Branislav Kiselički

Tako su plivači Zvezde obeležili kraj letnje sezone 1943. godine, za njih veoma uspešno. Naravno da su narednog leta imali želјu da plivački dan organizuju ponovo. Raspolažemo dokumentom koji ukazuje, da je Vranjevački sport klub Zvezda, 26. jula 1944. godine, uputio pismo Beogradskom sportskom klubu BASK, sa izraženom želјom da 27. avgusta 1944. godine, zajedno sa plivačima beogradskog Bob-a, doputuju u Novi Bečej na plivački miting.

Ovo saznajemo iz pisma koje je Beogradski sportski klub BASK iz Beograda uputio, 2. avgusta 1944. godine, sekretaru kluba, Branislavu Kiseličkom.

Poštovani gosp. Kiselički,

Primio sam Vašu kartu od 26. VII 1944 -ne koju Vam odgovaram sledeće:

1. Bob klub mi je saopštio da neće učestvovati na utakmici, jer nema na okupu sve plivače.

2. Što se tiče zajedničkog gostovanja kod Vas to otpada, iz razloga što ćemo mi sami biti isto tako jaki kao prošle godine Bob klub.

Iz pisma vaše Uprave našoj Upravi vi ste volјni snositi putne troškove, stan i hranu, na koje smo mi apsolutno zadovolјni. Mi prihvaćamo Vaš predlog da se utakmica održi 27 om. ako može i pre tim bolјe. Pošto od članova Saveza smo ing. Miodragović, Polјić i ja, to vam nije potrebno tražiti dozvolu Saveza. Izvestite me samo da li je taj termin definitivan i da li ćete vi vaditi dozvolu za putovanje i ako hoćete ja ću Vam odmah poslati spisak članova koji dolaze u obzir sa svim potrebnim podacima. Program takmičenja ćemo tamo utvrditi, ali da ipak znate biće isto kao i sa Bob klubom. Učestvovaće naše dame, subjuniori, juniori, seniori kao i vaterpolo tim.

Za sve eventualne promene izvestite unapred.

Pozdrav svima vašim plivačima sa želјom da se vidimo, a Vas iskreno pozdravlјam.

P.S. Čitajući danas novine zaklјučio sam da je ipak potrebno tražiti dozvolu DSO ili Plivačkog saveza.

Ova plivačka utakmica nije održana, što je i razumlјivo, približavao se kraj Drugog svetskog rata, a snage Crvene armije sve više su se približavale granici Jugoslavije. Početkom oktobra 1944. godine Novi Bečej je oslobođen, što je ujedno značilo i kraj delovanja svih sportskih sekcija.

Tako su ujedno okončane desetogodišnje aktivnosti novobečejskih plivača i vaterpolista, pre i u toku Drugog svetskog rata.

Stevan Kiurski

Odmah nakon Drugog svetskog rata, u oslobođenoj Jugoslaviji, počela su formiranja sportskih organizacija širom Vojvodine. Početkom aprila 1945. godine, Inicijativni odbor za obnovu fiskulture i sporta Vojvodine raspustio je sva bivša sportska društva, sa cilјem da se likvidira ranije stanje i stvore povolјni uslovi za razvoj sporta u novoj državi.

Među prvim sportskim granama, koje su se u 1945. godini organizovale, bilo je plivanje. Društva ili bolјe reći plivači, koji su se okuplјali oko centralnih sportskih udruženja, formirali su i prve plivačke aktive u Zrenjaninu, Somboru, Subotici, Novom Sadu, Kikindi, Novom Bečeju i Pančevu. Nisu sve sekcije bile podjednako aktivne, samo poneke održavale su plivačke utakmice, ali više kao pojedinačne manifestacije u kojima su prednjačili predratni plivači. 8

Uspeh Olge Marticke

Da je Novi Bečej bio istinski plivački centar ovog dela Banata, potvrđuje i podatak da su se plivači iz Novog Bečeja, odmah posle oslobođenja, uklјučili u sportske aktivnosti i takmičenja. Tako su novobečejski plivači bili učesnici prvog većeg takmičenje u Vojvodini, koje je održano 5. avgusta 1945. godine u Petrovgradu (današnjem Zrenjaninu). Bilo je to prvenstvo Severnog Banata, na kojem su učestvovali plivači iz Zrenjanina, Kikinde i Novog Bečeja. Prvo mesto osvojio je Obilić iz Petrovgrada, drugo Kikinda, a treće Novi Bečej.

Samo desetak dana kasnije, avgusta 1945. godine, u Zrenjaninu je održano plivačko prvenstvo Vojvodine, na kojem su učestvovali plivači iz Zrenjanina, Kikinde, Pančeva i Novog Bečeja.

Plivači iz Novog Bečeja nisu imali zapaženije plasmane, osim Olge Marticke, koja je u trci na 100 metara prsno, zauzela drugo mesto. Prvo mesto zauzela je Štefkovićeva (Petrovgrad) sa 1:40,3, dok je Marticka (Novi Bečej) trku završila rezultatom 1:55,0.

Zahvalјujući ovom rezultatu Olga Marticka je uvrštena u sastav reprezentacije Vojvodine, koja je od 7. do 9. septembra 1945. godine, učestvovala na prvom državnom prvenstvu u plivanju i vaterpolu, koje je održano u Ljublјani. Plivačka reprezentacija Vojvodine je, na ovom prvenstvu, zauzela peto mesto, iza reprezentacija Hrvatske, Jugoslovenske armije, Slovenije i Srbije, a ispred Bosne i Hercegovine, Crne Gore i Makedonije. Održano je, tom prilikom, i prvenstvo u vaterpolu, reprezentacija Vojvodine bila je četvrta, iza Hrvatske, Jugoslovenske armije i Srbije. 9

 

Zablistao Stevan Kiurski

Posle nastupa na prvenstvu Severnog Banata i prvenstvu Vojvodine, koja su održana 1945. godine, nema podataka o javnim nastupima plivača iz Novog Bečeja, sve do jula 1946. godine.

Novobečejski plivači su 28. jula 1946. godine učestvovali na međugradskom susretu u Senti, gde su snage odmerili plivači domaćeg PK Jedinstvo i plivači iz Novog Bečeja, koji su nastupili pod okršvem Vranjevačkog sport kluba Zvezda. Sve trke su se bodovale, a susret je završen nerešeno 52:52.

U trci na 200 metara slobodno, prvo mesto osvojio je, u to vreme najbolјi novobečejski plivač, Stevan Kiurski, rezultatom 2:40,1. U konkurenciji juniora na 100 metara prsno, pobedio je Janković, rezultatom 1:30,8, dok je u konkurenciji pionira na 50 metara slobodnim stilom, pobedio Dragosavlјević, rezultatom 32,2, među pobednicima bio je i Radomir Ivanić, na 100 metara leđno.10

Da je Stevan Kiurski (1922) bio vrstan plivač potvrđuje i podatak da je zauzeo prvo mesto na Tablici najbolјih plivača Vojvodine, u 1946. godini, u disciplini 200 metara slobodno, rezultatom (2:40,1) koji je upravo ostvario na takmičenju u Senti. Kiurski ubrzo prelazi u zrenjaninski Proleter gde je nastavio svoju uspešnu plivačku karijeru, posebno u disciplinama 200, 400 i 1.500 metara slobodno. Posle završene plivačke karijere, ostao je u plivačkom sportu, a 1949. godine završio tečaj i dobio zvanje instruktora plivanja.

Kako ne postoji arhiva kluba, a ni u Arhivu Vojvodine nismo pronašli materijane dokaze o nastupima i aktivnostima plivača i vaterpolista, nakon 1946. godine, a nismo imali ni adekvatna i pouzdana svedočenja savremenika, pretpostavlјamo da je, najverovatnije iz više razloga, usledila višegodišnja pauza. Uvidom u arhivsku građu iz 1950. godine, na spisku od 18 registrovanih plivačkih sekcija u Vojvodini, nema plivačke organizacije iz Novog Bečeja. Međutim ne može se isklјučiti mogućnost da su plivači iz Novog Bečeja pojedinačno nastupali na plivačkim takmičenjima, ali da o tome nema pisanog traga.

Zato izveštajem satakmičenja plivača između Sente i Novog Bečeja, od 28. jula 1946. godine, završavamo period aktivnosti novobečejskih plivača i vaterpolista, koji smo nazvali Prvi zaveslaji.

Prema raspoloživim dokumentima, u koje smo imali uvida u Arhivu Vojvodine (Fond 266-10: „Razvoj plivačkog sporta u Vojvodini 1945 - 1955“), kao i tekstovima koji su objavljeni u „Slobodnoj Vojvodini“, plivači i vaterpolisti iz Novog Bečeja, ponovo na sportsku scenu stupaju u leto 1951. godine, kada i počinju godine aktivnosti koje će ostati zabeležene kao najuspešnije u istoriji kluba i koje smo nazvali Zlatno doba.


8 Arhiv Vojvodine Novi Sad, fond 266-10 Razvoj plivačkog sporta u Vojvodini 1945-1955.

9 i 10 Arhiv Vojvodine Novi Sad, fond 266-10 Razvoj plivačkog sporta u Vojvodini 1945-1955.

Nakon zapažene aktivnosti u 1945. i 1946. godini, posle pet godina zatišja, plivači i vaterpolisti iz Novog Bečeja ponovo su na sceni 1951. godine. U toj godini evidentirano je u Vojvodini 19 aktivnih plivačkih organizacija, među kojima i novobečejska, koja je funkcionisala u okviru Vranjevačkog sportskog društva Zvezda.

Novobečejski plivači su 1. jula 1951. godine učestvovali na otvorenom prvenstvo susednog Bečeja. Učesnici ovog prvenstva bili su plivači domaćeg BSK-a, Poleta iz Sombora, Sente, Spartaka iz Subotice, Zvezde iz Vološinova (ime Novog Bečeja do 1952. godine) i Jedinstva iz Bačkog Petrovog Sela. Na kraju takmičenja plasman ekipa bio je sledeći: Polet (Sombor) 76 bodova, BSK (Bečej) 34, Senta 34, Spartak (Subotica) 9, Zvezda (Vološinovo) 4 i Jedinstvo (Bačko Petrovo Selo) bez bodova. („Sl. Vojvodina” br. 2059 od 2.7.1951.)

Start na 100 m prsno za žene. Od silnih takmičara potonuo je splav. U sredini Dubravka Nešović, starter Tomislav Acković

U toku 1951. godine, na nivou zrenjaninskog sreza osnovan je Plivački podsavez Zrenjanina, na čije čelo je došao vrlo agilni sportski radnik Dušan Grubić. On je već te godine pokrenuo osnivanje plivačkih i vaterpolo klubova u Banatu i njihovo takmičenje u okviru podsavezne lige. Iz Zrenjanina su krenuli instruktori, u pojedina naselјa, da bi se sa njihovim predstavnicima organizovale sportske sekcije i angažovali stručni lјudi ili entuzijasti, koji mogu i žele, da rade na razvoju plivačkog i vaterpolo sporta.

Tako su formirane sekcije u okviru sportskih društava ili samostalni klubovi: Radnički (Kovin), Proleter II (Zrenjanin), Dinamo (Pančevo), Polet (Novi Bečej), Kristal (Zrenjanin) i Radnički (Kikinda). Ovi klubovi će organizovana takmičenja početi tek naredne, 1952. godine. Pokušano je, prema sećanju instruktora plivanja Stevana Rankova iz Zrenjanina, da se formiraju plivačke sekcije u Novom Kneževcu, Banatskom Despotovcu i Kleku, ali bez uspeha.

Plivački klub Radnički iz Kikinde formiran je 1951. godine, ali nije imao protivnike za takmičenje, pošto je PVK Proleter iz Zrenjanina bio u višem rangu, a drugi klubovi nisu još bili formirani i finansijski i organizaciono sposobni da učestvuju u takmičenjima.

Srećna povolјnost za novobečejski PVK Polet bila je ta, pggo je Radomir Ivanić, svestrani sportista, u to vreme završio jednogodišnje školovanje u Zemunu, za zvanje stručnog učitelјa za fizičko vaspitanje i dobio posao u osnovnoj školi, pa se prihvatio da bude plivački trener.

Nјegovim anagažovanjem, uz pomoć „stare garde“ plivača Aleksandra Marčića, Vladimira Kiseličkog, Zvonka Tolmačeva, Branislava Vojnova, Milivoja Marića, Save Ivanića i finansijsku podršku opštine i Industrije cigle i crepa „Polet“, izgrađen je, već 1951. godine, prvi splav-plivalište na Tisi, na mestu gde je bilo pristanište, uzvodno od kamenog gradskog plivališta „Kamenjara“, kasnije poznatog kao „Glavna plaža“.

Plivalište se sastojalo od dva splava-pontona (drvena građa i daske na metalnim buradima), dimenzije 5x12 m i 3x12 m, ankerisana i zategnuta čeličnim sajlama, uz obalu Tise. Oba splava su imala spuštena drvena okretišta u vodotok reke, dubine jedan metar, koja su uglavnom zaustavlјala tok (znatno bolјe uz obalu, nego u krajnjoj stazi, prema sredini reke). Na prvom uzvodnom splavu, nalazila se drvena kućica-garderoba i spremište za rekvizite.

Splavovi između skele i „Mlađine lađice” Start na 100 m beterflaj, prvi sa desna Sava Ivanić

Zvanično, 1952. godine počinje rad Plivačkog podsaveza Zrenjanin, prema novousvojenim propozicijama. Klubovi su prvo održali plivačka takmičenja u četiri stila: kraul, prsno, leđno i beterflaj. Dužina trka bila je u kraulu i prsnom plivanju 50m, 100m i 200m, dok je u leđnom i beterflaj stilu dužina staza iznosila 50m i 100m, štafete su plivane samo 4h50m slobodno i mešovito.

Svaki klub je imao po dva predstavnika u navedenim disciplinama, što je u muškoj disciplini bilo zastuplјeno, dok su u ženskoj konkurenciji klubovi najviše imali po jednu plivačicu, a za najtežu disciplinu, beterflaj, često nije bilo predstavnica kod manjih klubova.

Posle plivačkih takmičenja koje je trajalo nešto više od jednog sata igrale su se vaterpolo utakmice, a vaterpolisti su bili plivači, koji su predhodno učestvovali na plivačkom takmičenju.

Sadržaj

Prijavite se za novosti

Prijavite se ako želite da dobijate novosti sa sajta na vaš e-mail.

Podržite...

Sakupljanje kulturno-istorijske građe Novog Bečeja smatramo izuzetno važnim i velikim poslom. Za nove naraštaje... sa novom tehnologijom... da vide prošlost... drugačije će ostati zaboravljena.

Već 10 godina se bavimo time, uporno i vredno a ipak je ostalo još mnogo toga da se uradi, mnogo posla je pred nama.

Dobru...

Ako posedujete neki materijal ili saznanja za koje smatrate da bi dopunile sajt, uključite se... Možete komentarisati članke ili nam slati materijale, fotografije na salevidak@gmail.com. Ili prosto svoje predloge, ideje, komentare kako da poboljšamo sajt iznesite Ovde

Ideju...

Za one imućnije Novobečejce koji mogu i žele materijalno da pomognu razvoj ove ideje, daju vetar u leđa, koji žele da budu dobrotvori, sponzori, donatori...

...stojimo na raspolaganju na broju 060 013 01 01

© 2016 Novi Bečej - Online. All Rights Reserved. Designed By SaleVidak