Ekonomsko jačanje kolonizovanih Nemaca

Kolonizovani Nemci u XVIII veku, naročito u prvim decenijama tog veka, iako neuki u polјoprivredi, brzo se privikavaju novim uslovima i usavršavaju u tim zanimanjima. U XIX veku ne samo da su dobri poljoprivrednici nego i u imovinskom smislu, najistaknutiji među ostalim stanovništvom u Vojvodini. Pripadnici srpske zajednice su u početku bili uzor kolonizovanim Nemcima u sektoru polјoprivrede. Međutim, u XIX veku situacija se menja tako da se Srbi ugledaju na njih, ne samo u radu, nego i u izgradnji kuća, organizaciji domaćinstva, načinu stanovanja i ishrane.

Naravno, napredovanju nemačkih kolonista mnogo je doprinela briga Austrougarske monarhije i velika materijalna potpora od vlasti koja im je data za početak njihove egzistencije. Srbi su, nemajući takve pomoći, sami obezbeđivali svoju egzistenciju. Napredovanju Nemaca prilično je doprineo i njihov viši nivo obrazovanja stečen u staroj i napuštenoj domovini (Nemačka, Češka, Austrija, Polјska, Švajcarska) i njihova izražena lična disciplina u životu i radu. To je vidlјivo već kod „jozefinskih" kolonista koji su, uglavnom, bili zanatlije i koji su imali naglašenu disciplinu u esnafskim udruženjima. S obzirom da su, od najranijeg doba, naviknuti na rad, da im je „ugrađen" takmičarski duh da je za njih normalno da se, u svojoj struci, bave inventivnim radom i racionalizacijom procesa rada, Nemci su te svoje karakteristike preneli i u sektor polјoprivrede.

Interesantno je navesti, da su Nemci još tada slali svoju decu, kao učenike, na višegodišnja putovanja na Zapad i na Istok (do Carigrada), radi sticanja iskustava u struci (i šire) i usavršavanja u svojim budućim zanimanjima. Ova putovanja, iako rizična, višestruko su vraćala, u smislu širenja opštih saznanja i kulture. Pored toga, napuštanje zavičaja, prilagođavanje uslovima života i rada u novoj sredini (prihvatanje nove prirodne i socijalne sredine), stvaranje uslova za novu egzistenciju, su faktori koji su nemilosrdno uticali na njih da svim svojim umnim i fizičkim potencijalom budu u funkciji rada i stvaranja što kvalitetnijih uslova života. U tom smislu kolonizovani Nemci su prenosili, s generacije na generaciju, obavezu da se njihovi potomci, pored osnovne delatnosti (polјoprivreda) dodatno bave i drugim zanimanjima.

Na prostoru Bočara, kao i drugim, gde su Nemci bili naselјeni, Srbi (kao „većinci") i srpsko „rufetsko" (esnafsko) zanatstvo ostavilo je trajni i dubok trag na naselјene Nemce. Da nije bilo toga srpskog uticaja (zanatstva), ne bi se moglo zamisliti njihovo napredovanje u domaćinstvu, gradnji lepih i higijenski kuća, pripremanje raznovrsne hrane i dr. Ali, treba naglasiti da imponuju lične karakteristike Nemaca, tj. trezvenost, skromnost u odevanju (naročito žena), higijena i sl.

Krajem XIX i u prvoj polovini XX veka mnogi Srbi su učili ili usavršavali zanate kod majstora Nemaca, što su činili i Mađari i Rumuni. O tome svedoči i rečnik starih majstora Srba i dr. jer u stručnom izražavanju često koriste nemačke izraze.

Naselјeni Nemci su ostavili vidne tragove svog prisustva u Bočaru. Dolaskom u selo, Nemci su naselili uglavnom srpske delove naselјa. To su zapadni i severozapadni deo današnjeg Bočara. Nema pouzdanih podataka o srpskim porodicama koje su otišle iz ovog dela sela. Podaci iz Letopisa Srpske pravoslavne crkve kazuju da su Nemci, za kratko vreme, pokupovali kuće u najstarijem srpskom delu naselјa, zahvalјujući činjenici da su bili jaki materijalno. Drugi deo Nemaca je gradio kuće istočno i severoistočno od današnje rimokatoličke crkve. Posle toga, srpski živalј je gradio nove kuće južno od današnjeg centra (Srpski sokak) koji se proteže pravcem istok-zapad. Tada je većina mađarskih porodica zadržala svoje kuće na prostoru zapadnog i severnog dela naselјa izmešavši se sa novodoselјenim nemačkim porodicama. Ali, podaci kazuju da su brojne mađarske porodice prodale svoje kuće Nemcima i podigle nove u južnom delu naselјa.

Ekspanzija kolonizovanih Nemaca je naročito izražena krajem XIX veka, kada su ove porodice veoma brzo otkupile najplodniju zemlјu u neposrednoj okolini sela, podižući vinograde, voćnjake i baveći se proizvodnjom povrća. U ruke nemačkih kolonista i njihovih potomaka došli su trgovina, zanatstvo i ugostitelјstvo.

Dakle, Nemci su već u drugoj polovini XIX veka zagospodarili selom u materijalno-ekonomskom pogledu, a istovremeno, u njihovim rukama se sticala sve veća politička vlast.

Tags:

O gradu