Brodska i železnička ambulantska pošta

Ovaj prilog o poštanskoj istoriji Novog Bečeja nikako ne bi bio celovit ako bismo izostavili dve mogućnosti transporta poštanskih pošilјki, koje su naznačene u podnaslovu – transport rečnim putem, brodovima, i železnicom, u specijalnim poštanskim vagonima. Vojvođanski rečni tokovi Dunava, Tise, Save, Tamiša i Begeja uslovili su, pored transporta robe, i prenos poštanskih pošilјki. Osnivanjem Prvog privilegovanog dunavskog parobrodskog društva 1829. godine u Beču (Erste privilegierte Donau–DampfSchiffarht Gesellschaft, skraćeno DDSG) pošta Austrije, a kasnije i Austrougarske, brzo prepoznaje mogućnost korišćenja te institucije za svoje potrebe. Sredinom XIX veka u turskobečejskoj luci se odvijao veliki promet trgovine žitaricama, a njegov lučka agencija je vršila usluge poštanskoj upravi države, o čemu svedoče tovarni listovi DDSG iz 1854. i 1858. godine. Žig agencije je bio plave boje, pravougaonog oblika i sa zasečenim uglovima. U žigu je u tri reda pisalo: D.D.S.G.. | NEU BECSE | SALDIRT.  Posle osnivanja 1891. godine Srpsko brodarsko društvo, sa sedištem agencije u Pančevu, takođe vrši prenos i razmenu poštanskih pošilјki na ovim prostorima.  Između dva svetska rata, još od vremena Kralјevine SHS, agencija u Novom Bečeju nastavlјa sa radom – sve do sloma Kralјevine Jugoslavije. Da li je pored transporta robe vršila i prenos poštanskih pošilјki ili usluga, o tome nemamo saznanja. Žig agencije je bio duplokružni lјubičaste boje, između dva gornjeg luka pisalo je latiničnim pismom REČNA PLOVIDBA S.H.S. između dva donjeg luka AGENCIJA NOVI BEČEJ, a u sredini, iznad datuma, pisalo je AVIZIRANO. Sredinom tridesetih godina XX veka prostorije agencije (kapetanije)  nalazile su se pored dolme, na mestu sadašnje zgrade Doma kulture, a njen šef je bio Dragan Dragi Vulević.

Izgradnjom železničke pruge Veliki Bečkerek – Velika Kikinda 1883. godine i Novi Bečej se povezao sa mrežom austrougarskih železnica, u sklopu kojih je već funkcionisala ambulantna pošta. Železničkoj kompoziciji dodat je jedan vagon u kom su se prenosila pisma i ostale poštanske vrednosti. U tom vagonu je u stvari bila smeštena putujuća pošta ili ambulantna pošta, nazvana prema francuskoj reči ambulatoire – što znači putujuće.

Ambulantna pošta je između Velikog Bečkereka i Velike Kikinde funkcionisala od 1889. do 1891. godine, a između Pančeva i Velike Kikinde od 1898. do 1918. godine.

U periodu između dva svetska rata na relaciji Subotica–Pančevo ambulantna pošta je radila 1921. i od 1923. do 1929/1930. godine, a na relaciji Subotica – Veliki Bečkerek 1931–1939/1940. godine. Na relaciji Velika Kikinda – Pančevo pošta je radila samo 1927. godine, a na relaciji Velika Kikinda – Beograd 1936–1940/1941. godine. Posle Drugog svetskog rata funkcionisala je linija Beograd – Velika Kikinda 1947/1948. i 1959/1960. godine, a Velika Kikinda – Beograd 1948–1962/1963. godine. Železničke kompozicije za prevoz putnika, koje su saobraćale na pomenutim linijama, a posedovale su vagon za poštu, obavezno su se zaustavlјale na novobečejsko-vranjevačkoj železničkoj stanici, kako bi se izvršila  primopredaja poštanskih pošilјki.

Poštanski žigovi ambulantne pošte bili su dvokružni i jednokružni sa natpisom početne i zadnje stanice, datumom i brojem ambulantne pošte. Pošto želaznička stanica Novi Bečej – Vranjevo nikada nije bila početna, a ni zadnja stanica, tako ona nije mogla biti naznačena u poštanskim žigovima ambulantne pošte. Poštanske pošilјke su posle ukidanja ambulatne pošte preuzele auto-pošte.

Podržite...

Sakupljanje kulturno-istorijske građe Novog Bečeja smatramo izuzetno važnim i velikim poslom. Za nove naraštaje... sa novom tehnologijom... da vide prošlost... drugačije će ostati zaboravljena.

Dobru...

Ako posedujete neki materijal ili saznanja za koja smatrate da bi dopunila sajt, priključite nam se... Možete komentarisati članke ili nam slati materijale, fotografije... koje ćemo rado objaviti.

Ideju...

Oni imućniji Novobečejci koji mogu i žele materijalno da pomognu razvoj sajta, da budu dobrotvori (kako se nekada to radilo) mogu nas kontaktirati i dati svoj doprinos ideji koja nam je zajednička.