratak istorijat: Lovački magazin „Trag” (1990-2011)

U Novom Sadu, u okviru novinsko-izdavačke kuće „Dnevnik”, u 1990. godini pokrenuto je novo ekskluzivno izdanje lovačkog časopisa namenjeno lovcima, lovnim radnicima i ljubiteljima prirode, magazin „TRAG”. Prvi broj izašao je u oktobru iste godine, revijalno opremljen, na 68 strana i u tiražu od 10.000 primeraka.

Nakon toga „Trag” je izlazio na 84 strane, i u tiražu od 15.000 primeraka, s napomenom da su dve trećine odlazile u Sloveniju, Hrvatsku i Bosnu i Hercegovinu. U to vreme veliki broj stručnjaka - saradnika lovačkog magazina “Trag” je bio baš iz ovih Republika.

Lovački magazin „Trag” koncipiran je kao tromesečnik (po godišnjim dobima) i već u trećem broju (proleće 91.) dostigao je punu koncepcijsku zrelost. Od drugog do sedmog broja časopis izlazi na 84 strane, u tiražu 15.000 primeraka. Pripremu svakog broja radio je Stručni uređivački kolegijum u kojem su prof dr. Vukoman Selmić, mr Ljubomir Cvetić, mr Dušan Bojović, dr Spasoje Jaćimović, Veljko Varićak, dr Boris Trpkov, dr Dominik Raguž, mr Živko Rapajić, mr Vojislav Vasić i inž. Zoran Ristić.

Zbog ukupne situacije nastale kao posledica embarga i izolacije zemlje u 1992. godini, magazin „Trag” je zapao u finansijske teškoće i nije izašao osmi broj (leto 92.), ali je izašao dvobroj 8-9 (jesen 1992.) na 52 strane.

Uz određene poteškoće ovaj magazin je do 2007. godine izašao sa brojem 47, a nakon toga izdato je samo nekoliko brojeva (jesen 2010). Urednik ovog broja je Milan Nešić, Stručni uređivački kolegijum: Dr Vukoman Selmić, (predsednik), Dr Milan Vapa, Mr Živko Rapajić, Mr Ljubomir Cvetić, Dr Zoran Ristić, Mr Mihajlo Hadži-Pavlović, Milan Nešić i Dr Ivan Gajić.

Lovački magazin „LORIST”

U oktobru 2005. godine na našem tržištu pojavio se novi lovački časopis „LORIST” - Petrovaradin. Naime, istaknuti lovni stručnjak i dugogodišnji praktičar u lovstvu Srbije i Vojvodine Dipl. ing. Jeremija Trifunović drznuo se u ove vode i pokrenuo privatni lovački list. List izlazi godišnje u 10 brojeva, što znači da ima dva dvobroja.

Umesto zaključka (komentar autora)

Mi smo danas dužni da nastavimo njihovim putem. Lovački magazin »Trag«, koji je pokrenut 1990. godine, zatim „LORIST” časopis za lov i turizam koji je pokrenut 2005. godine ohrabruju, časopis „Dobar pogled” pokrenut 2010. godine, „Lovac” ponovo pokrenut 2009. godine, (časopis „Trofej” pokrenut 2008. godine koji se samo posle nekoliko brojeva „ugasio”), imaju perspektivu, ali i trnoviti put da samo sa visoko stručnim pristupom mogu da se održe na probirljivo lovačko tržište Srbije i Vojvodine. U ovom kontekstu dobro je da se pokreću novi časopisi za lovstvo, koji će objavljivanjem stručnih i naučnih radova iz lovstva doprineti da naše lovstvo ide bržim koracima napred. Svi ti stručni i naučni članci imaju za cilj da se gazduje sa divljači na savremenim principima ne ugrožavajući ni jednu drugu vrstu divljači koja se nalazi u lovištu. To podrazumeva da gazdujemo i sa tzv. glavnim vrstama divljači (srna, zec, poljska jarebica, fazan, divlja svinja i dr.), ali i sa prolaznom divljači (divlje patke i divlje guske, grlicama, divljim golubovima, prepelicama i dr.), ali i sa predatorima na principima održivog korišćenja, odnosno planski i racionalno.

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Sadržaj

Da li ste znali...

  1. godine је izvršеnо оbјеdinjаvаnjе dо tаdа tri оpštinе, Nоvоg Мilоšеvа sа Bоčаrоm, Kumаnоm i Nоvim Bеčејеm.