Status staralaca zaštićenim oblastima prirode

Staraoci zaštićenih prirodnih dobara su, u najširem smislu, preduzeća, odnosno organizacije koje vrše poslove zaštite prirodnih dobara, kako to proizilazi iz normi Zakona o zaštiti životne sredine.

Preduzeća/organizacije koje vrše poslove zaštite prirodnih dobara mogu biti osnovane zakonom ili na osnovu zakona čime im se i određuje osnovna delatnost, ili se određeni poslovi u upravljanju zaštićenim prirodnim dobrima poveravaju preduzeću/organizaciji aktom o zaštiti prirodnog dobra.

Budući da se prirodna dobra stavljaju pod zaštitu u opštem interesu, staraocima se dakle poverava vršenje poslova od opšteg interesa, odnosno poveravaju se određena javna ovlašćenja u upravljanju zaštićenim prirodnim dobrima, što u osnovi određuje njihov status:

- Organizacija za zaštitu prirode - Zavod za zaštitu prirode Srbije, ustanova osnovana radi vršenja stručnih i određenih upravnih poslova na zaštiti svih prirodnih dobara iz domena prava i odgovomosti države. Vrši poslove u domenu režima zaštite (istraživanje u sprovođenju režima zaštite), u domenu planiranja, uređenja i korišćenja (utvrđivanje uslova zaštite i davanje podataka o zaštićenim prirodnim dobrima u postupku izrade prostornih i drugih planova, izrada analiza, ekspertiza i uputstava u postupku analize uticaja delatnosti na životnu sredinu), u domenu programiranja zaštite i razvoja prirodnih dobara, u domenu osmatranja/monitoringa, koordinacije i saradnje (pružanje stručne pomoći), u domenu odnosa sa javnošću (prezentacija i popularizacija zaštićenih prirodnih dobara Srbije).

- Javna preduzeća osnovana za vršenje određenih poslova u upravljanju zaštićenim prirodnim dobrima: javna preduzeća “NP Fruška Gora”, “NP Đerdap”, “NP Tara”, “NP Kopaonik”, “NP Šar-planina”, i javna preduzeća koja su osnovale pojedine opštine za vršenje poslova zaštite prirodnih dobara iz okvira prava i dužnosti opština, kao što su na primer JP “Palić-Ludaš”, JP “Vinatovača” itd.

- Preduzeća/organizacije određeni za staranje aktima o zaštiti - JP “Srbijašume” i “Vojvodinašume” ostali staraoci, vrše poslove koji se odnose na upravljanje zaštićenim prirodnim dobrima koji se određuju u tim aktima, a za njihovo izvršavanje donose i sprovode srednjoročne programe zaštite i razvoja na petogodišnji period, a ostvamju ih godišnjim programima. Svi programi u osnovi treba da sadrže konkretne aktivnosti i zadatke:

- Na obezbeđenju sprovođenja propisanog režima zaštite.

- Na osmatranju/monitoringu - prikupljanje podataka o posebnim prirodnim vrednostima i retkostima zaštićenog prirodnog dobra, praćenje stanja i promena, uz obavezu preduzimanja mera za sprečavanje promena i pojava koje bi mogle ugroziti prirodno dobro kao i obaveštavanje Zavoda za zaštitu prirode Srbije o takvim pojavama. o Na ostvarivanju naučno-istraživačkih, kulturnih, vaspitno-obrazovnih, rekreativnih i informativno-propagandnih funkcija.

- Kao i na razvoju zaštićene oblasti i u smislu njegove ekonomske valorizacije, pod uslovima režima zaštite.

Staraoci imaju ovlašćenja:

- Za propisivanje pravila unutrašnjeg reda i organizovanja čuvarske službe sa određenim ovlašćenjima i pravom naplate mandatnih kazni.

- Aktivne legitimacije u pokretanju krivičnih ili prekršajnih postupaka.

Za propisivanje i naplatu nadoknade koju su dužni da plaćaju preduzeća, druga pravna lica i korisnici za korišćenje zaštićenog prirodnog dobra i da ta sredstva koriste za zaštitu i razvoj zaštićenog prirodnog dobra. Naknada se može propisati i naplaćivati za: Korišćenje za delatnosti turizma, ugostiteljstva, trgovine, snimanja filmova i sl. Korišćenje posebno uređenih ili pogodnih terena za pojedine namere (parkiranje, rekreaciju, sport, ložišta, postavljanje reklama i sl.).

Korišćenje imena ili znaka zaštićenog prirodnog dobra.

Korišćenje usluga preduzeća, odnosno organizacije koja upravlja zaštićenim prirodnim dobrom.

Sadržaj

Da li ste znali...

da su u gradskom parku postojali sledeći spomenici: spomenik Mađarske slobode, spomenik grofa Karolja Leiningena, spomenik kralja Petra I Karađorđevića i spomenik kralja Aleksandra Karađorđevića?

O gradu