Porodica Hertelendi

Županija Zala je prapostojbina porodice Hertelendi. U ovoj županiji je porodica od 1525. godine posedovala pustaru pod imenom Vindornja. Kralјevski dekreti (diplome) o posedovanju su, međutim, nestali pa im je to plemićko pravo potvrdio kralј Karlo III. Torontalsku granu porodice osnovao je Jožef, rođen oko 1750. godine. Bio je oženjen sa Katalin Ečkai Lazar. Jožef je postao glavni notarijus županije 1779. godine. U periodu 1790-1792. godine bio je podžupan Torontalske županije, a nakon toga postavlјen je za kralјevskog savetnika i promovisan u Viteza Zlatne uzengije. Na Zemalјskoj skupštini 1790-1792. godine bio je poslanik Torontalske županije. Jožef je 23. avgusta 1803. godine od kralјevske riznice otkupio posede u Bočaru, a od 1821. godine počeo je ovamo preselјavati Nemce iz Žombolјa i Velikog Bečkereka (Zrenjanina), koji su se vremenom tako „namnožili", da su početkom XX veka bili brojniji od Srba.

Grof Heterlendy JózsefRimokatoličku crkvu u selu je podigla porodica Hertelendi 1842. godine. Posle smrti Jožefa Hertelendija 1839. godine, njegovi sinovi Karolј, Ignac i Mikša podelili su ovdašnje posede. Udeo nadžupana Hertelendi Ignaca, kupili su 1870. godine Kislinger Jožef i Paču Dimitrije. Dobra Hertelendi Mikše i Karolјa otuđena su 1880-1890. godine, kada su vlasnici ovih poseda postali: baron Ivan Bajić, Bajer Alajoš, Juhas rođ. Hertelendi Margita udova Kišlapaši Juhas Žigmonda i njena deca, udova Dojč Adolfa, seoska Opština Bočar i gardijski major Đorđe Gajšin. U selu su postojala dva kaštela (dvorca). Oba kaštela je izgradila porodica Hertelendi. Jedan je krajem XIX veka postao svojina barona Ivana Bajića. Zamak, kaštel i dvorac feudalnih gospodara zidani su sredinom prošlog veka.

Jožef Hertelendi, sin Karolјa, rođen je u Bočaru 1833. godine i obeležio je XIX vek u Bočaru, svojim radom i ponašanjem. U 41. godini postao je glavni župan i punih 18 godina je vršio tu funkciju. Za to vreme ostvario je „više nego što je obećao". Prema mađarskim istoriografskim izvorima bio je to čovek sjajnog karaktera, koji je imao razumevanja prema svemu i svima. Krasila ga je vladarska mudrost, očinska dobronamernost, izvanredna lјudskost, tolerancija, široki vidici; dakle, osobine koje su potrebne, da sa takve pozicije čovek uđe u istoriju.

Ovo je istinito sa pozicija zaštite interesa stanovništva nemačkog i mađarskog entiteta. Međutim, kada se razmatra njegov odnos i ponašanje prema Srbima „ovaj beskrupulozni srbomrzac je za izuzetne zasluge u mađarizaciji Srba doživeo najveća priznanja tog vremena. Postavlјanjem za Glavnog župana osnovni zadatak mu je bio da dovede u red neorganizovanu županijsku upravu, da uspostavi ravnotežu u materijalnim i finansijskim poslovima i ujedini stanovništvo, koje je bilo podelјeno po raznim osnovama (interesima). Ne birajući sredstva uspostavio je kontrolu nad pograničnim oblastima, pripojena su nova područja kikindskom srezu, izvršen je otkup iberlandskog (nemačkog) zemlјišta, učinjen je dalјi skok u razvoju ekonomskih odnosa, a svojim ponašanjem je omogućio buđenje nacionalne samosvesti u županiji Torontal (naročito kod Nemaca). Osim toga, više puta je učestvovao u akcijama za odbranu od poplava, kao opunomoćeni kralјevski namesnik, i posebno se angažovao na regulisanju podzemnih voda. Bio je i vladin povjerenik za izgradnju pruge Bečkerek-Čoka kada je i izgrađen krak od Miloševa do Kikinde. Da bi se osvetio Iđošanima, „platio" je građenje nasipa u dužini od 12,5 km, preko stalno zabarenog terena Dagine bare, samo da bi pruga zaobišla Iđoš. Umesto da je pruga izgrađena uzdignutim lesnim lancem Podunke i prošla kroz selo Iđoš i Sajan, ona preseca iđoški atar podbarnim terenom i preko nekadašnjeg razlivenog ušća rijeke Zlatice, prelazi mostom preko rijeke prema Padeju. Rezultati njegovog rada su izuzetno vrednovani u najvišim državnim krugovima, tako da je odlikovan ordenom Malog krsta Svetog Stefana, a osim toga, postao je i doživotni član najvišeg staleškog reda (gospodske kuće).

Porodični grb - na zelenoj osnovi dva plava lava, stoje jedan drugom nasuprot, držeći zlatnu krunu, ispod koje se nalazi ruka u oklopu, koja drži mač, proboden strelom.

Ukras na kacigi - ptica pelikan, koja sopstvenom krvlјu hrani sinove.

Pokrivač (plašt) - zlatnoplave i crvenosrebrne boje.

Tags:

O gradu