Fudbal svojevrstan fenomen 20. veka

Fudbal, ovakav, kako se otprilike igra i danas, javlja se u Engleskoj šezdesetih godina prošlog veka. Univerzitetski koledži u Oksfordu, Kembridžu, Šefildu i drugde još 1840. godine vaskrsavaju fudbal, ali u drugoj formi od onog kako se igrao u Londonu krajem 17. veka. Tih nekoliko studentskih klubova igrali su fudbal bez pravila igre i čak se u to vreme nije pravila razlika između fudbala i ragbija.

Kamen temeljac razvoju fudbala položen je 26. oktobra 1863. godine, kada je osnovana »Engleska fudbalska asocijacija« u koju su učlanjeni svi dotadašnji klubovi. Ova organizacija donela je pravila igre sa 13 članova. Od tada se fudbal naglo razvija i klubovi niču kao pečurke posle kiše. Već 1871. godine odigrano je takmičenje »Kup of Ingland«. Fudbal se u to vreme igrao sa 14 igrača u ekipi, a golovi su hili visoki 5,5 metara.

Profesionalizam se u fudbalu javlja još 1883. godine, a 1885. godine potvrđen je i od strane savezne skupštine.

Nije prošlo mnogo vremena kada je ustanovljeno da je visina golova (vrata) preterana i 1875. godine ista je smanjena sa 5,5 na 2,44 metra visine. Ubrzo je ustanovljen i sudijski odbor kao zasebna institucija, a 1890. godine uveden je u pravila igre i penal (jedanaesterac).

Prva zemlja na evropskom kontinentu, koja je prihvatila fudbal bila je Švajcarska. U Ženevi, je u to vreme živela velika kolonija Engleza i tu je osnovan prvi klub Šatlen, 1869. godine. Iz Ženeve se fudbal preneo u sve veće gradove Švajcarske i prelazi u susedne zemlje — Austriju, Nemačku, Francusku, Italiju i tako redom.

Tako se osamdesetih i devedesetih godina 19. veka igra skoro u svim većim gradovima Evrope. Brzo je »osvojio« ceo svet i postao najrasprostranjenija sportska grana. Osnivaju se klubovi i odigravaju utakmice. Fudbal je postao igra miliona stanovnika zemljine kugle.

Popularnost fudbala iz godine u godinu raste. Pored toga što »osvaja« i najzabačenije krajeve ove planete, on i u zemljama i gradovima u kojima je već od pre stotinak godina prihvaćen, postaje sve masovniji. Sve je više gradova u kojima se grade novi i proširuju postojeći stadioni. Nema sličnog fenomena u novijoj istoriji, ne samo sporta, već i društvenih igara uopšte.

Fudbal je potisnuo mnoge sportove, i evo skoro čitavo stoleće, važi u Evropi kao sport broj jedan, a o Južnoj Americi i da se ne govori. U Aziju i Afriku je stigao sa zakašnjenjem, u odnosu na druge kontinente, ali vrlo brzo, posle sticanja nezavisnosti zemalja tih kontinenata, fudbal u svakoj od njih postaje najmasovniji sport sa najdinamičnijim razvojem.

Nije to više samo sport u klasičnom smislu, to je postala snažna organizacija u svetu uopšte, a u pojedinim zemljama od posebnog uticaja ne samo na vaspitanje omladine, nego i na čitavu nadgradnju i društveni život. On je postao moćno sredstvo privredne, a još više političke propagande.

Vanredan primer u tom pogledu je poslednje dvanaesto svetsko prvenstvo u fudbalu, održano 1982. godine u Španiji.

Prvenstvo je održano u vreme kada su međunarodni sukobi uskovitlali sve snage i pretili da se rasplamsaju u velike ratne sukobe. I baš u takvim uslovima Predsednik Republike Italije, Sandro Pertini, prekida svoju državničku, već započetu, posetu Francuskoj, da bi prisustvovao fudbalskim utakmicama italijanske reprezentacije na prvenstvu sveta u Španiji.

Finalni susret između Italije i SR Nemačke u Madridu uveličali su svojim prisustvom, pored španskog kralja Huana Karlosa, koji je predao pehar pobedniku, Predsednik Republike Italije Pertini, Kancelar Savezne Republike Nemačke Šmit i mnogi drugi najviši državnici i političari počev od predsednika vlada, šeika do istaknutih ministara.

Bio je i ostao, kao što su to uostalom i drugi sportovi, sredstvo za upoznavanje i zbližavanje naroda raznih zemalja. Ne retko su baš fud-baleri bili prethodnica odgovarajućih političkih i diplomatskih akcija.

Prihvatajući ovakvu ulogu i uticaj fudbala na raspoloženje i život u svetu potrebno je, sa malo više reči, istaći razvoj fudbala u bivšoj Austro-Ugarskoj, u čijem se sklopu, u periodu prihvatanja fudbala, nalazila i Vojvodina, pa samim tim i Novi Bečej.

U mnogonacionalnoj Austro-Ugarskoj, baš ta nacionalna šarolikost je doprinosila da se fudbal vrlo brzo prihvati i doživi takav razvoj, kakav je malo koja zemlja, u to vreme, zabeležila. Svaka nacija je želela da se preko fudbala i zdrave omladine pokaže snažnijom, svežijom i superiornijom od druge. Fudbal je u tom pogledu pružao vanredne uslove, a pojedinim nacijama tada, možda, i jedinu priliku da se legalno dokažu i istaknu.

Da je mnogonacionalnost bila jedan od faktora brzog razvoja fudbala u Austro-Ugarskoj govori i činjenica, da su između dva rata, baš Austrija, Čehoslovačka i Mađarska bile daleko najjače fudbalske zemlje Evrope. Tridesetih godina im se priključila i Italija, ali sa »uvoznim igračima« iz Argentine, Urugvaja i drugih zemalja Južne Amerike.

Zahvaljujući, između ostalog, i ovoj okolnosti, iako su jedne nacije bile porobljene, fudbal je postao popularan u svim krajevima Carevine i brzo se prenosio iz većih gradova u manje pa i u sela. Već početkom ovog veka igra se skoro u svim gradovima Vojvodine, koja je u stvari bila periferna pokrajina Austro-Ugarske. Tako je fudbal relativno brzo prihvaćen i u Novom Bečeju, gde se takođe pojavio krajem devetnaestog veka.

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Sadržaj

Da li ste znali...

da je prvo košarkaško igralište izgrađeno u dvorištu Osnovne škole „Miloje Čiplić“ 1947. godine a imalo je i svoje osvetljenje?