Predfilatelija

U periodu predfilatelije (kada poštanske marke još nisu postojale) na pisma i poštanske pošilјke koja su se prenosila bio je otisnut jednoredni ili dvoredni poštanski žig sa nazivom polaznog mesta. Prilikom dopremanja pisma na odredište, na poleđinu se stavlјao otisak žiga prijemne pošte. Kod prvih predfilatelističkih žigova je karakteristično bilo da oni pored naziva polaznog i prijemnog odredišta nisu sadržale godinu, mesec, a ni dan predaje ili dospeća pisma. Kod gradova i većih naselјa već krajem XVII veka pored naziva mesta naznačen je i datum.

Prvi poštanski žig sa nazivom mesta u Habzburškoj carevini upotreblјen je 1751. u Beču, a prvi evidentiran poštanski žig sa nazivom mesta u Ugarskoj (u čijem je sastavu bio i Novi Bečej) korišten je 1752. godine u Debrecinu. U knjizi Predfilatelistička pisma Ugarskog područja, u izdanju Bele Terfija iz 1943. godine, na stranama 234–235. dolazimo do podatka da je prva pošta u Novom Bečeju podignuta 1777. godne.

U knjizi izdatoj povodom 250 godina pošte u Zrenjaninu grupa autora iznosi podatak sa karte Tabula Banatus Temesiensis .... iz 1776. godine, gde je pored mesta Bečei (misli se na Novi Bečej) postavlјen poštanski rog, što bi bio dokaz da se poštanska služba tu obavlјala u tom vremenu. U istoj knjizi se navodi, prema jednom obaveštenju iz 1846. godine, da je jahaća pošta polazila iz Budima u pravcu Subotice, Sombora i Novog Bečeja svake nedelјe i svakog četvrtka. Na poštanskoj karti Kralјevine Mađarske 1750–1850, koja se nalazi u Poštanskom muzeju u Budimpešti,  imamo šematski prikaz puteva kojima se odvijao poštanski saobraćaj. Novi Bečej (Neu Becse) bio je povezan preko pravca Beodre (Novog Miloševa), Velike Kikinde (Kikinde) i Banatskog Komloša, pa od Banatskog Komloša desno sa Temišvarom, a levo preko Male Kanjiže (Kleine Kanizsa – Novog Kneževca), sa Segedinom i Budimom. Drugi pravac je vodio preko Melenaca i povezivao Novi Bečej sa Velikim Bečkerekom (Zrenjaninom), a treći pravac, preko Rac Beče (Rácz Becse – Bečej) i Temerina, sa Petrovaradinom.

Prva pronađena predfilatelistička pisma našeg mesta imaju poštanski žig ovalnog oblika i bila su u upotrebi početkom XIX veka, 1832/1833. godine. Poznate su dve vrste žiga ovalnog oblika u kojima je pisalo N.BECSE Jedan je kitnjasti, a drugi jednostavniji tip, koji se koristio i posle početka upotrebe poštanskih maraka, mada je tada bio u upotrebi okrugli poštanski žig sa natpisom NEU BECSE (Novi Bečej).

Predfilatelistička pisma sa žigom naselјa Franjova (sadašnjeg Vranjeva) nisu još otkrivena ali nikako se ne isklјučuje njihovo postojanje. U mojoj zbirci posedujem nekoliko pisama datiranih iz vremena posle 1886. godine sa jednokružnim žigom Franjova.

Podržite...

Sakupljanje kulturno-istorijske građe Novog Bečeja smatramo izuzetno važnim i velikim poslom. Za nove naraštaje... sa novom tehnologijom... da vide prošlost... drugačije će ostati zaboravljena.

Dobru...

Ako posedujete neki materijal ili saznanja za koja smatrate da bi dopunila sajt, priključite nam se... Možete komentarisati članke ili nam slati materijale, fotografije... koje ćemo rado objaviti.

Ideju...

Oni imućniji Novobečejci koji mogu i žele materijalno da pomognu razvoj sajta, da budu dobrotvori (kako se nekada to radilo) mogu nas kontaktirati i dati svoj doprinos ideji koja nam je zajednička.