Biljni i životinjski svet

Slano kopovo, ne samo da predstavlja neprocenjiv centar osobene ekološke raznovrsnosti živog sveta na prostorima Vojvodine, već je i reprezentativni primer slatinskih staništa koja su na granici potpunog nestajanja. Slano kopovo predstavlja jedno od najvažnijih i najosobenijih staništa ptica u Srbiji. Njegova vrednost je u gnežđenju vrsta atipičnih za Panonsku niziju, a karakterističnih za pontsko-kaspijske slatine i morske obale, kao i činjenicu da se radi o jedinstvenoj selidbenoj stanici za određene migratorne vrste ptica. Slano kopovo je posebno povoljno za ždralove, patke, guske, šljukarice. Tokom 1989. proglašeno je na površini od 700 ha za međunarodno značajano stanište ptica u Evropi prema IBA projektu, dok je 1997. izvršena revizija i proširenje IBA područja na površinu od 2.660 ha (Puzović i Grubač, 1997). U kasnijem pregledu IBA područja Evrope 2000. godine, površina ostaje ista a Slano kopovo dobija kod 012 i Nacionalni kod SER012. Uredbom od 2001. godine stupila je na snagu predložena zaštita područja u statusu Specijalnog rezervata prirode. SRP Slano kopovo uključeno je na listu vodenih staništa od svetskog značaja po Ramsarskoj konvenciji 2004. Iste godine je proglašeno i IPA područjem.

Biljni i životinjski svet

Na području Slanog kopova se javljaju specifične slatinske zajednice Thero - Salicor- nietea koje su, ne samo u Srbiji, već i u celoj Panonskoj niziji u fazi isčezavanja. Pečat Slanom kopovu daje dominantna halofitska (slatinska) vegetacija koja je vezana za solončake i izgrađena od sukulentnih, a u manjoj meri polusukulentnih halofita te pripada tipu izvornog biljnog pokrivača koji je već nestao sa većeg dela panonskih prostora. Mnoge biljne vrste karakteristične za ovaj tip vegetacije predstavljaju danas prave raritete, pa su zakonom zaštićene.

Slano kopovo ima izuzetne biocenološke karakteristike. Prepoznatljivo je po specifičnim slatinskim zejednicama klase Thero - Salicomietea. Odlike mikro i mezo reljefa, kao i međuzavisnost uticaja zemljišne vlage i saliniteta, odrazili su se na prirodu ekološkog niza zajednica kao i na formiranje florističkog sastava. Azonalna, močvarna vegetacija razvijena je u priobalnoj zoni Slanog kopova, a predstavljena je ili tipičnim tršćacima ili subasocijacijom bolboschoenetum koja indicira slabo zaslanjenu podlogu ili poplavnu vodu. Pomenute zajednice su bitne kao stanište za mnoge životinjske vrste, a naročito kao gnezdilište za brojne ptičije vrste. Istovremeno, trska je nezamenjiva u procesu učvršćivanja obala, a ima i fitofiltracionu i fitosanacionu ulogu.

Slatinska vegetacija, iako je efemernog karaktera, dominira biljnim pokrivačem Slanog kopova. Grade je mahom jednogodišnje biljke, halofite, koje su prilagođene ekstremnim ekološkim uslovima koji ovde vladaju. U zavisnosti od koncetracije natrijum-hlorida u podlozi, stepena njene vlažnosti i procesa raslanjivanja, na području Slanog kopova se mogu razlikovati četiri asocijacije sveze Thero - Salicornion. Na Slanom kopovu je konstatovana jedinstvena biljna zajednica Salicornieto - Suaedetum maritimae continentale čiji su edifikatori Salicornia europaea i Suaeda maritima, vrste koje se po literaturnim navodima na terenu međusobno isključuju.

Značajne vrste ptica: vodeni bik, grogotovac, šiljkan, patka njorka, eja livadarka, stepski soko, siva vetruška, ždral, muljača, crni sprudnik, crvenonogi sprudnik, sprudnik pijukavac, sprudnik migavac, velika carska šljuka, mala carska šljuka, vlastelica, sabljarka, morski žalar, kukumavka, ritska sova, modrovoljka, sivi svračak i obična beloguza.

Fauna sisara (Mammalia) je takođe jedna od temeljnih prirodnih vrednosti Slanog kopova. Ovo područje karakteriše prisustvo 25 vrsta sisara iz redova: Insectivora, Lagomorpha, Rodentia, Carnivora i Artiodactyla, s tim da nisu posebno istraživane i uključene vrste iz reda Chiroptera.

Na najzaslanjenijim delovima slatine oko samog korita Slanog kopova prisutne su vrste: šumska rovčica (Sorexaraneus), mala rovčica (Sorex minutus), krtica (Talpa europaea), jež (Erinaceus concolor), poljska voluharica (Microtus arvalis), bizamski pacov (Ondatra zibethicus), stepski miš (Apodemus micropus), lisica (Vulpes vulpes) i lasica (Mustela nivalis). Područje Malog kopova - džombaste vegetacije nastanjuje i sve ređa vrsta, vodena voluharica (Arvicola terrestris), a na livadama na nešto višem terenu podzemna voluharica (Pitymys subterraneus). Na obrađenim površinama između kopova prisutne su vrste sisara tipične u agrobiocenozama kao što je hrčak (Cricetus cricetus), dok su u vrzinama uz polja i puteve, te uz sada već porušene napuštene salaše utvrđene vrste: baštenska rovčica (Crocidura suaveolens), poljska rovčica (Crocidura leucodom), patuljasti miš (Micromys minutus), prugasti miš (Apodemus agrarius) itd. Na severnom delu više obale kopova, na zaslanjenim pašnjacima prisutan je svakako najvažniji predstavnik sisara na ovom području tekunica (Citellus citellus), koja se nalazi na Crvenoj listi sisara sveta po IUCN. Ističe se takođe prisustvo običnog i stepskog tvora - Mustela putorius i Mustela eversmanni. Većina vrsta sisara registrovanih na ovom području pripada grupi prirodnih retkosti i zaštićene su zakonom (Lazić L., Stojanović V., Pavić D., Ivkov Džigurski A., Blažin N., 2010).

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Sadržaj

Da li ste znali...

da je Dobrovoljno Vatrogasno Društvo osnovano 1882. godine i nalazilo se na uglu ulica Ive Lole Ribara i Petra Drapšina?