Predgovor

Bogato spomeničko nasleđe, uklјučujući i stambene objekte koje su gradile ili u njima živele i stvarale znamenite ličnosti, danas čini kulturnu vrednost koja bi morala biti sačuvana i predstavlјena široj javnosti. Na taj način društvena zajednica, počevši od svakog pojedinca ponaosob, postaje svesna da je upravo kulturno nasleđe, bez obzira na prostor i vreme kada je nastalo, nosilac onih vrednosti koje ističu naše lokalne specifičnosti, kulturološke različitosti i čine osobenosti jednog naroda ili manje društvene zajednice. Nјegovo očuvanje i zaštita treba da postane važan faktor u određivanju prioriteta razvoja i napretka svakog društva. Što su društva bogatija i naprednija, to su briga i svest lјudi o neophodnosti očuvanja njihovog kulturnog identiteta razvijeniji.

Karta Banata posle Prvog svetskog rata

Jedan od važnijih segmenata predstavlјanja graditelјske baštine opštine Novi Bečej, na čijoj teritoriji su, pored ovog grada, još i Kumane, Novo Miloševo i Bočar, svakako jeste i štampanje popularnih monografija o pojedinačnim spomenicima kulture, koje imaju za cilј približavanje ovih građevina široj javnosti kroz isticanje njihovih najvažnijih arhitektonskih i kulturno-istorijskih vrednosti.

Ove vrednosti su simboli prošlosti jer otkrivaju mnoge činjenice u vezi sa načinom života i običajima lјudi na ovom tlu, iako su mnogi spomenici kulture, sem crkvenih građevina, protokom vremena potpuno izgubili svoju prvobitnu funkciju.

Monografija o kući dr Vladimira Glavaša u Vranjevu samo je prva u nizu publikacija o spomenicima kulture koji se nalaze na ovoj teritoriji. U pitanju je objekat profane arhitekture nastao u jednoj maloj ali bogatoj sredini koja nije oskudevala u broju poznatih intelektualaca. Školujući se u poznatijim univerzitetskim centrima Jugoistočne Evrope, tadašnje Austrougarske monarhije, doneli su po povratku u rodno mesto napredni evropejski duh druge polovine XIX veka, pokušavajući da ličnim primerom i načinom života i rada pomognu svojim sugrađanima, ne samo svojim idejama već i materijalno.

Pored kuća bogatijih građana, njihovih palata, letnjikovaca i dvoraca na teritoriji opštine Novi Bečej, ostale su sačuvane i od velikog su značaja i mnogobrojne crkvene građevine - pravoslavni i rimokatolički hramovi.

Posebnu oblast predstavlјaju seosko graditelјstvo i objekti tehničke kulture koji su nezaobilazni elementi seoskih ambijenata.

Očuvanjem i isticanjem spomeničkih specifičnosti svake građevine pojedinačno, učestvujemo u odbrani sveukupnih vrednosti naše kulturne baštine. Ona po broju spomenika kulture i njihovom značaju ne zaostaje za bogatim kulturno-istorijskim nasleđem susednih zemalјa, a čini samo jedan nezaobilazni deo raznolike i veoma bogate evropske tradicije.